Wykup auta z leasingu i darowizna 2026: KIS potwierdza brak PIT i VAT - kiedy ta furtka się zamknie?

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (KIS) w interpretacji indywidualnej z 23 lutego 2026 r. (sygn. 0115-KDIT3.4011.994.2025.5.DP) potwierdził, że przedsiębiorca, który wykupi samochód z leasingu operacyjnego prywatnie i podaruje go małżonkowi, nie zapłaci ani podatku dochodowego (PIT), ani podatku od towarów i usług (VAT). To kolejne w 2026 r. rozstrzygnięcie fiskusa utrzymujące popularną furtkę optymalizacyjną, z której korzystają setki tysięcy przedsiębiorców na rynku wartym 67,4 mld zł rocznie w segmencie pojazdów (dane Związku Polskiego Leasingu za 2025 r.). Stan na lipiec 2026.

Ile realnie oszczędzasz na darowiźnie zamiast sprzedaży w firmie?

Przy aucie o wartości rynkowej 90 000 zł, wykupionym z leasingu za 25 000 zł, darowizna zamiast sprzedaży w działalności oznacza dla Ciebie oszczędność około 15,5 tys. zł. Sprzedaż tego samego pojazdu w ramach jednoosobowej działalności (JDG) przed upływem 6 lat rodzi przychód z działalności gospodarczej - dochód 65 000 zł opodatkowany liniowo 19% to 12 350 zł PIT, a doliczając składkę zdrowotną 4,9% (3 185 zł), łączne obciążenie sięga 15 535 zł.

Ta sama transakcja przeprowadzona jako darowizna to w podatkach dokładnie zero. Wykupujesz auto z leasingu na cele prywatne (bez wprowadzania do ewidencji środków trwałych), przekazujesz je w darowiźnie osobie z tzw. grupy zerowej - małżonkowi, dziecku, rodzicowi lub rodzeństwu - a obdarowany po 6 miesiącach sprzedaje pojazd bez podatku dochodowego. Sama darowizna w grupie 0 jest zwolniona z podatku od spadków i darowizn bez limitu kwotowego, o ile zgłosisz ją na formularzu SD-Z2 (przy darowiźnie między małżonkami zgłoszenie nie jest nawet konieczne). Dla porównania, poza grupą 0 limit zwolnienia to 36 120 zł, o czym pisaliśmy w analizie limitów darowizny.

Różnica bierze się z jednego przepisu. Gdy przedsiębiorca sam sprzedaje składnik majątku wycofany z firmy przed upływem 6 lat (licząc od pierwszego dnia miesiąca po wykreśleniu z ewidencji), przychód traktuje się jako przychód z działalności - art. 14 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 10 ust. 2 pkt 3 ustawy o PIT. Darowizna przerywa ten łańcuch: obdarowany nie prowadzi działalności, więc sprzedaje prywatną rzecz ruchomą, a ta po 6 miesiącach jest wolna od PIT. Własną formę opodatkowania sprawdzisz w kalkulatorze form opodatkowania.

Dlaczego darowizna auta z leasingu nie rodzi PIT ani VAT?

Darowizna auta wykupionego prywatnie z leasingu operacyjnego nie generuje PIT po stronie darczyńcy, bo nie dochodzi do odpłatnego zbycia w ramach działalności, a po stronie obdarowanego działa zwolnienie dla grupy 0. VAT nie powstaje, jeśli przy wykupie na cele osobiste nie odliczyłeś podatku naliczonego - wtedy przekazanie auta nie jest czynnością opodatkowaną. Potwierdził to Dyrektor KIS w interpretacji z 23 lutego 2026 r.

Mechanizm opiera się na oddzieleniu wykupu od działalności. Grzegorz Grochowina, szef Zespołu Zarządzania Wiedzą w Departamencie Podatkowym w KPMG w Polsce, w komentarzu dla prawo.pl podkreśla, że przedsiębiorca decydujący się na wykup prywatny i darowiznę "nie musi w ogóle czekać" - nie obowiązuje go sześcioletni okres, który dotyczy sprzedaży bezpośrednio z majątku firmy. To sedno konstrukcji: sam wykup jest neutralny, dopiero późniejsza sprzedaż uruchamia ewentualny podatek, a darowizna tę sprzedaż wyprowadza poza działalność.

Skala zjawiska jest znaczna. Według Związku Polskiego Leasingu branża sfinansowała w 2025 r. inwestycje o wartości 119,5 mld zł (+8,1% rok do roku), a pojazdy stanowiły 73% aktywów, z czego sam leasing samochodów osiągnął 67,4 mld zł. Prognoza ZPL na 2026 r. zakłada wzrost rynku do 129,7 mld zł (+9% r/r). Każda z tych umów kończy się kiedyś wykupem, a duża część trafia właśnie w schemat wykup prywatny plus darowizna. To nie jest nisza - to masowa praktyka setek tysięcy przedsiębiorców, także tych fakturujących kilkanaście czy dwadzieścia kilka tysięcy złotych miesięcznie na kontrakcie B2B.

Kiedy zapłacisz VAT mimo darowizny?

VAT od darowizny auta zapłacisz wtedy, gdy przy wykupie z leasingu odliczyłeś podatek naliczony - czyli wprowadziłeś pojazd do działalności lub wykupiłeś go na cele mieszane z odliczeniem (najczęściej 50%). Wówczas nieodpłatne przekazanie na cele osobiste jest zrównane z dostawą towarów i podlega VAT 23% od wartości rynkowej. Przy aucie wartym 90 000 zł to nawet 20 700 zł podatku.

I tu jest pułapka, którą większość poradników pomija. Kalkulacja bez PIT i bez VAT działa tylko przy wykupie w pełni prywatnym - bez odliczenia grosza VAT, bez wpisu do ewidencji, bez zaliczania faktury wykupowej w koszty. Jeśli w trakcie leasingu odliczałeś VAT od rat (co jest normą przy leasingu firmowym), sam wykup na cele osobiste bywa neutralny, ale późniejsza darowizna auta, przy którym korzystałeś z odliczenia, może już zostać uznana za czynność opodatkowaną. Granica bywa cienka i zależy od tego, czy fiskus uzna, że działałeś jako podatnik VAT. Moim zdaniem to najbardziej niedoceniane ryzyko całego schematu - ludzie liczą oszczędność na PIT, a zapominają, że jedno odliczenie VAT przy wykupie potrafi wywrócić cały rachunek.

Dlatego decyzja o formie wykupu (prywatny bez odliczenia kontra firmowy z odliczeniem) powinna zapaść zanim podpiszesz fakturę wykupową, a nie po. Kto planuje darowiznę, musi zrezygnować z odliczenia VAT przy wykupie - to koszt wejścia w schemat. Wpływ takich decyzji na Twoje miesięczne obciążenia policzysz w kalkulatorze składek ZUS i danin, a szerszy kontekst rozliczeń B2B znajdziesz w analizie składki zdrowotnej dla liniowego i ryczałtu.

Co zmienia projekt UD116 od 2027 roku?

Projekt UD116, opublikowany przez Ministerstwo Finansów we wrześniu 2025 r. i wznowiony w nowej wersji w 2026 r., zakłada wydłużenie okresu z 6 miesięcy do 3 lat. Obdarowany z grupy 0, który sprzeda auto po leasingu przed upływem 3 lat od darowizny, miałby płacić PIT według skali (12% lub 32%). W 2026 r. przepisy nie weszły w życie - obowiązuje wciąż stary, sześciomiesięczny termin.

W uzasadnieniu projektu resort finansów nie owija w bawełnę: obecne przepisy umożliwiają unikanie podatku przez sztuczne konstrukcje prawne, a darowizna auta po leasingu służy głównie optymalizacji, a nie realnym potrzebom rodzinnym. Trudno się z tą diagnozą nie zgodzić co do intencji, ale sposób jej realizacji budzi mój sceptycyzm. Wydłużenie karencji do 3 lat nie zamyka furtki - jedynie ją zwęża, bo cierpliwy podatnik i tak przeczeka trzy lata. Realnie uderzy to w tych, którzy potrzebują szybkiej gotówki, a nie w świadomych optymalizatorów.

Komentarz redakcji - fiskus mówi jednym głosem, ustawodawca drugim

Seria korzystnych interpretacji KIS z 2026 r., w tym rozstrzygnięcie z 23 lutego (sygn. 0115-KDIT3.4011.994.2025.5.DP), pokazuje rozjazd między administracją a polityką. Dyrektor KIS lojalnie stosuje obowiązujące przepisy i potwierdza brak PIT oraz VAT, podczas gdy Ministerstwo Finansów tę samą praktykę nazywa w projekcie UD116 unikaniem opodatkowania. Dla przedsiębiorcy to okno możliwości, ale okno, które ktoś zapowiedział, że zamknie.

Gdybym miał doradzać sobie samemu przy aucie wartym 90 000 zł, zrobiłbym rachunek chłodno. Oszczędność około 15,5 tys. zł na PIT i składce zdrowotnej jest realna i legalna dopóki obowiązują obecne przepisy, ale trzy warunki muszą być spełnione jednocześnie: wykup prywatny bez odliczenia VAT, darowizna do grupy 0, i sprzedaż dopiero po 6 miesiącach. Złamanie któregokolwiek z nich zamienia zerowy podatek w kilkanaście tysięcy złotych daniny. Zanim ruszysz z takim schematem, policz swój realny zysk netto po wszystkich daninach w Decyzjomacie oszczędnościowym, a jeśli uwolnioną gotówkę planujesz przeznaczyć na wkład własny do mieszkania - sprawdź, jak wpłynie na zdolność, w Decyzjomacie hipotecznym.

Jeśli szykujesz się do wykupu w drugiej połowie 2026 r., decydujące będzie tempo prac nad UD116. Realny scenariusz: darowiznę i sprzedaż warto domknąć jeszcze na starych zasadach, bo przepisy przejściowe do tej pory nie chroniły transakcji rozpoczętych przed zmianą. Kto zdąży przed 2027 r., korzysta z sześciomiesięcznego terminu; kto nie - może utknąć w trzyletnim oczekiwaniu. Więcej analiz finwire.pl z tego obszaru znajdziesz w hubie kategorii podatki, a mechanizm samego zgłoszenia darowizny rozłożyliśmy w tekście o tytule przelewu i interpretacji KIS oraz w poradniku o darowiźnie od rodziców.

Narzędzia do Twojej decyzji

• Kalkulator wynagrodzenia netto
• Kalkulator UoP vs B2B
• Kalkulator składek ZUS
• Kalkulator PIT-37
• Kalkulator ulgi na dzieci