TER (opłata za zarządzanie)

TER (ang. total expense ratio) to wskaźnik łącznych kosztów funduszu w skali roku, wyrażony jako procent średniej wartości aktywów. Obejmuje opłatę za zarządzanie pobieraną przez TFI oraz inne koszty obciążające fundusz, na przykład wynagrodzenie depozytariusza czy opłaty za badanie sprawozdań. Koszty nie są pobierane z konta inwestora, tylko codziennie z aktywów funduszu, więc są już ujęte w wycenie jednostki uczestnictwa.

Opłaty działają jak ujemne odsetki składane i w długim horyzoncie potrafią pochłonąć dużą część zysku. Przykład na hipotetycznych liczbach: 30 000 zł przez 25 lat przy wyniku przed kosztami 7% rocznie. Przy TER 0,5% wartość końcowa wyniesie około 144 831 zł, a przy TER 2,5% około 90 163 zł. Różnica dwóch punktów procentowych rocznie oznacza po 25 latach o 54 668 zł mniej.

TER nie obejmuje wszystkich kosztów inwestora. Poza nim mogą wystąpić opłata dystrybucyjna przy zakupie, opłata za wynik (część zysku ponad poziom odniesienia), prowizje maklerskie i spread przy ETF-ach oraz koszty transakcyjne wewnątrz funduszu. Informację o kosztach bieżących fundusz podaje w dokumencie z kluczowymi informacjami (KID), który trzeba udostępnić przed zakupem.

Część przepisów ogranicza koszty ustawowo. W PPK wynagrodzenie za zarządzanie funduszem zdefiniowanej daty nie może przekroczyć 0,5% wartości aktywów netto w skali roku, plus ewentualne wynagrodzenie za osiągnięty wynik. Fundusze indeksowe i ETF-y mają zwykle TER kilkukrotnie niższy niż fundusze aktywne, co jest głównym argumentem za inwestowaniem pasywnym.

Przy porównywaniu kosztów funduszy i ETF-ów różnica między TER a rzeczywistym kosztem bywa istotna. Fundusz o niskim TER, ale wysokich kosztach transakcyjnych wewnątrz portfela albo dużym błędzie odwzorowania indeksu, może dawać gorszy wynik niż fundusz z nieco wyższym TER. Najprostszą miarą łącznego kosztu jest porównanie wyniku funduszu z wynikiem jego benchmarku w kilkuletnim okresie: różnica pokazuje, ile kosztowało inwestorowi zarządzanie. Wysokość opłat porównuje się w tym samym typie funduszu, bo fundusze akcyjne mają zwykle wyższe koszty niż pieniężne.

Wpływ różnych poziomów kosztów na wynik w wybranym horyzoncie można sprawdzić w kalkulatorze procentu składanego, wpisując stopę zwrotu pomniejszoną o TER.