13. pensja: ile wynosi i komu przysługuje? Kalkulator
13. pensja w sferze budżetowej to 8,5% zarobków z całego roku. Przy pensji 7000 zł brutto przez 12 miesięcy daje to 7140 zł brutto, czyli około 4868 zł netto. Wypłata za 2026 r. przypada najpóźniej 31 marca 2027 r.
- 8,5% zarobków z roku
- 6 mies. minimalny okres pracy
- 31 marca 2027 r. ostatni dzień wypłaty za 2026 r.
przed progiem prawo do kwoty poza okresem pracy
Cały rok pracy daje prawo do pełnej kwoty (art. 2 ust. 1 ustawy).
13. pensja: dla kogo?
Z mocy ustawy (art. 1 ust. 2) 13. pensja należy się pracownikom jednostek sfery budżetowej: urzędów, sądów, państwowych i samorządowych jednostek budżetowych oraz samorządowych zakładów budżetowych. W firmie prywatnej trzynastka jest obowiązkowa tylko wtedy, gdy przewiduje ją regulamin wynagradzania, układ zbiorowy albo umowa o pracę.
Ustawa z 1997 r. nazywa to świadczenie dodatkowym wynagrodzeniem rocznym, a potocznie mówi się o trzynastce. Do uprawnionych należą pracownicy:
- państwowych jednostek sfery budżetowej, których środki na wynagrodzenia wynikają z odrębnej ustawy,
- urzędów organów władzy publicznej, kontroli i ochrony prawa oraz sądów i trybunałów,
- samorządowych jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych,
- biur poselskich, senatorskich i poselsko-senatorskich oraz klubów, kół i zespołów parlamentarnych.
Ustawy nie stosuje się do osób na kierowniczych stanowiskach państwowych oraz do żołnierzy i funkcjonariuszy, między innymi Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej (art. 1 ust. 3).
W firmie prywatnej ustawa nie działa, więc o wysokości, terminie i warunkach trzynastki decyduje treść regulaminu, układu albo umowy. Kalkulator pokazuje zasady ustawowe, więc w firmie prywatnej wynik jest tylko punktem odniesienia.
Ile wynosi 13. pensja i jak ją obliczyć?
13. pensja wynosi 8,5% sumy wynagrodzenia otrzymanego w roku kalendarzowym, czyli suma z roku razy 0,085. Przy płacy minimalnej z 2026 r. (4806 zł) za pełny rok wychodzi 4902 zł brutto. Przy krótszym okresie pracy kalkulator liczy 8,5% od zarobków faktycznie otrzymanych w tym okresie.
| Pensja brutto | 13. pensja brutto | Netto, podatek 12% | Netto, podatek 32% |
|---|---|---|---|
| 4806 zł | 4902 zł | 3341 zł | 2495 zł |
| 5000 zł | 5100 zł | 3477 zł | 2597 zł |
| 6000 zł | 6120 zł | 4172 zł | 3116 zł |
| 7000 zł | 7140 zł | 4868 zł | 3635 zł |
| 8000 zł | 8160 zł | 5563 zł | 4155 zł |
| 10 000 zł | 10 200 zł | 6953 zł | 5192 zł |
| 12 000 zł | 12 240 zł | 8344 zł | 6231 zł |
Trudność leży w ustaleniu sumy. Według art. 4 ust. 1 ustawy wchodzi do niej wynagrodzenie i inne świadczenia ze stosunku pracy przyjmowane do obliczenia ekwiwalentu pieniężnego za urlop, a także wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy i wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy po przywróceniu do pracy.
Poza sumą zostają składniki wyłączone w § 6 rozporządzenia o wynagrodzeniu urlopowym: jednorazowe lub nieperiodyczne wypłaty za spełnienie określonego zadania albo osiągnięcie, wynagrodzenie za czas gotowości do pracy i niezawinionego przestoju, nagrody jubileuszowe, ekwiwalent za urlop, wynagrodzenie za czas choroby, odprawy emerytalne i rentowe oraz wynagrodzenie i odszkodowanie przy rozwiązaniu stosunku pracy. Dlatego przy dłuższym zwolnieniu lekarskim kwota spada, nawet gdy pensja zasadnicza się nie zmieniła.
Przy krótszym okresie sama suma jest mniejsza, więc wyniku nie dzieli się po raz drugi przez liczbę miesięcy.
Ile trzeba przepracować, żeby dostać 13. pensję?
Pełna kwota wymaga przepracowania całego roku kalendarzowego u jednego pracodawcy. Krócej, ale co najmniej 6 miesięcy, oznacza kwotę liczoną od zarobków z tego okresu, a ustawa wymienia wyjątki od tego progu. Okres liczy się u danego pracodawcy i w jednym roku kalendarzowym, więc zmiana pracy w połowie roku zwykle oznacza dwa osobne rachunki.
Próg 6 miesięcy nie jest wymagany w sytuacjach z art. 2 ust. 3 ustawy:
- zatrudnienie nauczyciela albo nauczyciela akademickiego w trakcie roku zgodnie z organizacją pracy szkoły lub uczelni,
- praca sezonowa na podstawie umowy na sezon trwający co najmniej trzy miesiące,
- powołanie do czynnej służby wojskowej albo skierowanie do służby zastępczej,
- rozwiązanie stosunku pracy z powodu przejścia na emeryturę, rentę szkoleniową, rentę z tytułu niezdolności do pracy lub świadczenie rehabilitacyjne, przeniesienia służbowego, powołania, wyboru, likwidacji pracodawcy albo zmniejszenia zatrudnienia z przyczyn pracodawcy,
- podjęcie pracy w wyniku przeniesienia służbowego, powołania, wyboru, po likwidacji poprzedniego pracodawcy albo po służbie wojskowej,
- korzystanie z urlopu wychowawczego, macierzyńskiego, ojcowskiego, rodzicielskiego, opiekuńczego lub dla poratowania zdrowia,
- wygaśnięcie stosunku pracy w związku ze śmiercią pracownika.
W takich przypadkach wysokość świadczenia ustala się proporcjonalnie do okresu przepracowanego u danego pracodawcy (art. 4 ust. 2). W formularzu wyjątek włącza się przełącznikiem przy progu.
Kiedy wypłacana jest 13. pensja?
Pracodawca ma czas do końca marca: art. 5 ust. 2 ustawy mówi o wypłacie nie później niż w ciągu pierwszych trzech miesięcy roku następującego po roku, za który świadczenie przysługuje. Za 2026 r. 13. pensja musi wpłynąć najpóźniej 31 marca 2027 r. Konkretną datę w tym oknie wybiera pracodawca.
Jedna jednostka może wypłacić trzynastkę w styczniu, a inna pod koniec marca.
Wyjątek dotyczy likwidacji pracodawcy: pracownik dostaje wtedy pieniądze w dniu rozwiązania stosunku pracy (art. 5 ust. 3). Sama zmiana pracy w trakcie roku nie przyspiesza wypłaty, jeśli nie zachodzi ta sytuacja.
Ile to netto, czyli jaki podatek i składki od 13. pensji?
Przy 12% podatku z każdej złotówki brutto zostaje około 68% na rękę, bo od 13. pensji pobierane są składki, składka zdrowotna i zaliczka na podatek. Koszty uzyskania przychodu i kwota zmniejszająca podatek działają raz w miesiącu, a trzynastka zwykle wpada obok normalnej pensji, dlatego kalkulator przyjmuje, że zostały już wykorzystane.
Trzynastka jest przychodem ze stosunku pracy (art. 12 ust. 1 ustawy o PIT). Podstawą składek emerytalnych i rentowych jest taki przychód (art. 18 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych), a lista wyłączeń w § 2 rozporządzenia o podstawie wymiaru składek nie obejmuje dodatkowego wynagrodzenia rocznego.
Liczymy kolejno: składki pracownika, składkę zdrowotną od kwoty po składkach i zaliczkę na podatek. Stawkę 32% wybierz, gdy Twój dochód od początku roku przekroczył pierwszy próg skali, a brak podatku, gdy masz mniej niż 26 lat i mieścisz się w limicie zwolnienia (art. 21 ust. 1 pkt 148 ustawy o PIT).
Wynik jest przybliżeniem. Pracodawca może uwzględnić inne koszty uzyskania przychodu, wpłaty do PPK albo roczny limit podstawy składek, którego kalkulator nie stosuje.
13. pensja nauczyciela: jakie są zasady?
Nauczyciel w szkole działającej jako państwowa albo samorządowa jednostka budżetowa dostaje 13. pensję na zasadach ogólnych, czyli 8,5% zarobków. Różnica dotyczy progu: gdy zatrudnienie zaczyna się w trakcie roku zgodnie z organizacją pracy szkoły, próg 6 miesięcy nie obowiązuje. Szkoła niepubliczna do jednostek budżetowych nie należy, więc tam o trzynastce decydują wewnętrzne regulacje albo umowa.
Stawka jest ta sama co w całej sferze budżetowej, więc liczy się suma wynagrodzenia z roku, razem z dodatkami przyjmowanymi do ekwiwalentu za urlop.
Urlop dla poratowania zdrowia oraz urlop do celów naukowych, artystycznych lub kształcenia zawodowego także znoszą wymóg 6 miesięcy (art. 2 ust. 3 pkt 6 lit. b i c).
Kiedy przepada prawo do 13. pensji?
Prawo do 13. pensji za dany rok przepada w czterech sytuacjach z art. 3 ustawy: po nieusprawiedliwionej nieobecności dłuższej niż 2 dni, po stawieniu się do pracy lub przebywaniu w pracy w stanie nietrzeźwości, po karze dyscyplinarnej wydalenia z pracy lub ze służby oraz po rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika.
Każde z tych zdarzeń odbiera prawo do całego świadczenia za dany rok, a nie tylko do jego części.
Najczęstsze pytania
- 13. pensja: dla kogo?
- Z mocy ustawy (art. 1 ust. 2) 13. pensja należy się pracownikom jednostek sfery budżetowej: urzędów, sądów, państwowych i samorządowych jednostek budżetowych oraz samorządowych zakładów budżetowych. W firmie prywatnej trzynastka jest obowiązkowa tylko wtedy, gdy przewiduje ją regulamin wynagradzania, układ zbiorowy albo umowa o pracę.
- Ile wynosi 13. pensja?
- 8,5% sumy wynagrodzenia z roku kalendarzowego (art. 4 ust. 1 ustawy). Przy 7000 zł brutto miesięcznie przez cały rok to 7140 zł brutto i około 4868 zł netto przy podatku 12%.
- Jak obliczyć 13. pensję?
- Zsumuj wynagrodzenie brutto z roku wraz ze składnikami branymi pod uwagę przy ekwiwalencie za urlop i z wynagrodzeniem za urlop, a następnie pomnóż przez 0,085. Nie wlicza się między innymi wynagrodzenia za czas choroby, nagród jubileuszowych i odpraw emerytalnych.
- Kiedy wypłacana jest 13. pensja?
- Najpóźniej w ciągu pierwszych trzech miesięcy roku następującego po roku, za który przysługuje (art. 5 ust. 2 ustawy). Za 2026 r. termin mija 31 marca 2027 r. Przy likwidacji pracodawcy wypłata następuje w dniu rozwiązania stosunku pracy.
- Ile trzeba przepracować, żeby dostać 13. pensję?
- Co najmniej 6 miesięcy u danego pracodawcy w roku kalendarzowym, a pełną kwotę daje cały rok. Progu nie stosuje się między innymi przy przejściu na emeryturę, urlopie macierzyńskim, rodzicielskim, wychowawczym albo przy zatrudnieniu nauczyciela w trakcie roku (art. 2 ust. 3 ustawy).
- 13. pensja nauczyciela: czy przysługuje?
- Nauczyciel w szkole działającej jako państwowa albo samorządowa jednostka budżetowa dostaje 13. pensję na zasadach ogólnych, czyli 8,5% zarobków. Różnica dotyczy progu: gdy zatrudnienie zaczyna się w trakcie roku zgodnie z organizacją pracy szkoły, próg 6 miesięcy nie obowiązuje. Szkoła niepubliczna do jednostek budżetowych nie należy, więc tam o trzynastce decydują wewnętrzne regulacje albo umowa.
- Czy prywatny pracodawca musi wypłacić 13. pensję?
- Ustawa obejmuje tylko sferę budżetową. W firmie prywatnej obowiązek powstaje wtedy, gdy przewiduje go regulamin wynagradzania, układ zbiorowy albo umowa o pracę, i na takich zasadach, jakie tam zapisano.
- Czy zwolnienie lekarskie obniża 13. pensję?
- Choroba obniża kwotę. Podstawą są składniki przyjmowane do ekwiwalentu za urlop, a przepisy o wynagrodzeniu urlopowym wyłączają wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy wskutek choroby, więc te miesiące dają niższą sumę.
- Czy od 13. pensji płaci się podatek i ZUS?
- To przychód ze stosunku pracy (art. 12 ust. 1 ustawy o PIT), a lista wyłączeń z podstawy składek jej nie obejmuje. Od kwoty brutto odchodzą składki pracownika (13,71%), składka zdrowotna (9% po składkach) i zaliczka na podatek.
Źródła: Ustawa z 12 grudnia 1997 r. o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowej, Dz.U. 2025 poz. 560; Rozporządzenie z 8 stycznia 1997 r. o urlopach wypoczynkowych i wynagrodzeniu urlopowym, Dz.U. 1997 nr 2 poz. 14 (§ 6); Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, Dz.U. 2026 poz. 592 (art. 12 ust. 1, art. 21 ust. 1 pkt 148, art. 32); Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, Dz.U. 2026 poz. 1474 (art. 18 ust. 1); Rozporządzenie o podstawie wymiaru składek, Dz.U. 2025 poz. 316 (§ 2). Kalkulator ma charakter informacyjny; o przyznaniu i wysokości świadczenia decyduje pracodawca na podstawie przepisów.
Wyniki kalkulatora mają charakter informacyjny i edukacyjny. Nie stanowią porady finansowej ani kredytowej w rozumieniu ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o doradztwie kredytowym. Ostateczne warunki kredytu, zdolność kredytową i ofertę ustala bank indywidualnie na podstawie złożonego wniosku.