Składka zdrowotna 2026: minimum 432,54 zł mimo obietnic PiS o powrocie stawki sprzed 2022

Prowadzisz jednoosobową działalność gospodarczą (JDG) na podatku liniowym i wykazujesz około 20 tys. zł dochodu miesięcznie? Twoja składka zdrowotna w 2026 r. to 4,9% dochodu, czyli blisko 980 zł co miesiąc i niemal 11 760 zł rocznie - i nikt jej nie obniży, mimo przedwyborczych zapowiedzi. Minimalna składka zdrowotna dla przedsiębiorców rośnie od 1 stycznia 2026 r. do 432,54 zł, o 37% więcej niż 314,96 zł rok wcześniej (dane PIT.pl, 2025), bo z końcem 2025 r. wygasa preferencyjna podstawa wymiaru w wysokości 75% płacy minimalnej (stan na październik 2026 r.).

Co właściwie obiecuje PiS i na czym polegała "stara" składka?

PiS przedstawił na kongresie gospodarczym powrót do naliczania składki zdrowotnej na zasadach sprzed 2022 r. - zryczałtowana składka miałaby być liczona od podstawy równej 60% minimalnego wynagrodzenia, co dziś dałoby około 260 zł miesięcznie niezależnie od wysokości dochodu. Partia Jarosława Kaczyńskiego dołożyła do tego jednorazową amortyzację wydatków inwestycyjnych oraz dobrowolny KSeF (Krajowy System e-Faktur) dla sektora MŚP (małe i średnie przedsiębiorstwa).

Do 2021 r., a więc przed Polskim Ładem, składkę zdrowotną płaciło się w jednej, stałej kwocie - ok. 381,81 zł miesięcznie w 2021 r. (wg ówczesnych stawek), liczonej od podstawy zbliżonej do 75% przeciętnego wynagrodzenia. Kluczowe było to, że 7,75% podstawy można było odliczyć od podatku, więc realny ciężar składki był wyraźnie mniejszy od kwoty nominalnej. Mały przedsiębiorca i ten zarabiający krocie płacili tyle samo.

Polski Ład od stycznia 2022 r. wywrócił ten model do góry nogami. Składka przestała być ryczałtem, a stała się funkcją dochodu: 9% dla rozliczających się według skali, 4,9% dla liniowców i trzy progi kwotowe dla ryczałtowców. Zniknęła też możliwość odliczenia składki od podatku (liniowcy zachowali tylko ograniczony limit). Dla osób z wysokim dochodem oznaczało to skok obciążenia o kilka, a czasem kilkanaście tysięcy złotych rocznie. To właśnie ten mechanizm PiS chce teraz odkręcić - choć sam go w 2022 r. wprowadził.

Ile wyniesie składka zdrowotna w 2026 roku?

432,54 zł to minimalna składka zdrowotna, jaką każdy przedsiębiorca na skali lub liniowym zapłaci od 1 stycznia 2026 r., nawet przy zerowym dochodzie (dane PIT.pl, 2025). Kwota wynika z powrotu podstawy wymiaru do 100% płacy minimalnej po wygaśnięciu preferencji 75%. Kto zarabia więcej, płaci proporcjonalnie: 9% dochodu na skali i 4,9% na liniowym.

Ryczałtowcy rozliczają się według progów przychodu - 498,35 zł do 60 tys. zł przychodu i 830,58 zł w przedziale 60-300 tys. zł w 2026 r.

Różnica między modelami jest brutalna. Liniowiec z dochodem 20 tys. zł miesięcznie, który przed Polskim Ładem oddawał ok. 382 zł, dziś płaci blisko 980 zł - a po propozycji PiS zszedłby do ok. 260 zł. Progi dla ryczałtu i obowiązujące stawki policzysz dla własnej sytuacji w kalkulatorze składek ZUS, a jeśli zastanawiasz się nad zmianą formy opodatkowania - w kalkulatorze formy opodatkowania. To samo pytanie rozkładaliśmy wcześniej w analizie wakacji składkowych ZUS dla JDG.

Dlaczego składka rośnie, skoro rząd też chciał ją obniżyć?

Rządowa ustawa obniżająca składkę zdrowotną dla przedsiębiorców została zawetowana przez prezydenta 6 sierpnia 2025 r. i nie weszła w życie - to ona miała zmniejszyć obciążenie dla ok. 2 mln mikro i małych firm. Resort zdrowia nie prowadzi prac nad przedłużeniem wygasającej preferencji 75% płacy minimalnej, więc podstawa automatycznie wraca do 100%, a składka minimalna skacze z 314,96 zł do 432,54 zł.

Agnieszka Majewska, Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców, określiła prezydenckie weto jako decyzję "głęboko niesprawiedliwą i nieracjonalną ekonomicznie" (stanowisko Rzecznika MŚP, sierpień 2025 r.). Jej biuro już wcześniej apelowało o przywrócenie odliczenia części składki od podstawy opodatkowania - rozwiązania, które działało przed 2022 r.

"To decyzja głęboko niesprawiedliwa i nieracjonalna ekonomicznie." - Agnieszka Majewska, Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców (stanowisko Rzecznika MŚP, portalsamorzadowy.pl, sierpień 2025 r.)

Adam Abramowicz, prezes Rady Przedsiębiorców, oceniał z kolei samą zawetowaną ustawę: "w realny sposób poprawi sytuację około 2 milionów mikro i małych firm", zastrzegając jednocześnie, że nie usuwa ona wszystkich szkód po Polskim Ładzie (wypowiedź dla mediów, 2025 r.). Według wyliczeń Rady Przedsiębiorców w 2026 r. osoba na umowie o pracę zapłaci średnio ok. 7 800 zł składki zdrowotnej rocznie, a przedsiębiorca ok. 8 500 zł - mimo że to właśnie etatowcy korzystają z publicznej ochrony zdrowia najczęściej.

"Ustawa, chociaż nie usuwa wszystkich szkód po Polskim Ładzie, w realny sposób poprawi sytuację około 2 milionów mikro i małych firm." - Adam Abramowicz, prezes Rady Przedsiębiorców (apel Rady Przedsiębiorców do prezydenta, pit.pl, 2025 r.)

Ile realnie zyskałbyś na propozycji PiS?

Ok. 8 640 zł rocznie - tyle wynosi różnica dla liniowca z dochodem 20 tys. zł miesięcznie między obecnym modelem a propozycją PiS. Dziś składka 4,9% dochodu to ok. 980 zł miesięcznie, czyli 11 760 zł rocznie. Ryczałt liczony od 60% płacy minimalnej dałby ok. 260 zł miesięcznie, czyli ok. 3 120 zł rocznie.

Zostałoby Ci w kieszeni mniej więcej tyle, ile kosztuje półtora miesiąca wynajmu biura albo roczna rezerwa na przestój w zleceniach.

Im wyższy dochód, tym większa korzyść - i tu zaczyna się problem. Przy dochodzie 40 tys. zł miesięcznie składka liniowa to ok. 1 960 zł, więc propozycja PiS obcięłaby ją do tych samych 260 zł, dając oszczędność ponad 20 tys. zł rocznie. Ryczałt sprzed 2022 r. premiuje najlepiej zarabiających, bo odrywa składkę od dochodu. Dla przedsiębiorcy z niskim dochodem, który i tak płaci dziś minimum 432,54 zł, różnica jest znacznie skromniejsza - ok. 170 zł miesięcznie.

Zanim potraktujesz tę obietnicę jako pewny zysk, policz, co zrobisz z ewentualną nadwyżką - spłata zobowiązań czy odłożenie na wkład własny pod przyszłą hipotekę. Sprawdź scenariusz w Decyzjomacie Nadpłata, a jeśli myślisz o kredycie na mieszkanie w ciągu roku-dwóch, zajrzyj do Decyzjomatu Hipotecznego. Wyższe netto na firmie realnie podnosi Twoją zdolność kredytową - pisaliśmy o tym przy okazji konta firmowego dla JDG.

Moja ocena: obietnica tania w druku, droga w realizacji

Powrót do ryczałtu dla ponad 2 mln firm oznacza ubytek rzędu kilkunastu miliardów złotych rocznie we wpływach na zdrowie - i nikt na kongresie gospodarczym nie powiedział, skąd te pieniądze wziąć. Składka ryczałtowa od 60% płacy minimalnej brzmi jak marzenie każdego przedsiębiorcy, ale powiem wprost: to najłatwiejsza część układanki.

Ta sama partia wprowadziła dochodowy model składki w 2022 r. w ramach Polskiego Ładu, a dziś obiecuje go zlikwidować - to budzi mój sceptycyzm co do trwałości jakiejkolwiek obietnicy podatkowej w Polsce. Moim zdaniem problem nie leży w konstrukcji składki, tylko w dziurze, jaką zostawia ona w budżecie Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ). Rządowa próba obniżki rozbiła się o weto, resort zdrowia milczy, a przedsiębiorca dostaje w 2026 r. podwyżkę zamiast ulgi. Jeśli któraś siła polityczna faktycznie wróci do ryczałtu, najpewniej stanie się to dopiero po wyborach i po znalezieniu rekompensaty dla NFZ - a to perspektywa nie 2026, lecz raczej 2027-2028 r. Do tego czasu bezpieczniej planować firmowy budżet na obecnych, wyższych stawkach niż na przedwyborczych slajdach.

Więcej analiz finwire.pl na temat obciążeń przedsiębiorców znajdziesz w hubie kategorii podatki. Szersze zmiany w PIT rozkładaliśmy w tekstach o ryczałcie 2027 dla usług dla firmy powiązanej i drugim progu podatkowym 2027. Oficjalne stawki i terminy sprawdzisz u źródła: ZUS, Rzecznik MŚP oraz Ministerstwo Finansów.

Narzędzia do Twojej decyzji

• Kalkulator wynagrodzenia netto
• Kalkulator UoP vs B2B
• Kalkulator składek ZUS
• Kalkulator PIT-37
• Kalkulator ulgi na dzieci