OKI, IKE, IKZE i OIPE: konta bez podatku Belki Limity na 2026 r., OKI od 2027 r. i różnice czterech kont z ulgą podatkową

32% ulgi przy wpłacie i 10% podatku przy wypłacie to bilans IKZE dla osoby z drugiego progu skali. Na IKE i OIPE ulga przychodzi dopiero przy wypłacie: 19% od zysku zostaje w kieszeni oszczędzającego. OKI daje tę samą korzyść od razu, ale tylko do 100 000 zł aktywów w złotych, a powyżej tej kwoty zastępuje podatek od zysku podatkiem od wartości.

1,19 mln osób miało IKE, a 770 tys. IKZE na koniec 2025 r. (KNF za Analizy.pl). Aktywa na obu kontach urosły w tym roku o 42% do 49,5 mld zł. Podatek Belki, czyli 19% od zysków kapitałowych z art. 30a ustawy o PIT, obejmuje każde oszczędności poza tymi kontami.

Kreator układa konta w kolejności, która wynika z przepisów podatkowych, a nie z oferty konkretnych instytucji. Nie bierze pod uwagę opłat, które różnią się między bankami, domami maklerskimi i TFI.

10% podatku przy wypłacie z IKZE to próg, od którego liczy się ulga: przy stawce 12% zysk z samej ulgi jest niewielki, przy 32% i 19% wyraźny. Dla prowadzących działalność kreator uwzględnia wyższy limit IKZE 16 956 zł. Wybór zagranicznych ETF-ów przesuwa w dół OKI, bo jego zwolnienie obejmuje tylko aktywa w złotych.

3-krotność, 1,2-krotność i 1,8-krotność prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia wyznaczają limity IKE i OIPE, IKZE oraz IKZE przedsiębiorców. Minister rodziny ogłasza je w Monitorze Polskim zwykle w listopadzie, a limit nie może spaść poniżej kwoty z poprzedniego roku. Limity na 2027 r. pojawią się na tej stronie po publikacji obwieszczenia.

8 700 zł wpłacał w 2025 r. przeciętny oszczędzający na IKE, a 8 000 zł na IKZE (KNF). To 33% i 77% ówczesnych limitów, więc większość kont ma wolne miejsce na wpłaty.

48% kont IKE i 40% kont IKZE prowadziły na koniec 2025 r. towarzystwa funduszy inwestycyjnych, ale ponad połowę nowych wpłat na IKE, 58%, przyjęły domy maklerskie (KNF za Analizy.pl). Rachunek maklerski pozwala kupować ETF-y i akcje, konto w TFI to wybór z funduszy jednego towarzystwa, a IKE w banku działa jak konto oszczędnościowe.

Koszt prowadzenia konta zależy od instytucji: prowizje maklerskie, opłaty za zarządzanie funduszami albo opłata od wpłat w dobrowolnym funduszu emerytalnym. Ustawa o OKI wymaga, żeby wszystkie opłaty były zapisane w umowie (art. 18), a podstawowy OIPE ma ustawowy limit kosztów 1% rocznie.

Ulgi na IKE i IKZE zależą od warunków spełnionych dopiero przy wypłacie, często po kilkudziesięciu latach. OKI działa odwrotnie: ulga obowiązuje od pierwszego dnia, ale zwolnienie jest ograniczone kwotą i walutą aktywów. Przy łączeniu kont liczy się więc nie tylko limit, lecz także to, kiedy pieniądze będą potrzebne.

19% od zysku to podatek Belki od odsetek z lokat, obligacji, dywidend i sprzedaży akcji. Bank i dom maklerski pobierają go automatycznie od odsetek i dywidend, a zyski ze sprzedaży akcji rozlicza się samodzielnie w PIT-38. Założony zysk 6% to parametr przykładu, nie prognoza.

0,71% wyniesie stawka podatku od OKI w latach po 2027 r., jeśli stopa referencyjna NBP zostanie na obecnym poziomie 3,75%. Stawka to 19% stopy referencyjnej z 31 października poprzedniego roku, więc obniżki stóp przez RPP zmniejszają podatek na OKI. Kwoty zwolnienia będą rosły z inflacją od 2030 r.