W skrócie
- 5,25% - tyle wynosiłaby stopa Fed na koniec 2026 r. według wyliczenia Jasona Furmana z PIIE (wpis z 27 października 2026 r.).
- 4,1% to mediana prognoz członków FOMC na koniec 2026 r. z września, wobec 3,4% w grudniu 2025 r.
- Fed podniósł prognozę inflacji bazowej PCE na 2026 r. z 2,5% do 3,4%, a bezrobocie obniżył z 4,4% do 4,1%.
- Furman nie twierdzi, że Fed się myli, ale domaga się wyjaśnienia, dlaczego odszedł od własnego wzorca reakcji.
- Przy kredycie 750 tys. zł na 25 lat wzrost oprocentowania o 0,5 pp to około 232 zł wyższej raty miesięcznie.
Jason Furman, ekonomista z Peterson Institute for International Economics (PIIE), wyliczył we wpisie z 27 października 2026 r., że stosując regułę z grudniowych projekcji Fed, stopa referencyjna na koniec 2026 r. powinna wynosić około 5,25%. Tymczasem mediana prognoz Komitetu Otwartego Rynku (FOMC, komitet Fed decydujący o stopach) z 16 września 2026 r. to 4,1%, czyli o około 1,15 pp mniej (pp = punkt procentowy).
Stan na 28 października 2026 r.: wieczorem FOMC ogłasza kolejną decyzję, a w momencie pisania jej wyniku nie znamy. Według serwisu Schwab we wrześniu Fed podniósł stopy o 25 pb (punkt bazowy to 0,01 pp) do przedziału 3,75-4,00%, głosami 12:0. Szczegóły decyzji znajdziesz na stronie Rezerwy Federalnej.
Co dokładnie wyliczył PIIE i skąd 5,25%?
Według Jasona Furmana, ekonomisty PIIE, model opiera się na prostej regule: stopa reaguje na zmianę prognoz samego Fed, z wagą 1,5 dla rewizji inflacji i wagą 1 dla rewizji bezrobocia. Reguła tłumaczy około 77% zmienności w przesunięciach rocznych projekcji stopy (R2 = 0,77), a typowy błąd wynosi 0,66 pp (PIIE, Realtime Economics, 27 października 2026).
Prognoza inflacji bazowej PCE (deflator wydatków konsumpcyjnych, ulubiona miara inflacji Fed) na 2026 r. skoczyła z 2,5% w grudniu 2025 r. do 3,4% we wrześniu 2026 r. Przewidywane bezrobocie na koniec roku spadło z 4,4% do 4,1%. Wzrost PKB zostawiono bez zmian, na poziomie 2,3%. Gorsza inflacja i mocniejszy rynek pracy to dokładnie ten zestaw, który w przeszłości wymuszał zacieśnienie.
Rynek wycenia dziś dodatkowe 0,5 pp podwyżek w 2026 r., czyli mniej niż sugeruje reguła, ale tyle co mediana FOMC. Liczba 5,25% to wyłącznie rachunek autora, nie prognoza Fed ani rynku, co podkreśla też CEO Magazyn.
Czy Fed popełnia błąd, reagując ostrożniej?
Furman nie stawia tezy o błędzie, tylko o braku wyjaśnienia: według jego wpisu Fed powinien powiedzieć, jaką część presji cenowej uznaje za przejściową i jak zareaguje, jeśli ta ocena się nie sprawdzi. Za łagodniejszą reakcją może stać przekonanie, że część wzrostu cen wynika z ceł i konfliktu z Iranem, a więc ma charakter jednorazowy.
To argument do obrony, ale moim zdaniem słaby w obecnej sytuacji. Inflacja bazowa 3,4% przez cały rok nie jest szumem, a bank centralny, który trzy razy z rzędu powtarza, że szok jest przejściowy, traci wiarygodność szybciej, niż odbudowuje ją podwyżkami. Przypomina o tym lekcja z 2021 r.: Fed uznawał wtedy inflację za przejściową i dopiero po roku zaczął ją gonić, co kosztowało więcej niż wcześniejsze działanie.
W czerwcu 2026 r. Fed trzymał jeszcze stopy na poziomie 3,50-3,75%, o czym pisaliśmy w analizie Fed w czerwcu 2026. Od tamtej pory zmieniły się i stopa, i język, ale luka względem własnych prognoz Fed pozostaje duża.
| Wskaźnik | Grudzień 2025 | Wrzesień 2026 | Zmiana |
|---|---|---|---|
| Inflacja bazowa PCE 2026 | 2,5% | 3,4% | +0,9 pp |
| Bezrobocie, koniec 2026 | 4,4% | 4,1% | -0,3 pp |
| Wzrost PKB 2026 | 2,3% | 2,3% | bez zmian |
| Stopa Fed, koniec 2026 (mediana) | 3,4% | 4,1% | +0,7 pp |
| Stopa wg reguły PIIE | - | 5,25% | +1,15 pp wobec prognozy |
Dlaczego decyzje Fed wpływają na polskie stopy i WIBOR?
Fed wpływa na Polskę kanałem kursu walutowego i rentowności obligacji, nie wprost. Stopa NBP wynosi 3,75% (decyzja RPP z października 2026), inflacja CPI we wrześniu 2026 r. sięgnęła 4,1% r/r według GUS, a stopa bezrobocia rejestrowanego to 5,8%. Realna stopa NBP jest więc ujemna, co zostawia Radzie Polityki Pieniężnej (RPP) niewiele przestrzeni.
Jeśli Fed idzie w stronę 5%, dolar zyskuje, a złoty słabnie. Dolar przebił już 3,90 zł, o czym pisaliśmy w tekście o kursie dolara i presji na podwyżki. Słabszy złoty podbija ceny importu, a to dokłada się do inflacji. Właśnie ten mechanizm sprawia, że ING i Credit Agricole mówią o podwyżce do 4% na początku 2027 r. (analiza prognoz).
EBC podniósł tymczasem stopę depozytową do 2,50% we wrześniu 2026 r. (szczegóły decyzji EBC). Trzy duże banki centralne zacieśniają równolegle, więc polska RPP raczej nie będzie obniżać.
Ile zapłacisz więcej, jeśli stopy pójdą w górę o 0,5 pp?
Przy kredycie 750 tys. zł na 25 lat i łącznym oprocentowaniu (WIBOR 3M, czyli stopa, po której banki pożyczają sobie pieniądze na trzy miesiące, plus marża) 6,0% rata wynosi około 4 832 zł miesięcznie. Przy 6,5% rośnie do około 5 064 zł, czyli o 232 zł miesięcznie i niemal 2 800 zł rocznie.
To przykład ilustracyjny: nie wskazuje aktualnego WIBOR ani Twojej marży, tylko pokazuje czułość raty.
Jeśli dopiero planujesz kredyt, kluczowe jest to, że bank liczy zdolność kredytową z buforem na wzrost stóp. Wyższe prognozy Fed i EBC oznaczają, że rynek wycenia droższe pieniądze, a oferty banków mogą się podnosić jeszcze przed ruchem RPP. Przy dochodzie 14 tys. zł netto rata 5 064 zł to ok. 36% dochodu, a wskaźnik DSTI (stosunek obciążeń kredytowych do dochodu) banki zwykle limitują na poziomie 40-50%.
Przelicz własne warunki w Decyzjomacie Hipotecznym, a rata przy różnych scenariuszach stóp wyjdzie w kalkulatorze raty. Aktualne oferty zestawia ranking kredytów hipotecznych, a to, jak dochód przekłada się na limit, pokaże kalkulator zdolności kredytowej.
Wpływ na decyzje: czego historia uczy o luce między prognozą a regułą?
W latach 2021-2022 Fed również zostawał w tyle za regułami Taylora i później nadrabiał tempem 75 pb na posiedzenie. Polscy kredytobiorcy zapłacili za to najwyższym WIBOR-em i ratami, które w ciągu roku wzrosły dwukrotnie. Luka 1,15 pp z wyliczenia PIIE niekoniecznie zostanie zamknięta, bo Fed ma prawo mieć rację co do przejściowości, ale scenariusz nadrabiania jest realny.
Mój wniosek jest prosty: nie licz na to, że Fed zamknie sprawę w 2026 r. Jeśli bank centralny nie wyjaśni swojej reakcji, rynek obligacji zrobi to za niego, podnosząc rentowności. Polskie 10-latki są już przy 6,4% (Obligacje w Europie 2026), więc o spokojnym marszu w dół nie ma mowy.
Stopy NBP przed końcem roku omówiliśmy w analizie stopy procentowe listopad 2026. Więcej analiz z tego cyklu znajdziesz w hubie makroekonomii.
Co obserwować w następnych tygodniach?
Trzy rzeczy rozstrzygną o scenariuszu: komunikat FOMC z 28 października 2026 r. i ewentualne uzasadnienie podziału głosów, odczyt inflacji PCE w USA oraz posiedzenie RPP na początku listopada. Jeśli Fed w komunikacie przyzna wprost, że część inflacji uznaje za przejściową, luka względem reguły stanie się argumentem dla ostrożnych. Jeśli nie, rynek zacznie wyceniać szybszy marsz ku 5%.
Po stronie polskiej wystarczy sprawdzać, czy marże w ofertach hipotecznych nie rosną i czy WIBOR 3M zaczyna wyprzedzać decyzje RPP. To dobry moment, żeby policzyć, ile wytrzyma Twój budżet przy racie wyższej o 300 zł.
FAQ
Czy Fed podniesie stopy do 5,25% na koniec 2026 r.?
5,25% to wyliczenie Jasona Furmana z PIIE przy założeniu starej reguły reakcji, nie prognoza Fed. Mediana FOMC z 16 września 2026 r. wskazuje 4,1%, a rynek wycenia dodatkowe 0,5 pp podwyżek. Do osiągnięcia 5,25% potrzebne byłyby co najmniej cztery kolejne ruchy po 25 pb.
Ile wynosi obecna stopa Fed?
Przedział 3,75-4,00% po podwyżce o 25 pb z 16 września 2026 r., przyjętej głosami 12:0 (Schwab). Wyniku decyzji z 28 października 2026 r. nie znaliśmy w chwili publikacji, więc sprawdź komunikat na federalreserve.gov.
Czy podwyżki Fed podniosą ratę mojego kredytu w Polsce?
Bezpośrednio nie, bo kredyty w złotych opierają się na WIBOR i decyzjach RPP. Pośrednio tak: wyższe stopy Fed osłabiają złotego i podbijają inflację, co zmniejsza szansę na obniżki NBP. Wzrost oprocentowania o 0,5 pp to około 232 zł więcej miesięcznie przy kredycie 750 tys. zł na 25 lat.
Co to jest reguła Taylora?
To prosty wzór wiążący stopę banku centralnego z inflacją i bezrobociem: im wyższa inflacja i niższe bezrobocie, tym wyższa stopa. W wersji PIIE wagę 1,5 ma rewizja inflacji, a wagę 1 rewizja bezrobocia. Wyjaśnia ona 77% zmian projekcji stóp Fed.
Dlaczego Fed może reagować ostrożniej, niż sugeruje model?
Część wzrostu cen może wynikać z ceł i konfliktu z Iranem, a taki szok bank może uznać za przejściowy. Furman nie neguje tego argumentu, lecz żąda, by Fed wskazał, jaka część inflacji jest jego zdaniem nietrwała i co zrobi, jeśli się pomyli.
Czy teraz lepiej wziąć kredyt, czy poczekać?
Nie ma przesłanek, że stopy wyraźnie spadną w 2026 r.: CPI w Polsce to 4,1%, stopa NBP 3,75%, a ING i Credit Agricole mówią o podwyżce do 4% w 2027 r. Zamiast zgadywać, policz ratę przy stopach wyższych o 1 pp w Decyzjomacie Hipotecznym i sprawdź, czy mieścisz się w limicie DSTI.
Narzędzia do Twojej decyzji
Najczęstsze pytania
- Czy Fed podniesie stopy do 5,25% na koniec 2026 r.?
- 5,25% to wyliczenie Jasona Furmana z PIIE przy założeniu starej reguły reakcji, nie prognoza Fed. Mediana FOMC z 16 września 2026 r. wskazuje 4,1%, a rynek wycenia dodatkowe 0,5 pp podwyżek. Do 5,25% potrzeba by co najmniej czterech kolejnych ruchów po 25 pb.
- Ile wynosi obecna stopa Fed?
- Przedział 3,75-4,00% po podwyżce o 25 pb z 16 września 2026 r., przyjętej głosami 12:0 (Schwab). Wynik decyzji z 28 października 2026 r. nie był znany w chwili publikacji, więc sprawdź komunikat na federalreserve.gov.
- Czy podwyżki Fed podniosą ratę mojego kredytu w Polsce?
- Bezpośrednio nie, bo kredyty w złotych opierają się na WIBOR i decyzjach RPP. Pośrednio tak: wyższe stopy Fed osłabiają złotego i podbijają inflację, co zmniejsza szansę na obniżki NBP. Wzrost oprocentowania o 0,5 pp to ok. 232 zł więcej miesięcznie przy kredycie 750 tys. zł na 25 lat.
- Co to jest reguła Taylora?
- To prosty wzór wiążący stopę banku centralnego z inflacją i bezrobociem: im wyższa inflacja i niższe bezrobocie, tym wyższa stopa. W wersji PIIE wagę 1,5 ma rewizja inflacji, a wagę 1 rewizja bezrobocia. Wyjaśnia ona 77% zmian projekcji stóp Fed.
- Dlaczego Fed może reagować ostrożniej, niż sugeruje model?
- Część wzrostu cen może wynikać z ceł i konfliktu z Iranem, a taki szok bank może uznać za przejściowy. Furman nie neguje tego argumentu, lecz żąda, by Fed wskazał, jaka część inflacji jest jego zdaniem nietrwała i co zrobi, jeśli się pomyli.
- Czy teraz lepiej wziąć kredyt, czy poczekać?
- Brak przesłanek, że stopy wyraźnie spadną w 2026 r.: CPI w Polsce to 4,1%, stopa NBP 3,75%, a ING i Credit Agricole mówią o podwyżce do 4% w 2027 r. Policz ratę przy stopach wyższych o 1 pp w Decyzjomacie Hipotecznym i sprawdź limit DSTI.
Sprawdź realny wpływ zmian WIBOR na Twój kredyt
- Symulacja rat przy wzroście lub spadku WIBOR o 1-5 pp - ile faktycznie zapłacisz
- Porównanie dwóch scenariuszy nadpłaty - stara stawka vs nowa po decyzji RPP
- Stress test zgodny z regułami KNF - czy przejdziesz przez bufor bezpieczeństwa
