Ankieta NBP III kw. 2026: zaostrzone kryteria hipotek

-39% wyniósł procent netto dla kryteriów kredytów mieszkaniowych w III kwartale 2026 r. w ankiecie NBP "Sytuacja na rynku kredytowym". Banki zaostrzyły kryteria. Dla popytu na te kredyty procent netto to -21%: popyt spadł.

IV kwartał 2026 r. to najnowsza edycja ankiety. NBP pyta w niej przewodniczących komitetów kredytowych banków o III kwartał 2026 i o plany na kolejny kwartał. Procent netto to odsetek banków, które złagodziły zasady udzielania kredytów, minus odsetek tych, które je zaostrzyły, ważony udziałem banku w rynku.

Czy banki luzują kryteria kredytów hipotecznych?

-39% wyniósł procent netto dla kryteriów kredytów mieszkaniowych w III kwartale 2026 r. (ankieta NBP). Banki zaostrzyły kryteria. Kwartał wcześniej wynik wynosił +4%, a rok wcześniej +6%. Kryteria to wewnętrzne zasady oceny wniosku, np. minimalny dochód, akceptowane formy zatrudnienia czy najwyższy dopuszczalny wskaźnik DSTI, czyli udział wszystkich rat w dochodzie. Warunki to parametry gotowej umowy: marża, prowizje, wymagany wkład własny i okres kredytowania. Sama marża kredytowa dała wynik +19%: więcej banków ją obniżało, niż podnosiło.

Najmocniej zmieniły się te warunki kredytu mieszkaniowego (pytanie 9 ankiety; wynik dodatni oznacza złagodzenie):

• Inne warunki: -34% (zaostrzenie)
• Marża kredytowa: +19% (złagodzenie)
• Marża kredytowa dla kredytów obarczonych większym ryzykiem: +9% (złagodzenie)
• Wymagane zabezpieczenia: +9% (złagodzenie)

Dlaczego banki zmieniają zasady udzielania kredytów?

-53% wyniósł procent netto dla czynnika, który według banków najmocniej wpływał na zasady udzielania kredytów mieszkaniowych w III kwartale 2026 r.: inne przyczyny (NBP). Wynik dodatni oznacza, że czynnik działał w stronę złagodzenia, a ujemny, że w stronę zaostrzenia. W tym pytaniu banki oceniają m.in. własną sytuację kapitałową, politykę pieniężną NBP, prognozy dla rynku mieszkaniowego i konkurencję innych banków.

• Inne przyczyny: -53% (w stronę zaostrzenia)
• Zmiana presji konkurencyjnej: +19% (w stronę złagodzenia)
• Zmiana popytu na kredyty mieszkaniowe: +15% (w stronę złagodzenia)
• Bieżąca i przewidywana sytuacja kapitałowa banku: +9% (w stronę złagodzenia)

Jak zmienia się popyt na kredyty mieszkaniowe?

-21% wyniósł procent netto dla popytu na kredyty mieszkaniowe w III kwartale 2026 r. (NBP): popyt spadł. Kwartał wcześniej wynik wynosił +53%, a rok wcześniej +71%. Popyt w ankiecie to liczba i wartość wniosków, które klienci składają w banku. To nie jest liczba udzielonych kredytów, bo część wniosków bank odrzuca.

Przyczyny zmian popytu na kredyty mieszkaniowe według banków (wynik dodatni: czynnik zwiększał popyt):

• Wykorzystanie alternatywnych źródeł finansowania: -31% (zmniejszał popyt)
• Zmiana warunków udzielania kredytów mieszkaniowych: +13% (zwiększał popyt)
• Prognozy odnośnie sytuacji na rynku mieszkaniowym: +10% (zwiększał popyt)
• Zmiana sytuacji ekonomicznej gospodarstw domowych: +4% (zwiększał popyt)

Czego banki oczekują w IV kwartale 2026 r.?

-2% wyniósł procent netto dla planowanych zmian zasad udzielania kredytów mieszkaniowych w IV kwartale 2026 r. (NBP). Banki nie planują wyraźnych zmian kryteriów i oczekują spadku popytu (procent netto -33%). W kredytach konsumpcyjnych banki zamierzają zaostrzyć politykę kredytową (procent netto -5%) i oczekują wzrostu popytu (procent netto +36%). Czy banki zrealizowały te plany, pokaże następna edycja ankiety.

Co z kredytami konsumpcyjnymi?

-65% wyniósł procent netto dla kryteriów kredytów konsumpcyjnych w III kwartale 2026 r. według NBP. Banki zaostrzyły kryteria. Kwartał wcześniej wynik wynosił +2%, a rok wcześniej +18%. W tej grupie kredytów popyt wzrósł (procent netto +19%). Najmocniej zmieniły się te warunki kredytu konsumpcyjnego: inne warunki -23%, maksymalny okres kredytowania +10%, maksymalna kwota kredytu -8%. Kredyt gotówkowy wzięty przed hipoteką obniża zdolność kredytową, bo jego rata wchodzi do wskaźnika DSTI.

Jak zmieniały się kryteria i popyt w ostatnich 2 latach?

5 z 9 ostatnich kwartałów przyniosło złagodzenie kryteriów kredytów mieszkaniowych, a 2 ich zaostrzenie (liczymy kwartały z wynikiem co najmniej +5% albo -5%, dane NBP). W pozostałych kwartałach kryteria prawie się nie zmieniły. Tabela pokazuje procent netto według kwartału, którego dotyczą odpowiedzi.

Jak czytać procent netto w ankiecie NBP?

4 razy w roku NBP pyta przewodniczących komitetów kredytowych banków, jak w minionym kwartale zmieniły się zasady udzielania kredytów i popyt, i czego spodziewają się w kolejnym. Procent netto to odsetek banków, które złagodziły kryteria (albo widzą wzrost popytu), minus odsetek banków, które je zaostrzyły (albo widzą spadek popytu). Wynik dodatni oznacza przewagę łagodzenia lub wzrostu popytu, a ujemny przewagę zaostrzenia lub spadku.

1 lutego 2021 r. NBP opublikował edycję, od której odpowiedzi są ważone udziałem banku w danym segmencie rynku. Duży bank waży więc więcej niż mały. Ankieta nie mówi, o ile zmieniła się marża czy wymagany dochód. Mówi, w którą stronę i jak powszechnie zmieniły się zasady. Dlatego najlepiej czytać ją razem z danymi o oprocentowaniu i z bieżącymi ofertami banków.

Co wyniki ankiety oznaczają dla kredytobiorcy?

5,94% wyniosło średnie oprocentowanie nowych kredytów mieszkaniowych w złotych w sierpniu 2026 (statystyka MIR, dane NBP publikowane przez EBC). Łagodniejsze kryteria nie zmieniają wymogów Rekomendacji S, czyli zasad KNF dla kredytów hipotecznych. Bank dalej liczy zdolność z buforem stopy procentowej i limitem DSTI. Zmienia się za to, jak chętnie bank przyjmuje wnioski blisko tych limitów i jaką marżę proponuje. Swoją zdolność przy bieżących stopach policzy kalkulator zdolności kredytowej, a ratę konkretnego kredytu - kalkulator kredytu hipotecznego.

Decyzjomat hipoteczny oceni, czy to dobry moment na kredyt przy Twoim dochodzie i wkładzie własnym. Kto już spłaca kredyt, może sprawdzić w Decyzjomacie refinansowania, czy niższe marże w ofertach dają realną oszczędność, a strona czy przepłacam za kredyt porówna oprocentowanie z rynkową średnią.

Gdzie sprawdzić warunki kredytów?

6 narzędzi finwire.pl korzysta z aktualnych danych o stopach i ofertach banków.

• Kalkulator zdolności kredytowej - ile pożyczy bank, z blokiem o kryteriach z ankiety NBP.
• Ranking kredytów hipotecznych - bieżące oferty banków.
• Barometr zdolności kredytowej - jak zmienia się zdolność przy przeciętnym wynagrodzeniu.
• Ile zarabiać na kredyt hipoteczny - wymagany dochód dla wybranej kwoty.
• Decyzjomat: stopa stała czy zmienna - porównanie obu wariantów oprocentowania.
• Ranking kredytów gotówkowych - oferty kredytów konsumpcyjnych.

Powiązane analizy

• Nowe kredyty mieszkaniowe we wrześniu 2026: 11,5 mld zł
• Kredyty mieszkaniowe wrzesień 2026: blisko 14 mld zł, +30,6% r/r - rok może zamknąć się powyżej 150 mld zł
• Poręczenie kredytu konsekwencje 2026: czym naprawdę ryzykuje żyrant i jak traci własną zdolność kredytową
• Raport BIK przed kredytem hipotecznym 2026: jak pobrać za darmo i co obniża scoring
• Wszystkie teksty z kategorii kredyty hipoteczne

Źródło danych

Narodowy Bank Polski, "Sytuacja na rynku kredytowym - wyniki ankiety do przewodniczących komitetów kredytowych", IV kwartał 2026 r. (strona NBP, dane źródłowe - procent netto, XLSX). Zestawienia: finwire.pl. Bieżące wskaźniki są na stronie kalkulatora zdolności kredytowej.

Narzędzia do Twojej decyzji

• Wskaźnik rynku kredytów - kondycja rynku hipotek co miesiąc
• Ranking kredytów hipotecznych
• Decyzjomat Hipoteczny
• Decyzjomat Nadpłata
• Ranking lokat