Podatek od nadzwyczajnych zysków paliwowych 2026: 60% od 1 listopada - czy zapłacisz na stacji?

W niedzielę 1 listopada 2026 r. wchodzi w życie ustawa z 18 września 2026 r., która nakłada 60% podatek od nadzwyczajnych zysków ze zbycia paliw ciekłych, a według komunikatu Ministerstwa Finansów przywołanego przez TVN24 (1 listopada 2026 r.) wpływy wyniosą ponad 5 mld zł. Dla Twojej firmy ważniejsze od samej daniny jest pytanie, czy ceny na stacji spadną o obiecane złotówki, bo przy dojazdach do klientów każdy grosz na litrze wchodzi w koszty.

Jak działa podatek od nadzwyczajnych zysków paliwowych od 1 listopada 2026?

Podatek wynosi 60% nadwyżki zysku ze sprzedaży paliw ciekłych ponad poziom wynikający z marż z 2025 r., a objęty jest nim okres od 1 marca 2026 r. do 31 marca 2027 r. (ustawa z 18 września 2026 r., komentarz Legeartis). Obowiązek dotyczy według mediów około 20-30 podmiotów, od Orlenu po mniejszych graczy, takich jak Unimot.

Zgodnie z ustawą z 18 września 2026 r. (Legeartis), jeśli firma nie działała w 2025 r. albo jej marża byłaby bardzo niska, przyjmuje się minimalną marżę referencyjną 2%.

Projekt przeszedł długą drogę. W maju 2026 r. resort finansów zakładał stawkę 75% (interia.pl), a branża wskazywała, że po zsumowaniu z CIT (podatkiem dochodowym od osób prawnych, 19%) łączne obciążenie sięgnęłoby 94% (Parkiet). Wcześniejszą wersję ustawy prezydent skierował 24 lipca 2026 r. do Trybunału Konstytucyjnego (TK), co wstrzymało jej wejście w życie. Wersja z 18 września przesunęła start z 1 sierpnia na 1 listopada.

Ile pieniędzy wpłynie do budżetu i kto zapłaci najwięcej?

Wpływy z podatku szacuje się na 4-5 mld zł: wcześniejsze relacje ksiegowosc.infor.pl mówiły o 4 mld zł, w tym 3,8 mld zł w 2026 r., a komunikat przywołany przez TVN24 z 1 listopada 2026 r. podaje ponad 5 mld zł. Rozbieżność wynika z innych założeń co do cen ropy i marż, więc pierwszą wiarygodną liczbą będą dopiero rozliczenia za 2026 rok.

Największym płatnikiem będzie Orlen. Spółka wstępnie oszacowała zobowiązanie na 2 mld zł za okres od marca do sierpnia 2026 r. (money.pl), a analityk Trigon DM mówił o kilku miliardach złotych w skali całej daniny. Branżowa organizacja POPiHN (Polska Organizacja Przemysłu i Handlu Naftowego) ostrzegała, że obciążenie uderzy w inwestycje. Mówię wprost: 2 mld zł od jednej spółki to kwota, której nie da się przemilczeć w wynikach, ale dla budżetu państwa to tylko ułamek deficytu, więc mówienie o fiskalnym przełomie jest przesadą.

Skalę wpływów trzeba zestawić z ulgami. Rząd przeznacza wpływy na program CPN (Ceny Paliwa Niżej), który od 3 października 2026 r. do 31 grudnia 2026 r. utrzymuje obniżony do 8% VAT na benzynę i olej napędowy. Wcześniej opisywaliśmy, jak VAT na paliwa wraca do 23% po poprzedniej edycji pakietu.

Czy podatek obniży ceny paliw na stacji?

Cena maksymalna benzyny 95 wynosi 6,56 zł/l od 23 października 2026 r., po szczycie 7,11 zł/l z 14 października 2026 r. (zestawienie Auto Świat), a olej napędowy kosztuje maksymalnie 7,99 zł/l. Za spadek odpowiada przede wszystkim obniżka VAT z 23% na 8%, nie sama danina od zysków.

Tu zaczyna się spór polityczny. Donald Tusk krytykował prezydenta za zablokowanie pierwszej ustawy, twierdząc, że odebrała ona rządowi źródło finansowania tańszych paliw (PAP, lipiec 2026 r.). Rzecznik prezydenta Rafał Leśkiewicz odpowiadał, że ciężar takiego podatku i tak poniosą konsumenci, bo koncerny przerzucają koszty na klientów (superbiz.se.pl). Moim zdaniem racja leży pośrodku, ale bliżej prezydenta niż rządu: podatek liczony od nadwyżki marży ponad poziom z 2025 r. trudno przerzucić w całości, bo ceny hurtowe i tak ustala rynek, a limit cen maksymalnych blokuje podwyżki na stacjach. Realnie ceny trzyma w ryzach limit i VAT 8%, a danina jest ich księgowym uzasadnieniem.

Minister finansów i gospodarki szacował po podpisie ustawy, że ceny na stacjach spadną o około 1,2-1,3 zł na litrze. Taka zapowiedź dotyczyła jednak całego pakietu CPN, nie samej daniny, i warto ją sprawdzić na paragonie, a nie w komunikacie. Skutek podatku dla Twojego portfela zależy od tego, co stanie się 1 stycznia 2027 r., gdy wygasa obniżony VAT. Poprzednią podobną sytuację opisaliśmy w tekście koniec pakietu CPN w lipcu, gdy powrót do 23% oznaczał skok cen o kilkadziesiąt groszy.

Liczby dla przedsiębiorcy na liniowym 19%: ile kosztuje Cię paliwo?

Przy dojazdach 1 500 km miesięcznie i spalaniu 7 l/100 km zużywasz 105 litrów paliwa miesięcznie, czyli 1 260 litrów rocznie, więc każda złotówka różnicy w cenie litra to 1 260 zł rocznie przed podatkiem. Dla firmy rozliczanej liniowo liczy się koszt po podatku.

Jeśli fakturujesz około 22 tys. zł miesięcznie na JDG (jednoosobowej działalności gospodarczej) z podatkiem liniowym 19% i pełnym odliczeniem kosztów, realny koszt takiej złotówki spada o 19% do około 1 021 zł rocznie. Przy aucie użytkowanym także prywatnie odliczysz w kosztach tylko 75% wydatku, więc efekt jest nieco większy.

Obniżka VAT z 23% do 8% działa znacznie mocniej niż 60% podatek od zysków koncernów. Przy cenie brutto 6,56 zł/l cena netto to około 6,07 zł, a ta sama cena netto przy VAT 23% dałaby około 7,47 zł brutto, czyli o 0,91 zł/l więcej. Dla Twoich 105 litrów miesięcznie oznacza to około 96 zł, czyli 1 148 zł rocznie, więcej niż jakakolwiek spodziewana zmiana wynikająca z samej daniny. Jeśli koncerny przerzuciłyby choćby 10 groszy na litr, kosztowałoby Cię to około 126 zł rocznie, czyli 102 zł po uwzględnieniu liniowego PIT.

Czy to uzasadnia zmianę formy opodatkowania? Raczej nie, bo paliwo to ułamek kosztów firmy, ale warto porównać swoje wyliczenia w kalkulatorze formy opodatkowania i sprawdzić składki w kalkulatorze składek ZUS. Podobnie jak opisywaliśmy przy IKZE na ryczałcie, ważniejsza od jednej pozycji kosztowej jest struktura całej działalności. Kwotę zaoszczędzoną na paliwie możesz przeznaczyć na nadpłatę lub IKZE, a skutki policzysz w Decyzjomacie Nadpłata.

Co dalej: Trybunał Konstytucyjny i ryzyko wsteczności?

Główny spór konstytucyjny dotyczy objęcia podatkiem zysków z okresu od 1 marca 2026 r., czyli sprzed wejścia ustawy w życie 1 listopada 2026 r. Prezydent Karol Nawrocki podpisał ustawę 1 października 2026 r., zapowiadając jednocześnie skargę do TK, bo uznaje część przepisów za niekonstytucyjne (Oko.press). Wyrok TK nie ma terminu, więc spółki muszą rozliczać się według obecnych przepisów.

Dla porównania, spory o wsteczność pojawiały się przy innych decyzjach prezydenta w 2026 r., na przykład przy podpisie pod ulgą dla powodzian czy wecie w sprawie fundacji rodzinnych. Moim zdaniem to ryzykowny precedens: państwo, które liczy podatek wstecz, osłabia przewidywalność, na której opiera się inwestowanie w paliwa, a gospodarstwa domowe zapłacą za to w długiej perspektywie wyższą premią za ryzyko w cenach.

Tło makro jest umiarkowanie sprzyjające. Inflacja CPI (indeks cen konsumpcyjnych) wyniosła 3,5% r/r w październiku 2026 r., a miesiąc do miesiąca ceny spadły o 0,4% (GUS, odczyt na stronie inflacji). Stopa referencyjna NBP wynosi 3,75% (5 marca 2026 r., stopy NBP), a WIBOR 3M 3,90% (30 października 2026 r., notowania WIBOR 3M). Spadek cen paliw pomógł zbić inflację, ale jeśli po 31 grudnia wróci VAT 23%, ten efekt się odwróci. Więcej analiz podatkowych znajdziesz w hubie kategorii podatki.

Jeśli TK uzna wsteczność za niezgodną z konstytucją, budżet straci część z 4-5 mld zł, a rząd zostanie z programem CPN bez pokrycia. Wtedy 1 stycznia 2027 r. będzie pierwszym prawdziwym testem: albo kolejna edycja obniżonego VAT, albo wzrost cen o około 0,9 zł na litrze. Warto więc już teraz zapisać w budżecie firmy dodatkowe 96 zł miesięcznie na paliwo.

FAQ

Ile wynosi podatek od nadzwyczajnych zysków paliwowych? 60% nadwyżki zysku ze sprzedaży paliw ciekłych w okresie od 1 marca 2026 r. do 31 marca 2027 r. Przy braku danych z 2025 r. przyjmuje się minimalną marżę referencyjną 2%. Ustawa wchodzi w życie 1 listopada 2026 r., a obowiązek dotyczy około 20-30 podmiotów.

Czy zwykły kierowca lub firma płaci ten podatek? Podatnikami są producenci i sprzedawcy paliw, nie kierowcy. Rzecznik prezydenta Rafał Leśkiewicz twierdził, że koszt przerzucą na klientów, ale limit cen maksymalnych (benzyna 95: 6,56 zł/l od 23 października 2026 r.) ogranicza taką możliwość.

Ile budżet zarobi na tym podatku? Ponad 5 mld zł według Ministerstwa Finansów, a według wcześniejszych relacji około 4 mld zł, z czego 3,8 mld zł w 2026 r. Orlen szacuje własne zobowiązanie na 2 mld zł za okres marzec-sierpień 2026 r.

Co zrobi Trybunał Konstytucyjny w tej sprawie? Prezydent Karol Nawrocki zapowiedział skargę do TK 1 października 2026 r. Termin wyroku nie jest znany. Do tego czasu ustawa obowiązuje, a spółki wpłacają należności według 60% stawki.

Do kiedy obowiązuje VAT 8% na paliwa? Do 31 grudnia 2026 r., zgodnie z rozporządzeniem z 2 października 2026 r. Od 1 stycznia 2027 r. stawka może wrócić do 23%, co przy cenie około 6,07 zł netto podniosłoby cenę litra o około 0,91 zł.

Czy koszt paliwa mogę odliczyć w firmie na liniowym 19%? 100% kosztu paliwa zaliczysz do kosztów przy aucie używanym wyłącznie w firmie, a 75% przy użytku mieszanym. Przy 1 260 litrach rocznie każda złotówka na litrze to 1 021 zł realnego kosztu po podatku 19%.

Narzędzia do Twojej decyzji

• Kalkulator wynagrodzeń brutto netto
• Kalkulator UoP vs B2B
• Kalkulator składek ZUS
• Kalkulator PIT-37
• Kalkulator PIT-36, PIT-36L i PIT-28 dla działalności