Rachunek maklerski
Rachunek papierów wartościowych i rachunek pieniężny w domu maklerskim, służące do kupowania akcji, obligacji i ETF-ów.
Rachunek maklerski to w praktyce para rachunków prowadzonych przez dom maklerski albo bank z biurem maklerskim: rachunek papierów wartościowych, na którym zapisane są akcje, obligacje i tytuły ETF-ów, oraz rachunek pieniężny do rozliczeń. Prowadzenie działalności maklerskiej wymaga zezwolenia Komisji Nadzoru Finansowego (art. 69 ust. 1 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi).
Koszty rachunku to przede wszystkim prowizje od transakcji, często procentowe z kwotą minimalną, a także ewentualna opłata za prowadzenie rachunku, za dostęp do notowań w czasie rzeczywistym i za przewalutowanie przy rynkach zagranicznych. Przykład na hipotetycznych liczbach: przy prowizji 0,29% i minimum 3 zł zakup akcji za 600 zł kosztuje 3 zł (0,5% wartości), a za 6 000 zł 17,40 zł (0,29%). Przy małych zleceniach minimalna prowizja istotnie podnosi koszt.
Papiery wartościowe klienta nie wchodzą do majątku domu maklerskiego. Gdy firma upadnie i nie może oddać środków, działa system rekompensat prowadzony przez Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych: zabezpiecza 100% środków do równowartości 3 000 euro i 90% nadwyżki, z górną granicą równowartości 22 000 euro (art. 139 ust. 1 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi). Ochrona dotyczy niezwróconych aktywów, a nie spadku ich wartości.
Raz w roku dom maklerski wystawia PIT-8C z przychodami i kosztami sprzedaży papierów, na podstawie którego inwestor rozlicza 19% podatku Belki w PIT-38. Rachunek maklerski można prowadzić także w formie IKE, IKZE i, od 2027 r., OKI, na których zasady podatkowe są inne.
Przy wyborze rachunku liczy się dostęp do rynków, waluty rachunku i sposób przechowywania papierów zagranicznych. Akcje z GPW są zapisane w KDPW, a papiery z giełd zagranicznych zwykle na rachunku zbiorczym prowadzonym przez zagranicznego pośrednika. Dom maklerski przed udostępnieniem bardziej ryzykownych instrumentów, na przykład kontraktów czy CFD, przeprowadza ocenę odpowiedniości, a jego obowiązki informacyjne obejmują publikację tabeli opłat i prowizji.
Zestawienie kont maklerskich z ulgą podatkową i ich warunków przedstawia strona konta IKE, IKZE i OKI.
Źródła
Najczęściej zadawane pytania
- Co się stanie z akcjami, jeśli dom maklerski upadnie?
- Papiery klienta nie wchodzą do majątku firmy. Jeśli nie da się ich zwrócić, system rekompensat KDPW pokrywa 100% do równowartości 3 000 euro i 90% nadwyżki, do łącznie 22 000 euro.
- Jak rozliczyć zysk z rachunku maklerskiego?
- W PIT-38 na podstawie PIT-8C od domu maklerskiego. Podatek wynosi 19% dochodu, a stratę można odliczać przez kolejne 5 lat.