JDG (jednoosobowa działalność gospodarcza)

Jednoosobowa działalność gospodarcza to najprostsza forma prowadzenia firmy w Polsce. Przedsiębiorcą jest sama osoba fizyczna, a firma nie ma odrębnej osobowości prawnej. Działalność rejestruje się bezpłatnie w CEIDG, a wpis automatycznie przekazuje dane do urzędu skarbowego, ZUS i GUS (NIP, REGON). Przedsiębiorca odpowiada za długi firmy całym swoim majątkiem, także prywatnym.

Przy rejestracji wybiera się formę opodatkowania: skalę, liniowy lub ryczałt; zmiana jest możliwa raz w roku, do 20. dnia miesiąca po pierwszym przychodzie. Składki ZUS zaczynają się od ulgi na start (6 miesięcy bez składek społecznych), potem 24 miesiące preferencyjnego ZUS i ewentualnie Mały ZUS Plus. Składkę zdrowotną płaci się od pierwszego dnia.

Przykład kosztów stałych w 2026 r. na skali: w okresie preferencyjnym składki społeczne z chorobową to 456,18 zł miesięcznie, po nim 1926,76 zł z Funduszem Pracy, a minimalna składka zdrowotna 432,54 zł. Do tego dochodzi księgowość, kasa fiskalna przy sprzedaży konsumentom (po przekroczeniu 20 000 zł obrotu) i od 1 kwietnia 2026 r. faktury w KSeF.

JDG można prowadzić z domu, podając w CEIDG adres zamieszkania jako miejsce wykonywania działalności. Płatności z firmami powyżej 15 000 zł trzeba przyjmować i dokonywać przez rachunek płatniczy (art. 19 Prawa przedsiębiorców), ale prawo nie wymaga osobnego konta firmowego. Ewidencję prowadzi się w KPiR (skala, liniowy) albo w ewidencji przychodów (ryczałt); pełna księgowość staje się obowiązkowa po przekroczeniu przychodu równowartości 2 mln euro w roku poprzednim.

Przedsiębiorca na JDG może zatrudniać pracowników i zleceniobiorców; staje się wtedy płatnikiem ich składek ZUS i zaliczek na PIT.

Przy małej skali działalność można prowadzić bez rejestracji, jako działalność nierejestrowaną. JDG bez pracowników można zawiesić (art. 22 Prawa przedsiębiorców) i nie płacić wtedy składek. Gdy dochody rosną, opłaca się porównać JDG ze spółką z o.o. i estońskim CIT w kalkulatorze JDG czy spółka.