Umowa zlecenie
Umowa cywilnoprawna o wykonanie określonych czynności (starannego działania), bez kierownictwa pracodawcy; obowiązują ją składki ZUS i minimalna stawka godzinowa.
Umowa zlecenie to umowa z Kodeksu cywilnego, w której zleceniobiorca zobowiązuje się wykonać określone czynności, a nie osiągnąć konkretny rezultat. Nie daje praw pracowniczych: urlopu, okresu wypowiedzenia z Kodeksu pracy ani wynagrodzenia chorobowego. Chroni ją jednak minimalna stawka godzinowa: 31,40 zł brutto w 2026 r., z obowiązkiem ewidencji godzin.
Zlecenie podlega składkom: emerytalnej, rentowej i wypadkowej obowiązkowo, chorobowej dobrowolnie (art. 6 ust. 1 pkt 4 i art. 11 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych), a także zdrowotnej. Uczniowie i studenci do 26 lat na zleceniu są zwolnieni ze wszystkich składek ZUS (art. 6 ust. 4). Kto ma już etat z pensją co najmniej równą płacy minimalnej, z drugiego zlecenia płaci tylko składkę zdrowotną. Przy kilku zleceniach obowiązkowe składki społeczne płaci się od tego, które zostało zawarte najwcześniej.
Podatek liczy się według skali z kosztami 20%. Przy umowie do 200 zł z podmiotem, dla którego nie pracuje się na etacie, płatnik pobiera ryczałt 12% bez kosztów (art. 30 ust. 1 pkt 5a). Przychody ze zlecenia otrzymane do 26. urodzin obejmuje ulga dla młodych. Zleceniobiorca może złożyć PIT-2.
Zleceniobiorca potwierdza liczbę przepracowanych godzin, najczęściej w ewidencji przekazywanej zleceniodawcy co miesiąc, a przy umowie dłuższej niż miesiąc wynagrodzenie wypłaca się co najmniej raz w miesiącu (art. 8a-8b ustawy o minimalnym wynagrodzeniu). Zlecenie można wypowiedzieć w każdym czasie (art. 746 Kodeksu cywilnego), a zleceniobiorcy przysługuje wtedy wynagrodzenie za wykonaną część pracy.
Przykład: student 22 lata, zlecenie 3 000 zł brutto miesięcznie. Nie płaci ZUS ani zdrowotnej, a dzięki uldze dla młodych również PIT, więc dostaje 3 000 zł na rękę. Ta sama umowa po 26. urodzinach, bez statusu studenta, oznacza pełne składki i zaliczkę na podatek. Netto dla swojej sytuacji policzysz w kalkulatorze umowy zlecenia.
Źródła
- Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 6 ust. 1 pkt 4 i ust. 4, art. 9, art. 11 ust. 2 (Dz.U. 2026 poz. 199)
- Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 22 ust. 9 pkt 4, art. 30 ust. 1 pkt 5a (Dz.U. 2026 poz. 592)
- Ustawa o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, art. 2 i art. 8a (Dz.U. 2024 poz. 1773)
Najczęściej zadawane pytania
- Czy student na umowie zlecenie płaci ZUS?
- Nie. Uczniowie i studenci do ukończenia 26 lat na umowie zleceniu nie podlegają ubezpieczeniom społecznym ani zdrowotnemu (art. 6 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych).
- Ile wynosi minimalna stawka na zleceniu w 2026 r.?
- 31,40 zł brutto za godzinę (Dz.U. 2025 poz. 1242).