Kredyt konsumencki

Kredyt konsumencki to umowa, w której kredytodawca w ramach działalności udziela konsumentowi kredytu w wysokości nie większej niż 255 550 zł albo równowartości tej kwoty w walucie obcej (art. 3 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim). Ustawa obejmuje też kredyt na remont domu lub mieszkania niezabezpieczony hipoteką, także powyżej tej kwoty (ust. 1a). Kredytem konsumenckim są w szczególności pożyczka, kredyt bankowy, kredyt odnawialny oraz odroczenie płatności, za które konsument płaci jakiekolwiek koszty (ust. 2).

Ustawy nie stosuje się między innymi do umów, w których konsument nie płaci oprocentowania ani innych kosztów, do leasingu bez obowiązku wykupu i do odwróconego kredytu hipotecznego (art. 4). Kredyt hipoteczny ma osobną ustawę z 2017 r. Kredytodawcą może być bank, SKOK, instytucja pożyczkowa albo sprzedawca udzielający rat.

Ochrona konsumenta obejmuje: obowiązek oceny zdolności kredytowej (art. 9), formularz informacyjny (art. 13-14), pisemną umowę z obowiązkowymi elementami (art. 29-30), limit pozaodsetkowych kosztów (art. 36a), prawo do wcześniejszej spłaty ze zwrotem kosztów (art. 48-49), odstąpienie w 14 dni (art. 53) i sankcję kredytu darmowego (art. 45). Odsetki ogranicza limit odsetek maksymalnych z Kodeksu cywilnego.

Przykład: kredyt na samochód 80 000 zł i kredyt gotówkowy 250 000 zł są kredytami konsumenckimi. Kredyt gotówkowy 300 000 zł na dowolny cel już nim nie jest, a kredyt 300 000 zł na remont mieszkania bez hipoteki jest. Odroczenie zapłaty 600 zł na 30 dni bez żadnych opłat nie podlega ustawie, ale to samo odroczenie z opłatą 15 zł już tak.

Dyrektywa (UE) 2023/2225 (CCD2) przewiduje stosowanie nowych zasad od 20 listopada 2026 r. i obejmuje odroczone płatności także wtedy, gdy są darmowe, z wąskimi wyjątkami (bez kredytodawcy-strony trzeciej, bez odsetek i opłat, spłata do 50 dni). Według stanu sprawdzonego 24 października 2026 r. polska ustawa wdrażająca nie weszła w życie: Projekt ustawy o kredycie konsumenckim przygotowany przez UOKiK (UC82, wersja z 4 lipca 2025 r.) wycofano z wykazu prac rządu po odwołaniu 18 maja 2026 r. upoważnienia dla Prezesa UOKiK. Prace przejęło Ministerstwo Sprawiedliwości, które 9 października 2026 r. informowało o spotkaniach z rynkiem nad nowym projektem. Projektu w Sejmie nie ma.