Przejdź do treści
makroekonomia Temat: RPP i stopy procentowe NBP →

Inflacja w Polsce poniżej średniej UE, ale usługi wciąż drożeją szybciej niż w Unii

Inflacja w Polsce poniżej średniej UE, ale usługi wciąż drożeją szybciej niż w Unii

W skrócie

  • Inflacja HICP w Polsce spadła poniżej średniej unijnej, choć miesiąc wcześniej była nad nią (Eurostat, październik 2026).
  • Polska awansowała w rankingu nie tylko dzięki własnemu spadkowi, bo w większości krajów Unii ceny przyspieszyły, a u nas hamowały.
  • Polskie ceny napędzają usługi, nie energia, więc niższy wskaźnik główny nie oznacza, że presja cenowa wygasła.

Inflacja HICP w Polsce wyniosła w październiku 2026 r. 3,7%, a średnia Unii Europejskiej 4,0% (Eurostat). Miesiąc wcześniej było odwrotnie: Polska była powyżej unijnej średniej. Sam spadek cieszy jednak mniej, niż sugeruje nagłówek, bo pod spodem struktura polskiej drożyzny różni się od unijnej: usługi drożeją u nas wyraźnie szybciej, a energia wolniej.

Co zmieniło się w polskiej inflacji w październiku 2026?

Według danych Eurostatu roczna inflacja HICP, czyli zharmonizowany wskaźnik cen konsumpcyjnych liczony w całej Unii tą samą metodą, spadła w Polsce o 0,3 punktu procentowego (pp) względem września 2026 r. Polska zeszła w ten sposób poniżej średniej UE, a w rankingu od najwyższej inflacji stoi razem z Francją.

Zmianę dobrze oddaje nasza Luka inflacji Polska-UE, czyli różnica między polskim HICP a unijną średnią. We wrześniu była dodatnia, co znaczyło, że ceny w Polsce rosły szybciej niż przeciętnie w Unii. W październiku zrobiła się ujemna. Wskaźnik opisujemy na stronie indeksów finwire, a pełne zestawienie krajów prowadzi strona inflacja w Europie.

To przesunięcie ma znaczenie psychologiczne, bo Polska przestała być w tym zestawieniu krajem z ponadprzeciętną inflacją. Środek stawki to jednak nie podium: najniższe odczyty mają Szwecja, Dania i Czechy, a w pierwszej trójce od góry są Rumunia, Litwa i Bułgaria. Nasza ocena jest taka, że 14. miejsce trzeba czytać jako stan przejściowy, a nie wynik, który coś rozstrzyga.

Reklama
PEKAO S.A - Konto Przekorzystne - zyskaj do 300 zł + 2400 zł do 300 zł zakładając konto online
Otwórz konto →

Dlaczego Polska awansowała w rankingu, skoro ceny nie spadły?

Awans w rankingu wynika częściowo z własnego spadku, a częściowo z tego, co działo się gdzie indziej. Według Eurostatu inflacja przyspieszyła w październiku 2026 r. w 16 z 27 krajów, w tym we Włoszech o 1,4 pp, w Belgii o 0,7 pp i w Grecji o 0,6 pp. Polska hamowała, więc względem reszty zyskała podwójnie.

Polski spadek był przy tym jednym z większych w Unii: głębiej inflacja zeszła tylko w Niemczech i Szwecji, po 0,4 pp. Spadek inflacji rocznej oznacza wolniejszy wzrost cen względem tego samego miesiąca rok wcześniej, a nie obniżkę cen w sklepach. Krajowy odczyt potwierdza, że w październiku ceny faktycznie zeszły: według GUS inflacja CPI wyniosła -0,4% miesiąc do miesiąca (październik 2026, inflacja w Polsce).

Sygnał płynący z inflacji bazowej, czyli wskaźnika bez cen żywności i energii, jest zbieżny. NBP podał 16 listopada 2026 r., że wyniosła ona 2,9% rok do roku wobec 3,1% miesiąc wcześniej. To inna miara niż unijna, bo dotyczy krajowego CPI, ale kierunek jest ten sam. Obie liczby sugerują, że hamowanie nie wzięło się wyłącznie z wahań cen paliw czy żywności. Nie możemy tego jednak udowodnić na podstawie samych danych z notki, o czym piszemy niżej.

Czym inflacja w Polsce różni się od unijnej?

Różnica leży w składzie koszyka cen. Według Eurostatu w październiku 2026 r. usługi drożały w Polsce o 5,6% rok do roku, a średnio w UE o 3,6%. Energia zachowywała się odwrotnie: w Polsce wzrost wyniósł 11,4%, w Unii 19,1%. Żywność, alkohol i tytoń oraz inflacja bazowa były w Polsce nieco wyższe niż przeciętnie.

Poniższa tabela pokazuje samą różnicę między Polską a średnią UE w każdej grupie. Dodatnia wartość oznacza, że u nas ceny rosły szybciej.

Grupa Różnica Polska minus UE, pp
Usługi +2,0
Żywność, alkohol i tytoń +0,8
Inflacja bazowa +0,1
Energia -7,7

Ta tabela prowadzi do wniosku, który naszym zdaniem umyka w nagłówkach o niższej inflacji: Polska jest poniżej średniej głównie dlatego, że średnią UE podbija energia. Bez tego wyjątkowo drogiego koszyka energetycznego Unii nasz wynik wyglądałby gorzej, bo to właśnie w usługach i w żywności jesteśmy ponad unijną przeciętną. Do energii dochodzi kontekst paliw: według Komisji Europejskiej olej napędowy kosztował w Polsce 16 listopada 2026 r. 7,38 zł za litr, co dawało 2. miejsce od najtańszego w UE. Ceny energii elektrycznej na tle Unii zestawia strona ceny prądu w Europie.

Usługi mają w polskiej inflacji szczególną rolę, bo reagują wolniej niż ceny surowców. Ich wzrost wynika zwykle z kosztów pracy i szeroko pojętych kosztów działalności, a nie z notowań na rynkach hurtowych. To nasza interpretacja, nie wniosek zawarty w danych Eurostatu: skoro przy tak niskiej energii usługi nadal rosną o 5,6%, trudno będzie szybko sprowadzić całą inflację bliżej celu inflacyjnego bez zmiany w tej jednej grupie.

Reklama
Bank Pocztowy - Konto w Porządku - do 2400 zł 0 zł za prowadzenie konta
Otwórz konto →

Czym HICP różni się od inflacji podawanej przez GUS?

HICP i krajowy wskaźnik CPI liczone przez Główny Urząd Statystyczny (GUS) mierzą to samo zjawisko, ale z innymi wagami. Według GUS wagi HICP opierają się na rachunkach narodowych i obejmują wydatki cudzoziemców w Polsce, a wagi CPI pochodzą z badania budżetów gospodarstw domowych. Dlatego oba odczyty rzadko są identyczne.

GUS podaje dla CPI 3,5% rok do roku (październik 2026, odczyty i prognozy). Różnica wobec HICP nie jest błędem ani sprzecznością. HICP służy porównaniom między krajami, bo wszyscy liczą go tak samo. CPI lepiej oddaje wydatki przeciętnego polskiego gospodarstwa. Do rozmowy o własnym portfelu przydaje się więc CPI, a do pytania, czy Polska drożeje szybciej niż Czechy lub Niemcy, HICP.

Strona wskaźniki makroekonomiczne zbiera oba odczyty obok siebie, a Nowcast pokazuje nasze prognozy przed publikacją danych. Krajowy kontekst ostatnich tygodni opisywaliśmy też przy okazji deficytu budżetu za październik.

Kogo to dotyczy i z czym się wiąże?

Spadek inflacji HICP dotyczy każdego, kto kupuje w Polsce towary i usługi, ale odczuwają go różne grupy w różnym stopniu. Gospodarstwa wydające dużo na usługi nadal mierzą się z podwyżkami szybszymi niż średnia unijna. Z kolei domy, w których dominują rachunki za energię i paliwo, korzystają na tym, że w Polsce rosły one wolniej niż w Unii.

Dla oszczędzających kierunek inflacji jest ważny, bo od niej zależy realny zysk z depozytów i obligacji indeksowanych inflacją. Ile pieniądze straciły na wartości od wybranego roku, liczy kalkulator inflacji, a zysk z obligacji po podatku wylicza kalkulator obligacji skarbowych. Poziom stóp, który kształtuje oprocentowanie lokat i kredytów, opisuje strona stopy procentowe. Nie wiemy, jak Rada Polityki Pieniężnej odczyta październikowe dane, i nie zgadujemy tego.

Jeśli masz kredyt albo nadwyżkę w domowym budżecie, wolniejsza inflacja nie zmienia sama w sobie rachunku nadpłaty ani oszczędzania: zmienia go dopiero oprocentowanie i Twoje saldo. Własne liczby można sprawdzić w Decyzjomacie Nadpłata, a jeśli kredyt dopiero planujesz, w Decyzjomacie Hipotecznym. To narzędzia do policzenia, nie rekomendacje.

Wracając do samej inflacji: naszym zdaniem największym błędem w czytaniu tego odczytu byłoby uznanie, że problem zniknął, bo Polska jest w środku stawki. Zmieniła się tylko średnia unijna, którą podbija energia, a nie krajowy wzrost kosztów usług.

Czego nie wiadomo o tym odczycie?

Źródło notki, czyli zestawienie Eurostatu, nie podaje przyczyn październikowego spadku w Polsce ani miesięcznego rozkładu po grupach. Nie wiemy więc, czy o 0,3 pp zdecydowała żywność, paliwa, usługi, czy efekt bazy, czyli porównanie z wysokim poziomem cen sprzed roku. Nie znamy też korekt, które Eurostat może wprowadzić do wcześniejszych odczytów.

Pojedynczy miesiąc nie tworzy trendu. Żeby ocenić, czy hamowanie się utrwali, kluczowy będzie odczyt za listopad 2026 r.: jeśli usługi w Polsce nadal będą rosły wyraźnie szybciej niż w Unii, a energia w Unii się uspokoi, polska luka względem średniej może znów zmienić znak. Więcej analiz makroekonomicznych zebraliśmy w hubie kategorii.

Narzędzia do Twojej decyzji

Rekordy rynku mieszkań · akty do 16 listopada 2026 29,7 mln zł Najdroższe mieszkanie w Polsce w aktach notarialnych: 480,3 m², Warszawa. Zobacz wszystkie rekordy Rekord ceny za metr 76 572 zł/m² Warszawa

Najczęstsze pytania

Czy inflacja w Polsce jest niższa niż w Unii Europejskiej?
Według Eurostatu w październiku 2026 r. inflacja HICP w Polsce była o 0,3 pp niższa niż średnia UE. Miesiąc wcześniej było odwrotnie: Polska była o 0,2 pp powyżej średniej. To odczyt z jednego miesiąca, więc o trendzie jeszcze nie przesądza.
Dlaczego HICP i inflacja z GUS dają różne wyniki?
Oba wskaźniki mierzą wzrost cen, ale mają inne wagi. Według GUS wagi HICP wynikają z rachunków narodowych i obejmują wydatki cudzoziemców w Polsce, a wagi CPI z badania budżetów gospodarstw domowych. Dlatego odczyty rzadko się pokrywają.
Co oznacza, że usługi drożeją w Polsce szybciej niż w Unii?
Usługi, takie jak gastronomia, naprawy czy opłaty za opiekę, drożały w Polsce w październiku 2026 r. o 5,6% rok do roku, a średnio w UE o 3,6% (Eurostat). To grupa, która reaguje wolniej niż ceny surowców, więc trudniej ją szybko schłodzić.
Czy niższa inflacja oznacza, że ceny w sklepach spadają?
Niższa inflacja oznacza wolniejszy wzrost cen względem tego samego miesiąca rok wcześniej, a nie obniżkę. Ceny spadają dopiero wtedy, gdy miesięczny odczyt jest ujemny, jak w przypadku październikowego CPI GUS miesiąc do miesiąca.
Czy 14. miejsce w rankingu inflacji UE jest dobrym wynikiem?
Środek stawki wśród 27 krajów, razem z Francją, to wynik neutralny. Najniższą inflację mają Szwecja, Dania i Czechy, najwyższą Rumunia, Litwa i Bułgaria. Ważniejszy od miejsca jest kierunek zmiany i struktura cen.
Gdzie sprawdzić inflację w innych krajach Unii?
Mapę, ranking krajów i historię inflacji HICP od 2000 r. pokazuje strona inflacja w Europie. Źródłem danych jest Eurostat, a odczyty są liczone jednolitą metodą dla wszystkich państw Unii.
Redakcja finwire.pl - Zespół redakcyjny
AutorRedakcja finwire.pl

Zespół redakcyjny finwire.pl analizuje stopy procentowe, kredyty, oszczędności, podatki i makroekonomię. Każdą liczbę opieramy na danych ze źródeł pierwotnych - NBP, GUS, KNF, GPW Benchmark i Ministerstwa Finansów - i linkujemy do oryginału.

Narzędzia Bierzesz kredyt albo masz oszczędności?

Najpierw policz, potem podpisz. Finwire ma do tego narzędzia.

  • Decyzjomat Hipoteczny - czy brać kredyt, w którym banku, jak poprawić warunki
  • Decyzjomat Nadpłata - nadpłacać kredyt czy inwestować w ETF, IKE, IKZE
  • Rankingi kont oszczędnościowych i lokat z aktualnymi stopami i promocjami