TFI (towarzystwo funduszy inwestycyjnych)

Towarzystwo funduszy inwestycyjnych (TFI) to spółka akcyjna z siedzibą w Polsce, która tworzy fundusze inwestycyjne, zarządza nimi i reprezentuje je wobec osób trzecich (art. 4 ust. 1 i art. 38 ust. 1 ustawy o funduszach inwestycyjnych). Fundusz może być utworzony wyłącznie przez towarzystwo (art. 14 ust. 1). Na działalność TFI potrzebuje zezwolenia Komisji Nadzoru Finansowego, a nazwa spółki musi zawierać oznaczenie „towarzystwo funduszy inwestycyjnych" (art. 41 ust. 1).

Jedno TFI zwykle zarządza wieloma funduszami albo subfunduszami o różnej polityce: od pieniężnych po akcyjne i indeksowe. Za zarządzanie pobiera opłatę naliczaną codziennie od wartości aktywów funduszu. Przykład na hipotetycznych liczbach: fundusz z aktywami 200 mln zł i opłatą za zarządzanie 1,5% rocznie przynosi towarzystwu około 3 mln zł rocznie, a dla uczestnika z wkładem 10 000 zł oznacza to około 150 zł kosztu rocznie, niezależnie od wyniku. Część funduszy pobiera też opłatę zmienną za wynik ponad ustalony poziom odniesienia.

Kluczowa zasada ochrony uczestników to rozdział majątku. Aktywa funduszu nie należą do TFI, a ich przechowywaniem i ewidencją zajmuje się depozytariusz, zwykle bank. Upadłość towarzystwa nie oznacza utraty jednostek: zarządzanie funduszem przejmuje inne TFI albo fundusz jest likwidowany, a uczestnicy otrzymują wartość swoich jednostek.

TFI prowadzi też pracownicze plany kapitałowe (PPK) przez fundusze zdefiniowanej daty, a często także IKE i IKZE w formie umów o prowadzenie konta w funduszu. Każdy fundusz musi udostępniać prospekt informacyjny i dokument z kluczowymi informacjami (KID) z opisem ryzyka i kosztów.

Towarzystwa różnią się ofertą i modelem dystrybucji. Część sprzedaje jednostki głównie przez sieć oddziałów banku z tej samej grupy kapitałowej, część przez platformy internetowe i domy maklerskie. Kanał dystrybucji wpływa na koszty: przy zakupie przez pośrednika może pojawić się opłata dystrybucyjna, a część opłaty za zarządzanie trafia do dystrybutora. Wybierając fundusz, porównuje się więc nie tylko wyniki, ale też sposób zakupu i łączne opłaty.

Przed wyborem funduszu warto porównać łączny koszt (TER), historię wyników na tle benchmarku i poziom ryzyka. Rejestr towarzystw i funduszy prowadzi KNF.