Umowa B2B 2026: składki ZUS od 421 zł, zdrowotna od 432,54 zł i różnice względem etatu

Umowa B2B w 2026 roku oznacza pełne składki ZUS rzędu 1788 zł miesięcznie plus zdrowotną od 432,54 zł (stawki z zestawienia inFakt, 2026) i podatek, który sam wybierasz. Przy fakturowaniu 22 000 zł netto różnica między najlepszą a najgorszą formą opodatkowania wynosi ponad 2 700 zł miesięcznie, więc sama stawka to za mało, żeby ocenić kontrakt.

Stan na listopad 2026 r. Wszystkie kalkulacje poniżej robimy na przepisach obowiązujących w 2026 roku, a o zmianach od 2027 r. piszemy tylko warunkowo.

Czym jest umowa B2B i czym różni się od umowy o pracę i umowy zlecenia?

Umowa B2B to współpraca dwóch firm: Ty wystawiasz fakturę ze swojej działalności gospodarczej, a zleceniodawca płaci za usługę lub rezultat, nie za czas pracy pod kierownictwem. Umowa o pracę daje urlop, L4 i ochronę przed wypowiedzeniem, a zlecenie to umowa cywilna z oskładkowaniem zależnym od tytułu do ubezpieczeń.

Różnicę wyznacza art. 22 §1 Kodeksu pracy (isap.sejm.gov.pl): pracownik wykonuje pracę określonego rodzaju pod kierownictwem pracodawcy, w miejscu i czasie przez niego wyznaczonym. Według §1¹ tego artykułu takie zatrudnienie jest zatrudnieniem na podstawie umowy o pracę bez względu na nazwę zawartej umowy. Dlatego sam napis B2B nie rozstrzyga niczego.

W praktyce B2B wybierają programiści, projektanci i konsultanci, którzy fakturują jednego klienta lub kilku. Przeciętne wynagrodzenie brutto wyniosło 9652 zł w kwietniu 2026 r. (GUS, stat.gov.pl), a średnia w sektorze przedsiębiorstw 9266 zł we wrześniu 2026 r. - ich aktualne wartości sprawdzisz w kalkulatorze wynagrodzenia netto i na stronie percentyla zarobków. Moim zdaniem to zawsze pierwszy punkt odniesienia przy negocjacji stawki.

Ile wynoszą składki ZUS i składka zdrowotna przy umowie B2B w 2026 roku?

Pełny ZUS przedsiębiorcy w 2026 roku liczy się od podstawy 5652 zł (60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia 9420 zł) i daje ok. 1788 zł składek społecznych bez chorobowej albo 1927 zł z dobrowolną chorobową. Dochodzi składka zdrowotna, minimalnie 432,54 zł miesięcznie (zestawienie inFakt, 2026).

Składkę emerytalną (1103,27 zł) i rentową (452,21 zł) płacisz zawsze, chorobowa (138,49 zł) jest dobrowolna. Zasiłek chorobowy z niej przysługuje dopiero po 90 dniach od objęcia ubezpieczeniem, więc nie zastąpi natychmiastowej ochrony, jaką daje etat. Składki społeczne możesz odliczyć od dochodu, a pełne zestawienie porównasz w kalkulatorze składek ZUS.

Składka zdrowotna zależy od formy podatku. Na skali wynosi 9% dochodu, na liniowym 4,9% dochodu (z odliczeniem do 14 100 zł rocznie od podstawy PIT w 2026 r.), a na ryczałcie 498,35 zł przy przychodzie do 60 tys. zł, 830,58 zł w przedziale 60-300 tys. zł i 1495,04 zł powyżej 300 tys. zł. Minimum na skali i liniowym to 432,54 zł (9% z podstawy 4806 zł).

Nie musisz od początku płacić pełnej kwoty. Ulga na start zwalnia ze składek społecznych na 6 miesięcy, preferencyjny ZUS obniża podstawę do 1441,80 zł (30% płacy minimalnej) na 24 miesiące, co daje ok. 421 zł składek społecznych bez chorobowej. Mały ZUS Plus wymaga przychodu do 120 000 zł w poprzednim roku i co najmniej 60 dni działalności. Szczegóły opisaliśmy w artykule o uldze na start, preferencyjnym ZUS i małym ZUS plus, a własną kwotę policzysz w kalkulatorze małego ZUS plus. Ulgi te nie przysługują, jeśli w ramach firmy wykonujesz na rzecz byłego pracodawcy te same czynności co wcześniej na etacie.

Spóźnienie z opłatą kosztuje: odsetki ZUS wynoszą 10,5% rocznie, o czym piszemy w tekście o odsetkach ZUS w 2026 roku. Uprawnieni mogą też skorzystać z ulgi, którą policzysz w kalkulatorze: wakacje składkowe. Warto sprawdzić, czy Ciebie dotyczą.

Jaką formę opodatkowania wybrać na B2B: skalę, podatek liniowy czy ryczałt?

Wybór formy opodatkowania na B2B zależy od kosztów i dochodu: skala (12% do 120 000 zł, 32% powyżej) i liniowy 19% pozwalają odliczać koszty, a ryczałt 12% dla usług IT liczy podatek od przychodu bez kosztów. Przy fakturowaniu 22 000 zł netto miesięcznie ryczałt zostawia ok. 17 005 zł, liniowy 15 570 zł, a skala 14 225 zł.

Najważniejsze w tym tekście jest porównanie: policzyliśmy te same 22 000 zł netto miesięcznie, czyli 264 000 zł rocznie, przy pełnym ZUS bez chorobowej (1788 zł) i bez kosztów poza składkami. To własne kalkulacje redakcji na stawkach 2026, a dokładniejszą wersję z Twoimi kosztami zrobisz w kalkulatorze formy opodatkowania.

Ryczałt wygrywa tylko wtedy, gdy masz niskie koszty i stawka dla Twojej działalności to 12% lub mniej. Przy 8,5% (większość usług) różnica jest jeszcze większa, a przy 15% oraz 17% niemal znika. Jeśli kupujesz sprzęt, wynajmujesz biuro albo płacisz podwykonawcom, liniowy szybko nadrabia dystans, bo koszty obniżają jego podstawę. Skalę zostaw dla niskich dochodów i sytuacji, gdy rozliczasz się wspólnie z małżonkiem lub masz ulgi, których nie da się wykorzystać inaczej.

W 2027 roku możliwa jest zmiana zasad ryczałtu. Według ustawy uchwalonej przez Sejm 22 października 2026 r. (druk 3147) limit wejścia na ryczałt miałby spaść do 250 tys. euro przychodu z poprzedniego roku, a nadwyżka ponad 300 tys. euro w roku byłaby opodatkowana stawką 17%. Ustawa czeka na Senat i podpis prezydenta, więc to scenariusz, nie przesądzona zmiana. Przy kursie 4,4185 zł za euro (NBP, 2 listopada 2026, kurs EUR) 250 tys. euro to ok. 1,1 mln zł przychodu. Przy 264 tys. zł rocznie nie dotknęłoby to Ciebie, ale szerzej opisaliśmy temat w tekście Ryczałt 2027: limit 250 tys. euro zamiast 2 mln.

Jaka stawka na B2B odpowiada 10 tys. zł brutto na etacie?

Pensja 10 000 zł brutto na etacie kosztuje pracodawcę ok. 12 038 zł miesięcznie, więc tyle netto na fakturze B2B to punkt wyjścia do negocjacji. Na etacie dostajesz 7 147 zł na rękę, na B2B z liniowym 19% i pełnym ZUS wychodzi 7 896 zł, ale po odjęciu płatnego urlopu spada do ok. 7 080 zł.

Na etacie koszt pracodawcy to 10 000 zł plus składki: emerytalna 9,76%, rentowa 6,5%, wypadkowa 1,67% (przy standardowej stopie) i Fundusz Pracy 2,45%, razem 20,38%. Pracownik płaci 13,71% składek społecznych (1371 zł), zdrowotną 9% (776,61 zł z podstawy 8629 zł) i zaliczkę na PIT 705 zł, bo odlicza 250 zł kosztów i 300 zł kwoty zmniejszającej miesięcznie. Zostaje 7 147 zł. Kalkulację dla swojej kwoty zrobisz w kalkulatorze kosztu pracodawcy i porównaniu UoP vs B2B.

Na B2B z faktury 12 038 zł odejmujesz ZUS społeczne 1788 zł, zdrowotną 4,9% dochodu (ok. 502 zł) i PIT 19% (ok. 1 852 zł). Zostaje 7 896 zł, czyli o 749 zł więcej niż na etacie. To wygląda dobrze, dopóki nie uwzględnisz, że etat płaci za dni wolne. Gdy weźmiesz 26 dni urlopu bez faktury (przy ok. 252 dniach roboczych w roku), średni miesięczny wynik spada do ok. 7 081 zł, czyli poniżej etatu. Moim zdaniem uczciwa stawka B2B to ok. 15-20% powyżej kosztu pracodawcy, nie równo tyle, ile on płaci.

Na ryczałcie 12% dla tej samej faktury 12 038 zł wynik to ok. 8 239 zł (zdrowotna 830,58 zł, podatek ok. 1 180 zł), więc różnica jest jeszcze większa. Inflacja CPI wyniosła 3,5% r/r w październiku 2026 r. (GUS, inflacja), więc warto zapisać w umowie waloryzację stawki, bo na B2B nikt nie podniesie Ci pensji z urzędu.

Jakie ryzyka niesie umowa B2B: urlop, L4, wypowiedzenie, kontrola ZUS i PIP?

Umowa B2B nie daje płatnego urlopu (20 dni przy stażu do 10 lat, 26 dni powyżej), wynagrodzenia chorobowego ani ochrony przed wypowiedzeniem. Grozi jej też przekwalifikowanie na stosunek pracy, jeśli spełnia cechy z art. 22 Kodeksu pracy, a ryzyko dotyczy obu stron kontraktu.

Okres wypowiedzenia ustala umowa, najczęściej to 1-3 miesiące albo 14 dni, bez żadnej ochrony ustawowej przed zwolnieniem. Brak wynagrodzenia chorobowego oznacza, że bez dobrowolnej chorobowej i po 90-dniowej karencji nie dostaniesz zasiłku. Moim zdaniem to największy ukryty koszt B2B, bo ujawnia się dopiero przy pierwszej chorobie.

Ryzyko kontroli rośnie. Według publikacji serwisu infor.pl Państwowa Inspekcja Pracy (PIP, pip.gov.pl) ma móc administracyjnie przekwalifikować umowy cywilnoprawne i B2B na umowy o pracę, a materiały branżowe wskazują 8 lipca 2026 r. jako datę nowych uprawnień. Szczegóły, okres przejściowy i wysokość kar przed decyzją sprawdź w Dzienniku Ustaw, bo źródła różnią się w opisie. Gdy PIP uzna umowę za stosunek pracy, zleceniodawca musi rozliczać ją jak etat, razem ze składkami i zaliczkami PIT (prawo.pl).

Kryteria są znane: czy sam ustalasz godziny i miejsce pracy, czy dostajesz polecenia służbowe, czy ponosisz ryzyko gospodarcze, czy możesz pracować dla innych klientów i czy używasz własnego sprzętu. Kontrole prowadzi też ZUS, który może zakwestionować ubezpieczenia, oraz Krajowa Administracja Skarbowa (KAS) w zakresie kosztów i VAT. Przy płatnościach powyżej 15 000 zł brutto sprawdź kontrahenta na białej liście VAT.

Co powinna zawierać umowa B2B i na co uważać przy podpisaniu?

Dobra umowa B2B określa przedmiot usług, wynagrodzenie netto i termin płatności faktury, okres wypowiedzenia, odpowiedzialność i prawa autorskie oraz wprost zapisuje, że wykonawca sam organizuje czas i sposób pracy. Ma to znaczenie przy kontroli ZUS, PIP lub KAS i przy sporze o kwalifikację umowy.

Przed podpisaniem sprawdź pięć punktów. Po pierwsze stawkę: czy jest netto, czy zawiera VAT, i jak jest waloryzowana. Po drugie wypowiedzenie, najlepiej symetryczne i nie krótsze niż Twój realny czas szukania zlecenia. Po trzecie odpowiedzialność: limit kar umownych i odszkodowań powinien być powiązany z wartością kontraktu, a nie nieograniczony. Po czwarte zakaz konkurencji i prawa autorskie, bo klauzule bywają szersze niż potrzeba. Po piąte zapis o możliwości zastępstwa osobą trzecią, który jest jednym z mocniejszych argumentów przeciw uznaniu umowy za etat.

Przeczytaj też, jak będą wystawiane faktury. W 2026 roku większość firm korzysta z KSeF, więc terminy i wymagania opisaliśmy w tekście Faktura VAT 2026: co musi zawierać, terminy i KSeF. Rachunek do faktur wybierzesz, korzystając z zestawienia: rankingi kont firmowych, a założysz go w kilka dni.

Liczby dla Ciebie: dochód z B2B i oszczędzanie na emeryturę

Przy fakturze 22 000 zł netto na liniowym 19% zostaje ok. 15 570 zł miesięcznie, a ryczałt 12% podnosi to do ok. 17 005 zł. To różnica 17 tys. zł rocznie, którą możesz skierować na IKZE, bo na B2B nie masz PPK ani pracowniczej składki emerytalnej. Limit IKZE dla prowadzących działalność to 16 956 zł rocznie.

Na liniowym 19% pełna wpłata na IKZE obniża podatek o ok. 3 222 zł, o czym piszemy w tekście Limit IKZE 2026 dla JDG. Na ryczałcie wpłata obniża przychód, nie dochód, co opisaliśmy w analizie IKZE na ryczałcie 2026. Banki liczą dochód z B2B inaczej niż z etatu, zwykle po 12-24 miesiącach działalności, więc przy hipotece sprawdź swoją sytuację w Decyzjomacie Hipotecznym, a nadwyżkę przeznaczoną na kredyt lub inwestycje porównasz w Decyzjomacie Nadpłata.

Więcej analiz o podatkach i składkach znajdziesz w kategorii Podatki. Jedno pytanie warto zadać sobie przed podpisaniem: czy za rok, przy ewentualnych zmianach w ryczałcie i przepisach o kontroli umów, nadal chcesz mieć wszystkie ryzyka po swojej stronie za dodatkowe 750 zł miesięcznie? Jeśli tak, wpisz do umowy waloryzację, wypowiedzenie i możliwość zastępstwa jeszcze przed pierwszą fakturą.

Narzędzia do Twojej decyzji

• Ranking kont firmowych
• Kalkulator ryczałtu ewidencjonowanego
• Kalkulator B2B netto
• Kalkulator wynagrodzeń brutto netto
• Kalkulator UoP vs B2B