Opłata za śmieci: ile wynosi i jaka jest maksymalna stawka

Dopuszczalne jest stosowanie więcej niż jednej metody na terenie gminy, a stawki można różnicować między innymi według liczby mieszkańców, metrażu, zużycia wody, zabudowy oraz tego, czy teren jest miejski albo wiejski (art. 6j ust. 2a). Porównanie pomaga więc ocenić uchwałę i zaplanować budżet, ale nie daje prawa wyboru korzystniejszego sposobu liczenia.

Rodzina z dużą liczbą osób w małym mieszkaniu najmniej płaci przy metodzie od metrażu albo od gospodarstwa. Singiel albo para w dużym domu częściej skorzysta na metodzie od osoby. Stawka od gospodarstwa przy limitach maksymalnych równa się opłacie za 2,8 osoby, dlatego staje się korzystna od trzech mieszkańców.

Średnia GUS dotyczy odbioru odpadów segregowanych w budynkach wielorodzinnych i podawana jest dla Polski oraz województw. Ogólnopolskiej bazy stawek wszystkich gmin nie ma, więc kalkulator nie podstawia kwoty dla konkretnej gminy i pyta o stawkę z uchwały.

Prezes Głównego Urzędu Statystycznego ogłasza dochód rozporządzalny w „Monitorze Polskim” w pierwszym kwartale każdego roku, za rok poprzedni (art. 6k ust. 5). Limit nie oznacza, że gmina pobiera tyle pieniędzy: to sufit, poniżej którego rada ustala stawkę według własnych kosztów. Podwyżka limitu nie podnosi więc opłaty automatycznie, potrzebna jest nowa uchwała.

Nieruchomości, na których nikt nie mieszka, płacą za pojemniki i worki, a limit dla pojemnika 120 l wynosi 45,50 zł; przy innej pojemności liczy się go proporcjonalnie. Za domek letniskowy rada uchwala ryczałt roczny do 350,02 zł (art. 6j ust. 3b).

Uchwała określa też odliczanie wody zużytej na określone cele. W praktyce to właśnie te zapisy decydują, czy podlewanie ogrodu albo napełnienie basenu podnosi rachunek za odpady, dlatego przed oceną metody trzeba je przeczytać w uchwale własnej gminy.

Metoda od wody premiuje osoby oszczędne, ale nie mierzy ilości śmieci. Rodzina z małymi dziećmi, która pierze i kąpie częściej, zapłaci więcej niż gospodarstwo o tej samej liczbie osób i podobnej ilości odpadów. Górna granica 273,01 zł za gospodarstwo ogranicza takie różnice.

Gdy właściciel nie segreguje, firma odbierająca odpady przyjmuje je jako zmieszane i powiadamia o tym wójta, burmistrza albo prezydenta miasta oraz samego właściciela, a urząd wszczyna postępowanie. Kalkulator pokazuje koszt opłaty podwyższonej od razu po wpisaniu stawki gminy.

Zwolnienie dotyczy budynków mieszkalnych jednorodzinnych. Ponowne skorzystanie jest możliwe najwcześniej po 6 miesiącach od ostatecznej decyzji i wymaga nowej deklaracji (art. 6k ust. 4b i 4c).

Rada gminy może też uwzględnić w stawkach dochody ze sprzedaży surowców wtórnych, jeśli pokrywają część kosztów systemu (art. 6k ust. 2b).

Związki międzygminne mogą dodatkowo różnicować stawki między gminami, jeśli uzasadniają to koszty albo warunki miejscowe (art. 6j ust. 2b). Wydatki gminy na gospodarkę odpadami można porównać w narzędziu Budżet gminy.