Rekomendacja T KNF
Zasady KNF dotyczące oceny zdolności kredytowej przy kredytach detalicznych: gotówkowych, ratalnych, kartach i limitach.
Rekomendacja T to dokument Komisji Nadzoru Finansowego z 2013 r. o dobrych praktykach w zarządzaniu ryzykiem detalicznych ekspozycji kredytowych. Dotyczy kredytów dla osób fizycznych innych niż hipoteczne: kredytów gotówkowych, ratalnych, kart kredytowych i limitów w koncie. Jest odpowiednikiem Rekomendacji S dla rynku konsumenckiego.
Rekomendacja T nie narzuca jednego limitu wskaźnika DtI (dług do dochodu). Każdy bank ustala go sam, a maksymalny poziom zatwierdza rada nadzorcza w strategii zarządzania ryzykiem (rek. 9). Bank powinien uzyskać od klienta oświadczenie o całkowitym zadłużeniu, także w firmach pożyczkowych, i potwierdzić dochód, na przykład historią rachunku albo zaświadczeniem.
Rekomendacja 7 pozwala na uproszczoną ocenę zdolności przy mniejszych kwotach, liczonych jako wielokrotność przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw: do czterokrotności przy kredytach ratalnych, do sześciokrotności dla klientów współpracujących z bankiem co najmniej 6 miesięcy, do dwunastokrotności przy współpracy od 12 miesięcy i do jednokrotności dla pozostałych. Dlatego klient z historią w banku dostaje szybciej wyższą kwotę gotówkową niż nowy klient.
Przykład: osoba zarabiająca 6 000 zł netto spłaca już 1 200 zł raty kredytu samochodowego i ma kartę z limitem 10 000 zł. Bank liczy DtI z rat istniejących i nowej raty, a w praktyce większość banków dolicza też obciążenie z tytułu przyznanego limitu karty, nawet jeśli karta nie jest używana. Przy kredycie walutowym bank zakłada kurs wyższy o co najmniej 20% od bieżącego i oprocentowanie nie niższe niż w złotych (rek. 6.5).
Wynik tej oceny wpływa na decyzję o kolejnych kredytach. Nieużywane limity warto zamknąć przed wnioskiem o kredyt hipoteczny, bo obniżają wskaźnik DTI dostępny dla nowej raty.
Dochody klienta bank potwierdza historią rachunku, zaświadczeniem o zarobkach albo zeznaniem podatkowym, a dochody deklarowane może przyjąć tylko wyjątkowo, na przykład przy kredycie na samochód nie starszy niż 3 lata z wkładem co najmniej 50% (rek. 6.6). Uproszczona ocena przy małych kwotach nie zwalnia banku z analizy historii kredytowej w bazach danych, więc wpisy w BIK mają znaczenie także przy niewielkim kredycie gotówkowym.
Źródła
Najczęściej zadawane pytania
- Czego dotyczy Rekomendacja T?
- Kredytów detalicznych innych niż hipoteczne: gotówkowych, ratalnych, kart kredytowych i limitów w koncie. Określa zasady oceny zdolności kredytowej, wskaźnika DtI i weryfikacji dochodów klientów.
- Jaki DtI dopuszcza Rekomendacja T?
- Rekomendacja T nie podaje jednej wartości. Maksymalny poziom DtI ustala zarząd każdego banku, a zatwierdza rada nadzorcza w strategii zarządzania ryzykiem, dlatego limity różnią się między bankami.