7200 zł przy stażu 12 lat
Najwyższy próg osiągnięty
Odprawa emerytalna to jedna pensja, a w samorządzie i szkole do sześciu. Pośmiertna zależy od stażu: 1, 3 albo 6 pensji. Przy zwolnieniu z przyczyn pracodawcy 1-3 pensje, najwyżej 72 090 zł w 2026 r.
Przy odprawie z Kodeksu pracy staż nie ma znaczenia.
Na rękę orientacyjnie: koszty pracy i kwota zmniejszająca podatek rozliczone w zwykłej pensji, bez ulgi dla młodych.
1 pensja przysługuje w 2026 r. każdemu pracownikowi, którego umowa ustaje w związku z przejściem na emeryturę albo rentę z tytułu niezdolności do pracy, bez względu na staż (art. 92¹ § 1 Kodeksu pracy). W samorządzie i szkole: 2 pensje po 10 latach, 3 pensje po 15 latach i 6 pensji po 20 latach pracy, w służbie cywilnej 3 pensje, a po 20 latach 6.
Odprawa należy się, gdy umowa ustaje w związku z przejściem na emeryturę albo rentę, niezależnie od tego, kto ją rozwiązał. Prawo do niej powstaje raz w życiu zawodowym: kto dostał odprawę emerytalną albo rentową, drugiej już nie nabędzie (art. 92¹ § 2 Kodeksu pracy).
W samorządzie, szkole i służbie cywilnej liczy się cały staż pracy, także u poprzednich pracodawców (art. 38 ust. 5 ustawy o pracownikach samorządowych, art. 87 ust. 1b Karty Nauczyciela, art. 94 ust. 2 ustawy o służbie cywilnej). Układ zbiorowy albo regulamin wynagradzania może dawać więcej pensji, ale nigdy mniej niż Kodeks pracy (art. 9 § 2).
1 pensja przy stażu krótszym niż 10 lat, 3 pensje od 10 lat i 6 pensji od 15 lat u tego pracodawcy (art. 93 § 2 Kodeksu pracy). Odprawę dostaje małżonek i członkowie rodziny z prawem do renty rodzinnej, po równo; jedna uprawniona osoba dostaje połowę kwoty.
Odprawa przysługuje, gdy pracownik zmarł w czasie zatrudnienia albo w czasie pobierania zasiłku chorobowego po rozwiązaniu umowy (art. 93 § 1 Kodeksu pracy). Do stażu wlicza się pracę u poprzedniego pracodawcy, gdy firma przeszła na nowego właściciela (§ 3).
Jeśli pracodawca ubezpieczył pracownika na życie, a odszkodowanie jest co najmniej równe odprawie, odprawy nie ma. Gdy polisa wypłaci mniej, pracodawca dopłaca różnicę (§ 7). Odprawa pośmiertna jest wolna od podatku. Niezależnie od niej ZUS wypłaca zasiłek pogrzebowy osobie, która pokryła koszty pogrzebu, opisany w kalkulatorze zasiłku pogrzebowego.
1 pensja przy stażu krótszym niż 2 lata, 2 pensje od 2 do 8 lat i 3 pensje ponad 8 lat u tego pracodawcy. Odprawa nie może przekroczyć 72 090 zł, czyli 15-krotności płacy minimalnej 4806 zł (art. 8 ustawy o zwolnieniach grupowych). Przysługuje tylko u pracodawcy zatrudniającego co najmniej 20 osób.
Ustawa o zwolnieniach grupowych obejmuje także zwolnienia pojedynczych osób, jeśli przyczyny niedotyczące pracownika, np. likwidacja stanowiska, restrukturyzacja albo zamknięcie firmy, są jedynym powodem wypowiedzenia lub porozumienia stron (art. 10 ust. 1). Gdy pracodawca wskazuje też przyczyny po stronie pracownika, odprawa z ustawy nie przysługuje. Nie dotyczy ona pracowników mianowanych (art. 11).
Limit 72 090 zł liczy się od płacy minimalnej z dnia rozwiązania umowy, więc przy zwolnieniu na przełomie roku znaczenie ma data końca umowy, a nie wypowiedzenia. Po zwolnieniu może przysługiwać zasiłek dla bezrobotnych, a długość okresu wypowiedzenia pokazuje kalkulator okresu wypowiedzenia.
Podstawą jest miesięczna pensja liczona jak ekwiwalent za urlop: stałe składniki w wysokości z miesiąca, w którym powstało prawo do odprawy, zmienne średnio z 3 miesięcy, a premie kwartalne i roczne średnio z 12 miesięcy. Nagrody jubileuszowe, jednorazowe nagrody i wynagrodzenie chorobowe się nie liczą.
Wszystkie trzy odprawy liczy się jak ekwiwalent za niewykorzystany urlop (§ 2 ust. 1 pkt 7 i 8 rozporządzenia z 29 maja 1996 r., art. 8 ust. 3 ustawy o zwolnieniach grupowych). Stałe składniki wchodzą w wysokości należnej w miesiącu nabycia prawa (§ 15 rozporządzenia z 8 stycznia 1997 r.), zmienne miesięczne średnio z 3 poprzednich miesięcy (§ 16), a składniki za okresy dłuższe niż miesiąc średnio z 12 miesięcy (§ 17).
Do podstawy nie wchodzą m.in. jednorazowe nagrody za konkretne zadanie, nagrody jubileuszowe, wynagrodzenie za urlop i chorobowe, nagrody z zakładowego funduszu nagród ani inne odprawy (§ 6). W odróżnieniu od ekwiwalentu za urlop odprawy nie dzieli się przez współczynnik urlopowy: to pełna miesięczna pensja razy liczba miesięcy.
6 pensji to najwyższa odprawa: emerytalna w samorządzie, szkole i służbie cywilnej po 20 latach albo pośmiertna po 15 latach u jednego pracodawcy. Przy zwolnieniu granica 8 lat jest ostra: dokładnie 8 lat to jeszcze 2 pensje, każdy dzień więcej to już 3 pensje.
7200 zł przy stażu 12 lat
Najwyższy próg osiągnięty
21 600 zł przy stażu 12 lat
Za 36 miesięcy: 6 pensji, o 21 600 zł więcej
21 600 zł przy stażu 12 lat
Najwyższy próg osiągnięty
Limit 72 090 zł = 15 × płaca minimalna 4806 zł
Wysokość schodka to liczba pensji, oś pokazuje lata stażu, pionowa kreska to staż z formularza.
| Odprawa | Staż | Pensje | Kwota | Przepis |
|---|---|---|---|---|
| Emerytalna, Kodeks pracyart. 92¹ § 1 Kodeksu pracy | każdy staż | 1 | 7200 zł | art. 92¹ § 1 Kodeksu pracy |
| Emerytalna, samorządart. 92¹ § 1 Kodeksu pracy w zw. z art. 43 ust. 1 ustawy o pracownikach samorządowych | poniżej 10 lat | 1 | 7200 zł | art. 92¹ § 1 Kodeksu pracy w zw. z art. 43 ust. 1 ustawy o pracownikach samorządowych |
| Emerytalna, samorządart. 38 ust. 3 pkt 1 ustawy o pracownikach samorządowych | od 10 lat | 2 | 14 400 zł | art. 38 ust. 3 pkt 1 ustawy o pracownikach samorządowych |
| Emerytalna, samorządart. 38 ust. 3 pkt 2 ustawy o pracownikach samorządowych | od 15 lat | 3 | 21 600 zł | art. 38 ust. 3 pkt 2 ustawy o pracownikach samorządowych |
| Emerytalna, samorządart. 38 ust. 3 pkt 3 ustawy o pracownikach samorządowych | od 20 lat | 6 | 43 200 zł | art. 38 ust. 3 pkt 3 ustawy o pracownikach samorządowych |
| Emerytalna, szkołaart. 92¹ § 1 Kodeksu pracy w zw. z art. 91c ust. 1 Karty Nauczyciela | poniżej 10 lat | 1 | 7200 zł | art. 92¹ § 1 Kodeksu pracy w zw. z art. 91c ust. 1 Karty Nauczyciela |
| Emerytalna, szkołaart. 87 ust. 1 pkt 1 Karty Nauczyciela | od 10 lat | 2 | 14 400 zł | art. 87 ust. 1 pkt 1 Karty Nauczyciela |
| Emerytalna, szkołaart. 87 ust. 1 pkt 2 Karty Nauczyciela | od 15 lat | 3 | 21 600 zł | art. 87 ust. 1 pkt 2 Karty Nauczyciela |
| Emerytalna, szkołaart. 87 ust. 1 pkt 3 Karty Nauczyciela | od 20 lat | 6 | 43 200 zł | art. 87 ust. 1 pkt 3 Karty Nauczyciela |
| Emerytalna, służba cywilnaart. 94 ust. 1 ustawy o służbie cywilnej | poniżej 20 lat | 3 | 21 600 zł | art. 94 ust. 1 ustawy o służbie cywilnej |
| Emerytalna, służba cywilnaart. 94 ust. 1 ustawy o służbie cywilnej | od 20 lat | 6 | 43 200 zł | art. 94 ust. 1 ustawy o służbie cywilnej |
| Pośmiertnaart. 93 § 2 pkt 1 Kodeksu pracy | poniżej 10 lat | 1 | 7200 zł | art. 93 § 2 pkt 1 Kodeksu pracy |
| Pośmiertnaart. 93 § 2 pkt 2 Kodeksu pracy | od 10 lat | 3 | 21 600 zł | art. 93 § 2 pkt 2 Kodeksu pracy |
| Pośmiertnaart. 93 § 2 pkt 3 Kodeksu pracy | od 15 lat | 6 | 43 200 zł | art. 93 § 2 pkt 3 Kodeksu pracy |
| Przy zwolnieniuart. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o zwolnieniach grupowych | poniżej 2 lat | 1 | 7200 zł | art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o zwolnieniach grupowych |
| Przy zwolnieniuart. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o zwolnieniach grupowych | od 2 do 8 lat | 2 | 14 400 zł | art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o zwolnieniach grupowych |
| Przy zwolnieniuart. 8 ust. 1 pkt 3 ustawy o zwolnieniach grupowych | ponad 8 lat | 3 | 21 600 zł | art. 8 ust. 1 pkt 3 ustawy o zwolnieniach grupowych |
Kwota przy zwolnieniu z limitem 72 090 zł. Przy odprawie pośmiertnej dla jednej osoby uprawnionej połowa kwoty.
Składek ZUS ani zdrowotnej od odprawy się nie płaci. Pośmiertna jest też wolna od podatku. Od emerytalnej i od odprawy przy zwolnieniu pracodawca pobiera zaliczkę według skali: 12% do 120 000 zł i 32% powyżej w 2026 r.
Odprawy emerytalne i rentowe oraz odprawy z tytułu rozwiązania umowy nie są podstawą składek na ubezpieczenia społeczne (§ 2 ust. 1 pkt 2 i 3 rozporządzenia o podstawie wymiaru składek), a składkę zdrowotną liczy się od tej samej podstawy (art. 81 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej). Odprawa pośmiertna jest zwolniona z PIT (art. 21 ust. 1 pkt 7 ustawy o PIT), a odprawa przy zwolnieniu z przyczyn pracodawcy jest wprost wyłączona ze zwolnienia (art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. b).
Zaliczkę pobiera pracodawca według progu, w który wpada dochód od początku roku (art. 32 ustawy o PIT). Duża odprawa wypłacona jesienią może przekroczyć próg skali, a ostateczny podatek wychodzi w zeznaniu rocznym. Pensję na rękę w tym samym miesiącu liczy kalkulator wynagrodzenia netto.
Źródła: Kodeks pracy, Dz.U. 2026 poz. 1245 (art. 9, 36, 92¹, 93, 302¹); Ustawa o zwolnieniach grupowych, Dz.U. 2026 poz. 1195 (art. 1, 8, 10, 11); Ustawa o pracownikach samorządowych, Dz.U. 2024 poz. 1135 (art. 38, 43); Karta Nauczyciela, Dz.U. 2026 poz. 515 (art. 87, 91c); Ustawa o służbie cywilnej, Dz.U. 2026 poz. 590 (art. 94); Rozporządzenie z 29 maja 1996 r. o podstawie odpraw, Dz.U. 2017 poz. 927 (§ 2); Rozporządzenie z 8 stycznia 1997 r. o ekwiwalencie za urlop, Dz.U. 1997 nr 2 poz. 14 ze zm. (§ 6, 14-17); Rozporządzenie o podstawie składek, Dz.U. 2025 poz. 316 (§ 2); Ustawa o PIT, Dz.U. 2026 poz. 592 (art. 21, 32). Kalkulator ma charakter informacyjny; o prawie do odprawy w konkretnej sprawie rozstrzyga pracodawca, a w sporze sąd pracy.
Wyniki kalkulatora mają charakter informacyjny i edukacyjny. Nie stanowią porady finansowej ani kredytowej w rozumieniu ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o doradztwie kredytowym. Ostateczne warunki kredytu, zdolność kredytową i ofertę ustala bank indywidualnie na podstawie złożonego wniosku.