W skrócie
- 4 692 000 zł kary nałożył Prezes UOKiK na AS Inbank za nieprawidłowości przy kredytach wiązanych (decyzja z 30 września 2026 r.).
- Trzy zakwestionowane praktyki: błędna kwalifikacja umów, wprowadzanie w błąd i żądanie zwrotu pieniędzy wypłaconych sprzedawcy.
- Kredyt wiązany daje konsumentowi ochronę, której nie ma zwykła pożyczka - odstąpienie od zakupu unieważnia też kredyt.
- 1,6 mln prosumentów w Polsce (koniec maja 2026 r.) to skala rynku, na którym takie kredyty były masowo sprzedawane.
- Decyzja nie jest prawomocna - bank ma miesiąc na odwołanie do Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.
Prezes UOKiK (Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów) nałożył 4 692 000 zł kary na AS Inbank za nieprawidłowości przy kredytach wiązanych na fotowoltaikę i pompy ciepła (decyzja z 30 września 2026 r.). Bank błędnie kwalifikował część umów jako kredyty niewiązane, pozbawiając konsumentów ustawowej ochrony, i żądał od nich zwrotu pieniędzy - mimo że środki trafiały bezpośrednio do sprzedawcy. To trzecia głośna decyzja UOKiK w 2026 r. dotycząca rynku instalacji OZE.
Za co UOKiK ukarał AS Inbank?
UOKiK ukarał AS Inbank kwotą 4 692 000 zł za trzy praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów przy kredytach na zakup fotowoltaiki i pomp ciepła (decyzja Prezesa UOKiK z 30 września 2026 r.). Bank współpracował ze sprzedawcami instalacji, a finansowanie było przeznaczone na konkretny zakup - co według urzędu spełniało ustawową definicję kredytu wiązanego, mimo że umowy oznaczano inaczej.
Pierwszy zarzut dotyczy błędnej kwalifikacji: bank traktował część umów jako kredyty niewiązane, przez co konsumenci mogli być pozbawieni ochrony z ustawy o kredycie konsumenckim. Drugi - wprowadzania w błąd, bo klientom mówiono wprost, że oferowany kredyt nie jest wiązany. Trzeci, najbardziej dotkliwy dla ludzi, to żądanie zwrotu środków po odstąpieniu od umowy kredytu, choć pieniądze wypłacono bezpośrednio sprzedawcy - a w takim układzie to sprzedawca, nie konsument, powinien rozliczyć się z bankiem.
"Charakter umowy wynika z prawa i z tego, jak w rzeczywistości wygląda proces sprzedaży i finansowania, a nie z etykiety nadanej mu przez przedsiębiorcę." - Tomasz Chróstny, Prezes UOKiK, komunikat z 30 września 2026 r.
Estoński AS Inbank działa w Polsce głównie jako dostawca finansowania w punkcie sprzedaży - kredyt podpisujesz nie w oddziale, lecz u instalatora paneli czy pompy ciepła. To właśnie ten model - sprzedawca plus wpięty w niego kredyt - jest sednem sporu. Decyzja nie jest prawomocna; bank ma miesiąc na odwołanie do Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (SOKiK). Podobny mechanizm opisywaliśmy przy decyzjach UOKiK wobec czterech banków w sprawie nieautoryzowanych transakcji.
Czym różni się kredyt wiązany od niewiązanego?
Kredyt wiązany to kredyt konsumencki przeznaczony na konkretny zakup, gdy sprzedawca i kredytodawca działają w porozumieniu - i to on daje konsumentowi dodatkową tarczę ochronną, której zwykła pożyczka gotówkowa nie ma. Jeśli skutecznie odstąpisz od umowy sprzedaży, odstąpienie działa automatycznie także wobec kredytu, a gdy sprzedawca nie wykona umowy, w określonych sytuacjach roszczenie możesz kierować również do banku.
"Kredyt wiązany daje konsumentowi dodatkową ochronę, bo zakup i jego finansowanie nie są traktowane jak dwa niezależne zdarzenia. Jeśli konsument skutecznie odstępuje od finansowanej umowy sprzedaży lub usługi, odstąpienie jest skuteczne również wobec kredytu." - Tomasz Chróstny, Prezes UOKiK, 30 września 2026 r.
Różnica nie jest akademicka. Umowę na instalację podpisaną poza lokalem przedsiębiorstwa - a montaże PV sprzedaje się zwykle w domu klienta - można wypowiedzieć bez kosztów w ciągu 14 dni. Przy kredycie wiązanym to jedna decyzja zamyka obie umowy. Przy kredycie oznaczonym jako niewiązany zostajesz z długiem, nawet jeśli od zakupu odstąpiłeś.
| Sytuacja | Kredyt wiązany | Kredyt niewiązany |
|---|---|---|
| Odstąpienie od umowy sprzedaży | Automatycznie unieważnia też kredyt | Kredyt trwa dalej, spłacasz mimo zwrotu towaru |
| Sprzedawca nie wykonał umowy | Roszczenie możesz kierować także do banku | Wyłącznie do sprzedawcy |
| Zwrot środków po odstąpieniu | Rozlicza sprzedawca z bankiem | Konsument zwraca kwotę bankowi |
| Podstawa ochrony | Ustawa o kredycie konsumenckim | Ograniczona |
Sprzedawcy i finansujący ich bank mieli więc interes, by umowę nazwać niewiązaną - mniej zobowiązań, mniej ryzyka reklamacji. UOKiK uznał, że o charakterze umowy decyduje jej treść i realny przebieg transakcji, nie nazwa. To ta sama logika, którą sądy stosują przy klauzulach blankietowych w pożyczkach konsolidacyjnych.
Co decyzja zmienia dla Ciebie, jeśli finansowałeś pompę ciepła?
Jeśli sfinansowałeś pompę ciepła lub instalację PV kredytem wpiętym w umowę ze sprzedawcą, decyzja UOKiK realnie wzmacnia Twoją pozycję w sporze - nawet jeśli w umowie widnieje słowo "niewiązany". Przy typowym kredycie na pompę ciepła rzędu 45 tys. zł (RRSO - rzeczywista roczna stopa oprocentowania, zwykle 10-14% w tym segmencie) rata na 8 lat to około 660 zł miesięcznie, a całkowity koszt odsetek sięga 18-20 tys. zł.
Załóżmy Twoją sytuację: gospodarstwo z nadwyżką około 2 500 zł miesięcznie i 85 tys. zł oszczędności, do tego kredyt hipoteczny w spłacie. Wpięty w montaż kredyt na 45 tys. zł, jeśli firma instalacyjna spartaczyła robotę albo zniknęła, jest w świetle tej decyzji kredytem wiązanym - a to znaczy, że roszczenie o niewykonaną instalację możesz kierować także do banku, nie tylko do nieuchwytnego sprzedawcy. Jeśli zaś rozważasz nadpłatę takiego zobowiązania z posiadanej nadwyżki, policz efekt w Decyzjomacie Nadpłata - przy oprocentowaniu powyżej 10% wcześniejsza spłata daje pewny zwrot trudny do pobicia lokatą.
Z tej samej ustawy wynika jeszcze jedno prawo, o którym banki niechętnie przypominają: przy wcześniejszej spłacie należy Ci się proporcjonalny zwrot prowizji i kosztów, zgodnie z linią orzeczniczą Lexitor. Opisaliśmy to szczegółowo w poradniku o zwrocie prowizji. Aktualne koszty kredytów gotówkowych i konsolidacyjnych, którymi część osób refinansuje drogie kredyty na OZE, sprawdzisz w rankingu kredytów gotówkowych, a realną RRSO policzysz w kalkulatorze RRSO.
Decyzje finansowe?
Najpierw liczby.
6 raportów: kredyty, mieszkania, lokaty, inflacja, waluty i najem. Wszystko w jednym miejscu.
Czy kara 4,69 mln zł trafi do poszkodowanych?
Kara 4 692 000 zł zasila budżet państwa, nie konta poszkodowanych - i to jest, powiem wprost, słaby punkt całego systemu. Konsument, który przez błędną kwalifikację kredytu stracił ochronę albo oddał bankowi pieniądze wypłacone sprzedawcy, nie dostaje automatycznie ani złotówki z tej kwoty; po swoje musi wystąpić sam, powołując się na decyzję jako dowód.
Decyzja UOKiK jest tu jednak realnym narzędziem, nie tylko symbolem. Prawomocne rozstrzygnięcie ma charakter prejudykatu - w indywidualnym sporze z bankiem, w reklamacji albo przed sądem, możesz się na nie powołać zamiast od zera dowodzić, że umowa była wiązana. Moim zdaniem to właśnie ten efekt, a nie sama kwota kary, jest tu najważniejszy: urząd wykonał najtrudniejszą część pracy dowodowej za tysiące ludzi naraz.
Jest i haczyk. Decyzja nie jest prawomocna, a bank ma miesiąc na odwołanie do SOKiK - a spory tego typu potrafią ciągnąć się latami. Do czasu prawomocności trudno mówić o pewnym gruncie pod nogami. Kto ma otwarty spór z Inbankiem, powinien już teraz zabezpieczyć umowę, korespondencję i dowody wpłaty - bo gdy decyzja się uprawomocni, liczyć się będzie kompletność Twoich dokumentów, nie dobra wola banku.
Co dalej - apelacja i szerszy kontekst rynku fotowoltaiki?
Sprawa AS Inbank to fragment większej akcji nadzoru wobec branży OZE, która przez lata rosła szybciej, niż nadążała ochrona konsumenta. UOKiK w 2026 r. nakładał już kary sięgające łącznie około 3 mln zł na firmy sprzedające panele i pompy ciepła za niedozwolone klauzule w umowach - decyzja wobec banku domyka ten łańcuch od strony finansowania.
Skala rynku tłumaczy, dlaczego urząd się nim zajął. Na koniec maja 2026 r. w Polsce działało 1 655 022 mikroinstalacji o mocy 14 073,8 MW, a liczba instalacji prosumenckich sięgnęła 1 636 719 - o 5,1% więcej rok do roku. Skumulowana moc fotowoltaiki przekroczyła 27 GW według danych PSE z czerwca 2026 r., wobec 25,4 GW w listopadzie 2025 r. Fotowoltaika odpowiadała w 2025 r. za 99,9% wszystkich mikroinstalacji OZE. Setki tysięcy z tych montaży kupiono na kredyt sprzedawany w domu klienta - dokładnie w modelu, który UOKiK właśnie zakwestionował.
Rynek przy tym wyhamował po zakończeniu we wrześniu 2025 r. szóstej edycji programu Mój Prąd - dotacje zniknęły, więc finansowanie kredytem stało się dla wielu gospodarstw jedyną drogą do instalacji. Tym większe znaczenie ma jasna reguła, że taki kredyt jest wiązany. W tle stoją też inne organy: Rzecznik Finansowy, który pomaga w indywidualnych sporach z bankiem, oraz KNF (Komisja Nadzoru Finansowego) nadzorująca samego kredytodawcę - żaden z nich nie zastąpi jednak decyzji UOKiK jako podstawy roszczenia. Kierunek orzeczniczy dla całego rynku kredytu konsumenckiego wyznaczają dziś także wyroki TSUE, jak ten o odsetkach od kredytowanych prowizji.
Jeśli dopiero planujesz sfinansować pompę ciepła czy panele, a jednocześnie masz kredyt hipoteczny, sprawdź w Decyzjomacie Hipotecznym, jak dodatkowe zobowiązanie wpłynie na Twoją zdolność - bo bank przy kolejnym wniosku policzy każdą ratę. Więcej analiz finwire.pl na temat prawa konsumenckiego znajdziesz w hubie kategorii prawo.
Czy inne banki finansujące montaże OZE dostaną podobne decyzje? Po tej sprawie trudno zakładać, że UOKiK poprzestanie na jednym podmiocie - a to oznacza, że w najbliższych kwartałach warto śledzić kolejne komunikaty urzędu, zanim podpiszesz umowę u instalatora.
Narzędzia do Twojej decyzji
Najczęstsze pytania
- Ile wynosi kara UOKiK dla AS Inbank?
- 4 692 000 zł to kara nałożona przez Prezesa UOKiK na AS Inbank decyzją z 30 września 2026 r. za trzy praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów przy kredytach wiązanych na fotowoltaikę i pompy ciepła. Decyzja nie jest prawomocna - bank ma miesiąc na odwołanie do Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.
- Co to jest kredyt wiązany?
- Kredyt wiązany to kredyt konsumencki przeznaczony na konkretny zakup, w którym sprzedawca i kredytodawca działają w porozumieniu. Daje dodatkową ochronę: odstąpienie od umowy sprzedaży unieważnia też kredyt, a gdy sprzedawca nie wykona umowy, roszczenie można w określonych sytuacjach kierować także do banku - zgodnie z ustawą o kredycie konsumenckim.
- Odstąpiłem od umowy na fotowoltaikę, ale bank żąda spłaty kredytu - co robić?
- Zgromadź umowę, korespondencję i dowody wpłaty, a następnie złóż reklamację, powołując się na charakter wiązany kredytu i decyzję UOKiK z 30 września 2026 r. Przy kredycie wiązanym środki wypłacone bezpośrednio sprzedawcy rozlicza sprzedawca z bankiem, a nie Ty. W razie odmowy pomaga Rzecznik Finansowy.
- Czy dostanę pieniądze z kary 4,69 mln zł nałożonej na bank?
- Kara 4 692 000 zł trafia do budżetu państwa, nie do konsumentów. O zwrot środków lub rekompensatę trzeba wystąpić indywidualnie - w reklamacji albo przed sądem - powołując się na decyzję UOKiK jako dowód. Prawomocne rozstrzygnięcie ułatwia taki spór, bo urząd wykonał już pracę dowodową.
- Ile mam czasu na odstąpienie od umowy na instalację PV?
- 14 dni to termin na odstąpienie bez kosztów od umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa, a montaże fotowoltaiki i pomp ciepła sprzedaje się zwykle w domu klienta. Przy kredycie wiązanym odstąpienie od zakupu jest skuteczne również wobec kredytu - obie umowy upadają jedną decyzją.
- Czy przy wcześniejszej spłacie kredytu na pompę ciepła należy mi się zwrot prowizji?
- Proporcjonalny zwrot prowizji i kosztów należy się przy każdej wcześniejszej spłacie kredytu konsumenckiego, zgodnie z linią orzeczniczą Lexitor. Przy kredycie 45 tys. zł spłaconym przed czasem może to być kilkaset do ponad tysiąca złotych. Bank powinien rozliczyć zwrot automatycznie, ale często trzeba o niego wystąpić.
- Które organy poza UOKiK mogą pomóc w sporze z bankiem o kredyt na OZE?
- Rzecznik Finansowy prowadzi postępowania interwencyjne i polubowne w indywidualnych sporach z bankiem, a KNF nadzoruje samego kredytodawcę. Żaden z tych organów nie zastąpi jednak decyzji UOKiK jako podstawy roszczenia - to ona przesądza charakter umowy jako kredytu wiązanego.
Najpierw policz, potem podpisz. Finwire ma do tego narzędzia.
- Decyzjomat Hipoteczny - czy brać kredyt, w którym banku, jak poprawić warunki
- Decyzjomat Nadpłata - nadpłacać kredyt czy inwestować w ETF, IKE, IKZE
- Rankingi kont oszczędnościowych i lokat z aktualnymi stopami i promocjami
Przeczytaj też
Brak komentarzy. Bądź pierwszy!