Dywersyfikacja

Dywersyfikacja to rozłożenie oszczędności i inwestycji na wiele aktywów, których wartość nie zmienia się w ten sam sposób. Celem nie jest maksymalizacja zysku, tylko ograniczenie ryzyka, że jedno zdarzenie, na przykład upadłość spółki albo kryzys w jednej branży, zniszczy dużą część majątku. Ten sam mechanizm jest wpisany w prawo: fundusz inwestycyjny musi przestrzegać ustawowych zasad ograniczania ryzyka inwestycyjnego (art. 3 ust. 3 ustawy o funduszach inwestycyjnych), w tym limitów lokat w papiery jednego emitenta.

Przykład na hipotetycznych liczbach: inwestor ma 40 000 zł w akcjach jednej spółki. Jej upadłość oznacza stratę niemal całości. Ten sam kapitał rozłożony równo na 20 spółek traci przy upadłości jednej z nich 2 000 zł, czyli 5%. Jeszcze szerszą ochronę daje podział między różne klasy aktywów, na przykład 60% w funduszu akcji globalnych, 30% w obligacjach skarbowych i 10% w złocie.

Dywersyfikacja działa w kilku wymiarach: między klasami aktywów (akcje, obligacje, gotówka, nieruchomości), emitentami, sektorami, krajami i walutami oraz w czasie, czyli przez regularne wpłaty zamiast jednej dużej wpłaty. Najtańszym sposobem na szeroką dywersyfikację w akcjach jest fundusz indeksowy lub ETF na szeroki indeks.

Dywersyfikacja ma ograniczenia. Nie usuwa ryzyka rynkowego: w czasie kryzysów korelacje między aktywami rosną i wiele z nich spada jednocześnie. Zbyt wiele produktów o podobnym składzie, na przykład kilka funduszy polskich akcji, nie daje rzeczywistego rozproszenia, a podnosi koszty. Przy oszczędnościach w bankach dywersyfikacją jest też podział dużych kwot między banki, tak by w każdym zmieścić się w limicie gwarancji BFG.

Rebalansowanie, czyli okresowe przywracanie założonych proporcji portfela, jest uzupełnieniem dywersyfikacji. Gdy akcje mocno zyskają, ich udział rośnie ponad plan, a ryzyko portfela razem z nim. Sprzedaż części zysków i dokupienie obligacji przywraca proporcje. Przy rebalansowaniu na zwykłym rachunku trzeba uwzględnić podatek Belki od zrealizowanych zysków, którego nie płaci się wewnątrz IKE i IKZE.

Wpływ różnych stóp zwrotu na wartość portfela w czasie pokazuje kalkulator procentu składanego. Opis ma charakter informacyjny i nie stanowi rekomendacji inwestycyjnej.