Preferencyjny ZUS (mały ZUS)
Obniżone składki społeczne nowego przedsiębiorcy przez 24 miesiące: podstawa to 30% płacy minimalnej zamiast 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia.
Preferencyjne składki przysługują przez pierwsze 24 miesiące kalendarzowe działalności (art. 18a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Podstawą składek emerytalnej i rentowej jest zadeklarowana kwota, nie niższa niż 30% płacy minimalnej, czyli 1441,80 zł w 2026 r. Pełny ZUS liczy się od 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia: 5652,00 zł.
Przykład dla 2026 r.: preferencyjne składki społeczne z dobrowolną chorobową wynoszą 456,18 zł miesięcznie (emerytalna 281,44 zł, rentowa 115,34 zł, chorobowa 35,32 zł, wypadkowa 24,08 zł). Fundusz Pracy od tej podstawy nie jest należny. Na pełnym ZUS te same składki z Funduszem Pracy to 1926,76 zł, więc różnica przekracza 1471 zł miesięcznie, a przez 24 miesiące ok. 35 294 zł.
Z preferencji nie skorzysta osoba, która w ostatnich 60 miesiącach przed startem prowadziła działalność, ani ta, która świadczy usługi byłemu pracodawcy w zakresie pracy z etatu z bieżącego lub poprzedniego roku (art. 18a ust. 2). Preferencyjny ZUS zwykle następuje po 6 miesiącach ulgi na start, co razem daje 30 miesięcy niższych składek. Po jego zakończeniu przedsiębiorca z niskim przychodem może przejść na Mały ZUS Plus.
Podstawę preferencyjną można zadeklarować wyżej niż minimum, np. żeby mieć wyższy zasiłek chorobowy lub macierzyński; składki rosną wtedy proporcjonalnie. Przykład: podstawa 3 000 zł zamiast 1441,80 zł daje składki społeczne z chorobową ok. 949,20 zł miesięcznie. Gdy preferencja następuje po uldze na start, okres 24 miesięcy liczy się od dnia objęcia ubezpieczeniami społecznymi (art. 18a).
Zgłoszenie do ubezpieczeń z kodem tytułu dla składek preferencyjnych składa się w ZUS w ciągu 7 dni od rozpoczęcia działalności albo od zakończenia ulgi na start.
Niższa podstawa przekłada się na niskie świadczenia: zasiłek chorobowy i macierzyński liczone od 1441,80 zł są kilkukrotnie niższe niż od pełnej podstawy, a kapitał emerytalny rośnie wolniej. Składka zdrowotna płacona jest niezależnie od preferencji. Harmonogram składek pokazuje kalkulator składek ZUS.
Źródła
Najczęściej zadawane pytania
- Ile wynosi preferencyjny ZUS w 2026 r.?
- 456,18 zł miesięcznie składek społecznych z dobrowolną chorobową, od podstawy 1441,80 zł (30% płacy minimalnej). Składkę zdrowotną płaci się osobno.
- Jak długo trwa preferencyjny ZUS?
- Pierwsze 24 miesiące kalendarzowe działalności (art. 18a ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych), zwykle po 6 miesiącach ulgi na start.