Przejdź do treści
Kwoty na 2026 r. · Kodeks pracy, ustawa o zwolnieniach grupowych, Karta Nauczyciela

Kalkulator odprawy 2026: emerytalna, pośmiertna i przy zwolnieniu

Odprawa emerytalna to jedna pensja, a w samorządzie i szkole do sześciu. Pośmiertna zależy od stażu: 1, 3 albo 6 pensji. Przy zwolnieniu z przyczyn pracodawcy 1-3 pensje, najwyżej 72 090 zł w 2026 r.

  • 1-6 pensji odprawy emerytalnej
  • 1-6 pensji odprawy pośmiertnej
  • 72 090 zł limit przy zwolnieniu
Odprawa brutto7200,00 zł
Rodzaj odprawy
Rok
Płaca minimalna 4806 zł brutto, limit odprawy przy zwolnieniu 72 090 zł.
Powód odprawy
Także renta z tytułu niezdolności do pracy. Odprawę emerytalną dostaje się tylko raz.
Miejsce pracy
Zwykła umowa o pracę w firmie prywatnej i większości instytucji.
zł
Pensja zasadnicza i stałe dodatki, np. stażowy, w wysokości z miesiąca, w którym powstaje prawo do odprawy.
Staż i szczegóły

Przy odprawie z Kodeksu pracy staż nie ma znaczenia.

zł
Pensje po składkach i kosztach, z paska wypłaty. Decyduje, czy odprawa wpadnie w wyższy próg podatku.
Emerytura lub renta · 2026 r.
7200,00 zł
1 pensja po 7200,00 zł · na rękę 6336,00 zł
Rozliczenie
Podstawa miesięczna7200,00 zł
Liczba pensji× 1
Do wypłaty brutto7200,00 zł
Zaliczka PIT (12%)- 864,00 zł
Składki ZUS i zdrowotna0,00 zł
Na rękę6336,00 zł

Na rękę orientacyjnie: koszty pracy i kwota zmniejszająca podatek rozliczone w zwykłej pensji, bez ulgi dla młodych.

Podstawa prawna
  • Art. 92¹ § 1 Kodeksu pracy.
  • Prawo do odprawy tylko raz: art. 92¹ § 2 KP.
  • Podstawa jak ekwiwalent za urlop: § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia z 29 maja 1996 r.
  • Składniki pensji w podstawie: § 6 i § 14-17 rozporządzenia z 8 stycznia 1997 r.
  • Bez składek ZUS i zdrowotnej: § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia o podstawie składek; zaliczka PIT: art. 32 ustawy o PIT.
Emerytura i renta

Ile wynosi odprawa emerytalna w 2026?

1 pensja przysługuje w 2026 r. każdemu pracownikowi, którego umowa ustaje w związku z przejściem na emeryturę albo rentę z tytułu niezdolności do pracy, bez względu na staż (art. 92¹ § 1 Kodeksu pracy). W samorządzie i szkole: 2 pensje po 10 latach, 3 pensje po 15 latach i 6 pensji po 20 latach pracy, w służbie cywilnej 3 pensje, a po 20 latach 6.

Odprawa należy się, gdy umowa ustaje w związku z przejściem na emeryturę albo rentę, niezależnie od tego, kto ją rozwiązał. Prawo do niej powstaje raz w życiu zawodowym: kto dostał odprawę emerytalną albo rentową, drugiej już nie nabędzie (art. 92¹ § 2 Kodeksu pracy).

W samorządzie, szkole i służbie cywilnej liczy się cały staż pracy, także u poprzednich pracodawców (art. 38 ust. 5 ustawy o pracownikach samorządowych, art. 87 ust. 1b Karty Nauczyciela, art. 94 ust. 2 ustawy o służbie cywilnej). Układ zbiorowy albo regulamin wynagradzania może dawać więcej pensji, ale nigdy mniej niż Kodeks pracy (art. 9 § 2).

Śmierć pracownika

Ile wynosi odprawa pośmiertna i komu przysługuje?

1 pensja przy stażu krótszym niż 10 lat, 3 pensje od 10 lat i 6 pensji od 15 lat u tego pracodawcy (art. 93 § 2 Kodeksu pracy). Odprawę dostaje małżonek i członkowie rodziny z prawem do renty rodzinnej, po równo; jedna uprawniona osoba dostaje połowę kwoty.

Odprawa przysługuje, gdy pracownik zmarł w czasie zatrudnienia albo w czasie pobierania zasiłku chorobowego po rozwiązaniu umowy (art. 93 § 1 Kodeksu pracy). Do stażu wlicza się pracę u poprzedniego pracodawcy, gdy firma przeszła na nowego właściciela (§ 3).

Jeśli pracodawca ubezpieczył pracownika na życie, a odszkodowanie jest co najmniej równe odprawie, odprawy nie ma. Gdy polisa wypłaci mniej, pracodawca dopłaca różnicę (§ 7). Odprawa pośmiertna jest wolna od podatku. Niezależnie od niej ZUS wypłaca zasiłek pogrzebowy osobie, która pokryła koszty pogrzebu, opisany w kalkulatorze zasiłku pogrzebowego.

Zwolnienie z przyczyn pracodawcy

Ile wynosi odprawa przy zwolnieniu z przyczyn pracodawcy?

1 pensja przy stażu krótszym niż 2 lata, 2 pensje od 2 do 8 lat i 3 pensje ponad 8 lat u tego pracodawcy. Odprawa nie może przekroczyć 72 090 zł, czyli 15-krotności płacy minimalnej 4806 zł (art. 8 ustawy o zwolnieniach grupowych). Przysługuje tylko u pracodawcy zatrudniającego co najmniej 20 osób.

Ustawa o zwolnieniach grupowych obejmuje także zwolnienia pojedynczych osób, jeśli przyczyny niedotyczące pracownika, np. likwidacja stanowiska, restrukturyzacja albo zamknięcie firmy, są jedynym powodem wypowiedzenia lub porozumienia stron (art. 10 ust. 1). Gdy pracodawca wskazuje też przyczyny po stronie pracownika, odprawa z ustawy nie przysługuje. Nie dotyczy ona pracowników mianowanych (art. 11).

Limit 72 090 zł liczy się od płacy minimalnej z dnia rozwiązania umowy, więc przy zwolnieniu na przełomie roku znaczenie ma data końca umowy, a nie wypowiedzenia. Po zwolnieniu może przysługiwać zasiłek dla bezrobotnych, a długość okresu wypowiedzenia pokazuje kalkulator okresu wypowiedzenia.

Podstawa

Od jakiej kwoty liczy się odprawę?

Podstawą jest miesięczna pensja liczona jak ekwiwalent za urlop: stałe składniki w wysokości z miesiąca, w którym powstało prawo do odprawy, zmienne średnio z 3 miesięcy, a premie kwartalne i roczne średnio z 12 miesięcy. Nagrody jubileuszowe, jednorazowe nagrody i wynagrodzenie chorobowe się nie liczą.

Wszystkie trzy odprawy liczy się jak ekwiwalent za niewykorzystany urlop (§ 2 ust. 1 pkt 7 i 8 rozporządzenia z 29 maja 1996 r., art. 8 ust. 3 ustawy o zwolnieniach grupowych). Stałe składniki wchodzą w wysokości należnej w miesiącu nabycia prawa (§ 15 rozporządzenia z 8 stycznia 1997 r.), zmienne miesięczne średnio z 3 poprzednich miesięcy (§ 16), a składniki za okresy dłuższe niż miesiąc średnio z 12 miesięcy (§ 17).

Do podstawy nie wchodzą m.in. jednorazowe nagrody za konkretne zadanie, nagrody jubileuszowe, wynagrodzenie za urlop i chorobowe, nagrody z zakładowego funduszu nagród ani inne odprawy (§ 6). W odróżnieniu od ekwiwalentu za urlop odprawy nie dzieli się przez współczynnik urlopowy: to pełna miesięczna pensja razy liczba miesięcy.

Schody stażu

Ile pensji odprawy przy jakim stażu?

6 pensji to najwyższa odprawa: emerytalna w samorządzie, szkole i służbie cywilnej po 20 latach albo pośmiertna po 15 latach u jednego pracodawcy. Przy zwolnieniu granica 8 lat jest ostra: dokładnie 8 lat to jeszcze 2 pensje, każdy dzień więcej to już 3 pensje.

Emerytalna · Kodeks pracy1 pensja

7200 zł przy stażu 12 lat

Najwyższy próg osiągnięty

Pośmiertna3 pensje

21 600 zł przy stażu 12 lat

Za 36 miesięcy: 6 pensji, o 21 600 zł więcej

Przy zwolnieniu3 pensje

21 600 zł przy stażu 12 lat

Najwyższy próg osiągnięty

Limit 72 090 zł = 15 × płaca minimalna 4806 zł

Wysokość schodka to liczba pensji, oś pokazuje lata stażu, pionowa kreska to staż z formularza.

Odprawy przy pensji 7200 zł, 2026 r.
OdprawaStażPensjeKwotaPrzepis
Emerytalna, Kodeks pracyart. 92¹ § 1 Kodeksu pracykażdy staż17200 złart. 92¹ § 1 Kodeksu pracy
Emerytalna, samorządart. 92¹ § 1 Kodeksu pracy w zw. z art. 43 ust. 1 ustawy o pracownikach samorządowychponiżej 10 lat17200 złart. 92¹ § 1 Kodeksu pracy w zw. z art. 43 ust. 1 ustawy o pracownikach samorządowych
Emerytalna, samorządart. 38 ust. 3 pkt 1 ustawy o pracownikach samorządowychod 10 lat214 400 złart. 38 ust. 3 pkt 1 ustawy o pracownikach samorządowych
Emerytalna, samorządart. 38 ust. 3 pkt 2 ustawy o pracownikach samorządowychod 15 lat321 600 złart. 38 ust. 3 pkt 2 ustawy o pracownikach samorządowych
Emerytalna, samorządart. 38 ust. 3 pkt 3 ustawy o pracownikach samorządowychod 20 lat643 200 złart. 38 ust. 3 pkt 3 ustawy o pracownikach samorządowych
Emerytalna, szkołaart. 92¹ § 1 Kodeksu pracy w zw. z art. 91c ust. 1 Karty Nauczycielaponiżej 10 lat17200 złart. 92¹ § 1 Kodeksu pracy w zw. z art. 91c ust. 1 Karty Nauczyciela
Emerytalna, szkołaart. 87 ust. 1 pkt 1 Karty Nauczycielaod 10 lat214 400 złart. 87 ust. 1 pkt 1 Karty Nauczyciela
Emerytalna, szkołaart. 87 ust. 1 pkt 2 Karty Nauczycielaod 15 lat321 600 złart. 87 ust. 1 pkt 2 Karty Nauczyciela
Emerytalna, szkołaart. 87 ust. 1 pkt 3 Karty Nauczycielaod 20 lat643 200 złart. 87 ust. 1 pkt 3 Karty Nauczyciela
Emerytalna, służba cywilnaart. 94 ust. 1 ustawy o służbie cywilnejponiżej 20 lat321 600 złart. 94 ust. 1 ustawy o służbie cywilnej
Emerytalna, służba cywilnaart. 94 ust. 1 ustawy o służbie cywilnejod 20 lat643 200 złart. 94 ust. 1 ustawy o służbie cywilnej
Pośmiertnaart. 93 § 2 pkt 1 Kodeksu pracyponiżej 10 lat17200 złart. 93 § 2 pkt 1 Kodeksu pracy
Pośmiertnaart. 93 § 2 pkt 2 Kodeksu pracyod 10 lat321 600 złart. 93 § 2 pkt 2 Kodeksu pracy
Pośmiertnaart. 93 § 2 pkt 3 Kodeksu pracyod 15 lat643 200 złart. 93 § 2 pkt 3 Kodeksu pracy
Przy zwolnieniuart. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o zwolnieniach grupowychponiżej 2 lat17200 złart. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o zwolnieniach grupowych
Przy zwolnieniuart. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o zwolnieniach grupowychod 2 do 8 lat214 400 złart. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o zwolnieniach grupowych
Przy zwolnieniuart. 8 ust. 1 pkt 3 ustawy o zwolnieniach grupowychponad 8 lat321 600 złart. 8 ust. 1 pkt 3 ustawy o zwolnieniach grupowych

Kwota przy zwolnieniu z limitem 72 090 zł. Przy odprawie pośmiertnej dla jednej osoby uprawnionej połowa kwoty.

Podatek i ZUS

Czy od odprawy płaci się podatek i ZUS?

Składek ZUS ani zdrowotnej od odprawy się nie płaci. Pośmiertna jest też wolna od podatku. Od emerytalnej i od odprawy przy zwolnieniu pracodawca pobiera zaliczkę według skali: 12% do 120 000 zł i 32% powyżej w 2026 r.

Odprawy emerytalne i rentowe oraz odprawy z tytułu rozwiązania umowy nie są podstawą składek na ubezpieczenia społeczne (§ 2 ust. 1 pkt 2 i 3 rozporządzenia o podstawie wymiaru składek), a składkę zdrowotną liczy się od tej samej podstawy (art. 81 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej). Odprawa pośmiertna jest zwolniona z PIT (art. 21 ust. 1 pkt 7 ustawy o PIT), a odprawa przy zwolnieniu z przyczyn pracodawcy jest wprost wyłączona ze zwolnienia (art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. b).

Zaliczkę pobiera pracodawca według progu, w który wpada dochód od początku roku (art. 32 ustawy o PIT). Duża odprawa wypłacona jesienią może przekroczyć próg skali, a ostateczny podatek wychodzi w zeznaniu rocznym. Pensję na rękę w tym samym miesiącu liczy kalkulator wynagrodzenia netto.

FAQ

Najczęstsze pytania

Czy odprawa emerytalna przysługuje drugi raz?
Nie. Pracownik, który otrzymał odprawę emerytalną albo rentową, nie może ponownie nabyć do niej prawa (art. 92¹ § 2 Kodeksu pracy), także u innego pracodawcy.
Czy umowa zlecenie liczy się do stażu przy odprawie?
Tak, jeśli zlecenie albo działalność gospodarcza były wykonywane na rzecz tego samego pracodawcy. Od 1 stycznia 2026 r. takie okresy wlicza się do zatrudnienia u danego pracodawcy (art. 302¹ § 8 Kodeksu pracy). Łączny staż liczy kalkulator stażu pracy.
Jak podzielić odprawę pośmiertną między rodzinę?
Po równo między małżonka i członków rodziny z prawem do renty rodzinnej (art. 93 § 4 i 5 Kodeksu pracy). Gdy uprawniona jest jedna osoba, dostaje połowę kwoty z art. 93 § 2 (§ 6).
Co, gdy pracodawca ubezpieczył pracownika na życie?
Odprawy pośmiertnej nie ma, jeśli odszkodowanie z polisy opłaconej przez pracodawcę jest co najmniej równe odprawie. Gdy jest niższe, pracodawca dopłaca różnicę (art. 93 § 7 Kodeksu pracy).
Czy mała firma płaci odprawę przy zwolnieniu?
Nie. Odprawa z ustawy o zwolnieniach grupowych należy się tylko u pracodawcy zatrudniającego co najmniej 20 pracowników (art. 1 ust. 1 i art. 10 ust. 1), gdy przyczyny niedotyczące pracownika są jedynym powodem wypowiedzenia albo porozumienia stron. W mniejszej firmie odprawę może przewidywać umowa albo regulamin.
Jaki jest limit odprawy przy zwolnieniu w 2026?
72 090 zł, czyli 15-krotność płacy minimalnej 4806 zł obowiązującej w dniu rozwiązania umowy (art. 8 ust. 4 ustawy o zwolnieniach grupowych). Przy stażu ponad 8 lat (3 pensje) limit obcina odprawę, gdy pensja przekracza 24 030 zł.
Kiedy nauczyciel dostaje 6 pensji odprawy?
Po 20 latach pracy, przy przejściu na emeryturę, rentę z tytułu niezdolności do pracy albo nauczycielskie świadczenie kompensacyjne (art. 87 ust. 1 Karty Nauczyciela). Po 10 latach to 2 pensje, po 15 latach 3 pensje; liczą się wszystkie poprzednie okresy zatrudnienia (ust. 1b).
Czy od odprawy emerytalnej płaci się podatek?
Tak, zaliczkę na PIT według skali (12% do 120 000 zł i 32% powyżej w 2026 r.), ale bez składek ZUS i zdrowotnej (§ 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia o podstawie składek). Odprawa pośmiertna jest wolna od podatku (art. 21 ust. 1 pkt 7 ustawy o PIT).

Źródła: Kodeks pracy, Dz.U. 2026 poz. 1245 (art. 9, 36, 92¹, 93, 302¹); Ustawa o zwolnieniach grupowych, Dz.U. 2026 poz. 1195 (art. 1, 8, 10, 11); Ustawa o pracownikach samorządowych, Dz.U. 2024 poz. 1135 (art. 38, 43); Karta Nauczyciela, Dz.U. 2026 poz. 515 (art. 87, 91c); Ustawa o służbie cywilnej, Dz.U. 2026 poz. 590 (art. 94); Rozporządzenie z 29 maja 1996 r. o podstawie odpraw, Dz.U. 2017 poz. 927 (§ 2); Rozporządzenie z 8 stycznia 1997 r. o ekwiwalencie za urlop, Dz.U. 1997 nr 2 poz. 14 ze zm. (§ 6, 14-17); Rozporządzenie o podstawie składek, Dz.U. 2025 poz. 316 (§ 2); Ustawa o PIT, Dz.U. 2026 poz. 592 (art. 21, 32). Kalkulator ma charakter informacyjny; o prawie do odprawy w konkretnej sprawie rozstrzyga pracodawca, a w sporze sąd pracy.

Wyniki kalkulatora mają charakter informacyjny i edukacyjny. Nie stanowią porady finansowej ani kredytowej w rozumieniu ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o doradztwie kredytowym. Ostateczne warunki kredytu, zdolność kredytową i ofertę ustala bank indywidualnie na podstawie złożonego wniosku.

Przygotowane przez zgodnie z polityką edytorską. Zauważyłeś błąd? Zgłoś korektę.

Czy to narzędzie pomogło?
Twoja ocena pomoże innym