Podatki 2027 dla przedsiębiorców: ryczałt czy liniowy - nawet 150 tys. zł różnicy

Sejm uchwalił 22 października 2026 r. ustawę z druku nr 3147, która od 1 stycznia 2027 r. obniża limit wejścia w ryczałt z 2 mln do 250 tys. euro i podnosi daninę solidarnościową z 4% do 5%. Według symulacji CEO Magazyn firma, która z powodu nowych przepisów musi przejść z ryczałtu na podatek liniowy, może zapłacić ponad 150 tys. zł więcej PIT i składki zdrowotnej rocznie. Na 27 października 2026 r. ustawa czeka jeszcze na Senat i podpis prezydenta.

Ile naprawdę kosztuje przejście z ryczałtu na podatek liniowy?

Przejście z ryczałtu na liniowy PIT 19% kosztuje tym więcej, im wyższy jest przychód i im niższe koszty firmy. Według symulacji CEO Magazyn różnica w PIT i składce zdrowotnej przekracza 150 tys. zł rocznie, ale dotyczy to przedsiębiorców z przychodami liczonymi w milionach złotych.

Mechanizm jest prosty. Ryczałt opodatkowuje przychód (np. 12% dla usług IT), więc koszty nie mają znaczenia. Liniowy PIT płaci się od dochodu, ale składka zdrowotna to 4,9% dochodu bez górnego limitu, podczas gdy ryczałtowiec płaci w 2026 r. składkę w trzech sztywnych progach. Według zestawienia pit.pl jest to 498,35 zł miesięcznie do 60 tys. zł przychodu, 830,58 zł do 300 tys. zł i 1 495,04 zł powyżej tej kwoty. Według danych GUS podstawą jest przeciętne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw z IV kwartału 2025 r., czyli 9 228,64 zł.

Czyli ryczałtowiec z przychodem 3 mln zł płaci składkę zdrowotną rzędu 17 940 zł rocznie, a liniowiec o dochodzie 2,5 mln zł - 122 500 zł. Ta jedna różnica tłumaczy znaczną część kwoty ze strony CEO. Moim zdaniem nagłówek o 150 tys. zł jest uczciwy, ale łatwo go przeczytać jako sytuację przeciętnego przedsiębiorcy, a nią nie jest.

Kogo dotyczy limit 250 tys. euro w ryczałcie?

Limit 250 tys. euro przychodu z poprzedniego roku dotknie według założeń projektu około 43 tys. podatników, którzy w 2024 r. przekroczyli ten pułap (dane przytoczone przez Infor.pl). Dla porównania obecny limit to 2 mln euro, czyli ośmiokrotnie więcej.

Według druku sejmowego nr 3147 ustawa przewiduje też 17% stawkę od nadwyżki przychodu ponad 300 tys. euro w roku. Po utracie prawa do ryczałtu przedsiębiorca wybiera skalę albo liniowy PIT i może wpaść w daninę solidarnościową, bo przychody ryczałtowe nie wchodzą do jej podstawy, a dochody ze skali i z liniowego już tak. Szerzej opisaliśmy to w tekście Ryczałt 2027: limit 250 tys. euro zamiast 2 mln.

Druga grupa to właściciele spółek wynajmujący nieruchomości własnej firmie. Według Infor.pl rząd przyjął osobny projekt (UD116), w którym nadwyżka najmu od podmiotów powiązanych ponad 100 tys. zł rocznie miałaby być opodatkowana wyższą stawką. CEO podaje przykład około 10 tys. zł dodatkowego podatku. Źródła rozbiegają się co do wysokości stawki (15% albo 17%), a status projektu jest niejasny, więc traktuję te liczby ostrożnie.

Czy ustawa na pewno wejdzie w życie?

Ustawa z druku nr 3147 nie jest jeszcze prawem: Sejm uchwalił ją 22 października 2026 r., a przed 1 stycznia 2027 r. potrzebne są jeszcze stanowisko Senatu i podpis prezydenta. Projekt trafił do Sejmu 29 września 2026 r., a pierwsze czytanie odbyło się 6 października 2026 r. (zestawienie Norman Finance).

Prezydent Karol Nawrocki zawetował już wcześniej reformę składki zdrowotnej, o czym pisaliśmy w analizie Składka zdrowotna 2026. To nie dowód, że zawetuje też ryczałt, ale pokazuje, że podpis nie jest formalnością. Równolegle Senat rozpatruje poprawki do waloryzacji progów, które opisaliśmy w tekście Waloryzacja progów PIT i CIT 22%.

Liczby dla przedsiębiorcy z fakturami 22 tys. zł miesięcznie

Przy fakturowaniu 22 tys. zł miesięcznie roczny przychód wynosi 264 tys. zł, czyli około 62 tys. euro (przy kursie ok. 4,25 zł, to moje założenie). To ponad czterokrotnie mniej niż limit 250 tys. euro, więc zmiana limitu nie odbierze Ci prawa do ryczałtu.

Skoro limit Cię nie dotyka, zostaje pytanie, która forma jest tańsza. Przeliczyliśmy uproszczony scenariusz: usługi IT na ryczałcie 12% kontra liniowy 19% przy rocznych kosztach firmy 30 tys. zł (dochód 234 tys. zł). Składki społeczne ZUS są w obu wariantach takie same, więc je pomijamy, podobnie jak odliczenia składki zdrowotnej.

W tym przykładzie ryczałt jest tańszy o około 14,3 tys. zł rocznie, czyli ponad 1 190 zł miesięcznie. Liniowy zaczyna się opłacać dopiero przy wysokich kosztach: jeśli Twoje koszty przekraczają mniej więcej połowę przychodu, wynik się odwraca. Sprawdź to w kalkulatorze formy opodatkowania i policz składki w kalkulatorze ZUS. Próg 300 tys. zł przychodu też ma znaczenie: po jego przekroczeniu składka zdrowotna na ryczałcie rośnie do 1 495,04 zł miesięcznie.

Czy warto już teraz zmieniać formę opodatkowania?

Do końca 2026 r. nie ma żadnego przepisu, który zmuszałby Cię do zmiany formy opodatkowania, a termin zawiadomienia urzędu o wyborze ryczałtu lub liniowego na 2027 r. wynosi zwykle do 20 lutego roku podatkowego (sprawdź aktualny termin w Ministerstwie Finansów). Brzmi to jak komfort, ale kosztuje: decyzję trzeba podjąć, zanim Senat i prezydent rozstrzygną o ustawie.

Widzę trzy sytuacje. Po pierwsze, przy przychodzie poniżej 250 tys. euro i niskich kosztach najbezpieczniej zostać na ryczałcie, bo nawet po zmianie ustawy nic się dla Ciebie nie zmienia. Przy przychodzie zbliżonym do limitu zacznij liczyć scenariusz przejścia na liniowy już teraz, bo limit liczy się od przychodu z poprzedniego roku. Jeśli wynajmujesz nieruchomość własnej spółce, poczekaj na losy projektu UD116.

Podobną sytuację widzieliśmy zimą 2021/2022, gdy Polski Ład wprowadzał nowe zasady składki zdrowotnej w ostatniej chwili, a firmy nie miały czasu na symulacje. Błąd z tamtego okresu to czekanie do stycznia. Dlatego policz oba warianty w listopadzie, nawet jeśli ustawa jeszcze się zmieni. Moim zdaniem szczególnie ryzykowne jest przedwczesne zamykanie ryczałtu z obawy przed nagłówkami: dla większości jednoosobowych firm nowe przepisy to szum.

Jeśli planujesz też kredyt hipoteczny, forma opodatkowania wpływa na dochód, który widzi bank. Sprawdź swoją zdolność w Decyzjomacie Hipotecznym, a decyzję o nadwyżce po podatkach przeliczysz w Decyzjomacie Nadpłata. Z kolei ranking ofert znajdziesz w rankingu kredytów hipotecznych.

Co dalej z pakietem podatkowym na 2027 rok?

Najbliższe rozstrzygnięcia to prace Senatu nad ustawą z druku nr 3147 i ogłoszenie przez ministra finansów zwaloryzowanych kwot do 30 listopada (waloryzacja progów PIT o inflację CPI ma ruszyć od 2028 r.). Szczegóły nowej skali opisaliśmy w tekście Zmiany w PIT 2027, a o rozliczeniu składki zdrowotnej przeczytasz w analizie Roczne rozliczenie składki zdrowotnej 2026.

Więcej analiz na ten temat znajdziesz w hubie kategorii podatki.

Jeśli Senat wprowadzi poprawki, ustawa wróci do Sejmu i termin do 1 stycznia 2027 r. zrobi się napięty. Wtedy przedsiębiorcy dostaną przepisy na kilka dni przed końcem roku, a decyzję o formie opodatkowania będą podejmować na ślepo. To najgorszy scenariusz i dobry powód, żeby własny rachunek mieć gotowy wcześniej.

FAQ

Od kiedy limit ryczałtu spadnie do 250 tys. euro?

Spadnie od 1 stycznia 2027 r., jeśli Senat nie zmieni ustawy z druku nr 3147, a prezydent ją podpisze. Limit liczy się od przychodu z poprzedniego roku, więc o prawie do ryczałtu w 2027 r. decyduje przychód z 2026 r. Obecnie obowiązuje limit 2 mln euro.

Czy przy przychodzie 264 tys. zł rocznie stracę ryczałt?

Przychód 264 tys. zł to około 62 tys. euro (kurs ok. 4,25 zł), czyli niespełna jedna czwarta nowego limitu 250 tys. euro, więc ryczałtu nie stracisz. Zmiana limitu dotknie według założeń projektu około 43 tys. podatników z przychodami znacznie powyżej tej kwoty.

Ile wynosi składka zdrowotna na ryczałcie w 2026 roku?

Składka wynosi 498,35 zł miesięcznie do 60 tys. zł przychodu, 830,58 zł między 60 a 300 tys. zł i 1 495,04 zł powyżej 300 tys. zł. Podstawą jest przeciętne wynagrodzenie 9 228,64 zł z IV kwartału 2025 r., a stawka wynosi 9% (zestawienie pit.pl).

Kiedy podatek liniowy jest tańszy od ryczałtu 12%?

Gdy koszty przekraczają mniej więcej połowę przychodu. Ryczałt 12% liczy się od przychodu, więc przy przychodzie 264 tys. zł daje 31 680 zł podatku, a liniowy 19% przy dochodzie 234 tys. zł - 44 460 zł. Dokładny punkt przecięcia policzysz w kalkulatorze formy opodatkowania.

Kto zapłaci daninę solidarnościową 5% w 2027 roku?

Zapłacą ją osoby z dochodem ponad 1 mln zł rocznie, według ustawy dla dochodów za 2027 r. Przychody ryczałtowe nie wchodzą do podstawy tej daniny, ale po utracie ryczałtu przedsiębiorca z dużym dochodem na liniowym lub skali może zostać nią objęty.

Skąd wzięło się 150 tys. zł więcej w symulacji CEO Magazyn?

Kwota wynika z połączenia wyższego PIT i składki zdrowotnej 4,9% dochodu bez limitu przy przejściu z ryczałtu na liniowy w firmach z dużym przychodem. CEO podaje też przykłady 10 tys. zł dodatkowego podatku od najmu własnej spółce i 20 tys. zł daniny solidarnościowej od dochodów z IP Box (preferencyjnej stawki dla dochodów z własności intelektualnej).

Narzędzia do Twojej decyzji

• Ranking kont firmowych
• Kalkulator ryczałtu ewidencjonowanego
• Kalkulator B2B netto
• Kalkulator wynagrodzeń brutto netto
• Kalkulator UoP vs B2B