Nadpłata kredytu: skrócić okres czy obniżyć ratę?
Nadpłata 1 000 zł miesięcznie kredytu 400 000 zł na 25 lat (oprocentowanie 5,82%) oszczędza 178 403 zł odsetek, gdy skracasz okres - spłacasz 135 miesięcy wcześniej. Obniżając ratę, oszczędzasz 123 683 zł, czyli o 54 720 zł mniej. Kalkulator porówna obie strategie dla twojego kredytu, z prowizją za wcześniejszą spłatę (art. 40 ustawy o kredycie hipotecznym), DSTI i porównaniem z obligacjami skarbowymi oraz IKE.
| Strategia | Obniż ratę | Skróć okres |
|---|---|---|
| Rata po pierwszej nadpłacie | 3 269 zł | 3 276 zł |
| Ostatnia pełna rata | 56 zł | 3 276 zł |
| Miesięcznie z budżetu (rata + nadpłata) | 4 269 zł | 4 276 zł |
| Liczba rat | 276 | 183 (-117) |
| Termin ostatniej raty | listopad 2049 | luty 2042 |
| Łączne odsetki | 339 623 zł | 263 577 zł |
| Oszczędność odsetek vs brak nadpłaty | 125 866 zł | 201 911 zł |
Bez nadpłaty: rata 3 276 zł, odsetki 465 488 zł, 300 rat do listopad 2051.
Jak zmienia się saldo kredytu przy nadpłacie?
15 lat 3 mies. zamiast 25 lat - tyle trwa spłata salda 517 192 zł przy nadpłacie 1 000 zł miesięcznie ze skracaniem okresu; obniżanie raty kończy się w tym samym terminie, ale rata spada do 3 269 zł. Wykres pokazuje pozostały kapitał w kolejnych latach dla trzech ścieżek: bez nadpłaty, z obniżaniem raty i ze skracaniem okresu.
Co zmieni ruch stóp? Scenariusze dla kredytu ze zmienną stopą
Oprocentowanie zmienne = wskaźnik (WIBOR 3M 3,89% (13.11.2026) · POLSTR 3M 3,53%) + marża. Każdy scenariusz przelicza obie strategie od nowa; „wg prognozy” bierze miesięczną ścieżkę stopy NBP ze scenariusza bazowego prognozy stóp i przenosi jej zmiany na Twoje oprocentowanie.
| Scenariusz | Stopa bez zmian5,82% przez cały okres | -1 pp4,82% od najbliższej raty | +1 pp6,82% od najbliższej raty | Wg prognozy5,82% na grudzień 2027 (scenariusz bazowy) |
|---|---|---|---|---|
| Rata bez nadpłaty | 3 276 zł | 2 969 zł | 3 596 zł | 3 276 zł |
| Odsetki bez nadpłaty | 465 488 zł | 373 647 zł | 561 678 zł | 465 884 zł |
| Oszczędność: obniż ratę | 125 866 zł | 101 653 zł | 151 008 zł | 125 872 zł |
| Oszczędność: skróć okres | 201 911 zł | 157 119 zł | 251 377 zł | 201 191 zł |
| Przewaga skrócenia | 76 045 zł | 55 466 zł | 100 369 zł | 75 319 zł |
| Koniec spłaty (skróć okres) | luty 2042 | kwiecień 2042 | grudzień 2041 | marzec 2042 |
Nadpłacać czy inwestować tę samą kwotę?
Porównuję tę samą nadpłatę (1 000 zł miesięcznie) zainwestowaną przez 25 lat w obligacjach skarbowych EDO (5,35% w 1. roku, emisja listopad 2026; potem CPI + +2,00 pp, dziś 5,50%) po podatku Belki 19% oraz na IKE bez Belki (limit 28 260 zł rocznie w 2026, nadwyżka opodatkowana jak obligacje). W każdym wariancie z budżetu wychodzi co miesiąc tyle samo - różni się tylko miejsce, dokąd trafiają pieniądze.
Porównanie stóp procentowych, nie rekomendacja inwestycyjna. Obligacje po 1. roku zależą od przyszłej inflacji, IKE wymaga utrzymania środków do 60. roku życia. finwire.pl nie świadczy doradztwa inwestycyjnego.
Jak liczę
- Harmonogram: ten sam silnik co kalkulator kredytu - rata równa (annuitetowa), odsetki naliczane miesięcznie od salda, nadpłata księgowana po racie.
- „Obniż ratę”: po każdej nadpłacie rata jest liczona od nowa dla pozostałego okresu. „Skróć okres”: rata zostaje, liczba rat wynika z salda.
- Rata z umowy (jeśli podana) zastępuje ratę modelową - wtedy liczba rat wynika z Twojej raty, a podany okres jest górną granicą.
- Prowizja: stawka z umowy, ale nie więcej niż 3% i nie więcej niż odsetki od nadpłaty za 12 miesięcy (art. 40 ustawy o kredycie hipotecznym); naliczana tylko w oknie 36 miesięcy od podpisania. Przy okresowo stałej stopie: stawka z umowy bez limitu 3% (bank może pobrać rekompensatę do wysokości swoich kosztów, art. 40 ust. 7), do końca okresu stałej stopy.
- Scenariusze stopy: skok o 1 pp od najbliższej raty; „wg prognozy” = zmiany stopy NBP ze scenariusza bazowego modelu finwire nałożone na Twoje oprocentowanie, po horyzoncie prognozy stopa bez zmian.
- Obligacje: stawka 1. roku z bieżącej emisji MF, kolejne lata = ostatni odczyt CPI GUS + marża serii; kapitalizacja miesięczna (przybliżenie rocznej), Belka 19% od zysku na koniec. IKE: ta sama stopa bez podatku do rocznego limitu z obwieszczenia MRPiPS.
- Porównanie z inwestycją zakłada identyczny miesięczny wydatek w obu ścieżkach; po wcześniejszej spłacie uwolniona rata i nadpłata trafiają do tej samej inwestycji aż do końca pierwotnego okresu.
- Kalkulator nie uwzględnia ubezpieczeń doliczanych do raty, zmiany marży ani opłat za aneks - te pozycje znajdziesz w umowie.
Przeczytaj też
Najczęstsze pytania
- Kiedy skrócenie okresu jest lepsze niż obniżenie raty?
- 76 045 zł - o tyle więcej odsetek oszczędza skrócenie okresu niż obniżenie raty przy saldzie 517 192 zł, oprocentowaniu 5,82% i nadpłacie 1 000 zł miesięcznie. Skrócenie okresu wygrywa zawsze, gdy rata nie obciąża budżetu ponad miarę: przy tej samej wpłacie kapitał znika szybciej, więc bank nalicza odsetki od mniejszej kwoty przez krótszy czas. Obniżenie raty wybierasz, gdy priorytetem jest płynność - DSTI po nadpłacie spada z brak danych o dochodzie do brak danych o dochodzie.
- Ile prowizji może pobrać bank za nadpłatę kredytu hipotecznego?
- 3% nadpłacanej kwoty i nie więcej niż odsetki od tej kwoty za 12 miesięcy - taki limit ustala art. 40 ustawy o kredycie hipotecznym (Dz.U. 2017 poz. 819). Przy oprocentowaniu 5,82% górna granica to 3,00% kwoty nadpłaty. Bank może pobierać rekompensatę tylko przez 36 miesięcy od zawarcia umowy o kredyt ze zmienną stopą; wiele banków w ogóle z niej rezygnuje - konkretną stawkę znajdziesz w umowie.
- Czy nadpłata automatycznie zmniejsza ratę?
- 2 warianty rozliczenia nadpłaty przewiduje większość umów: obniżenie raty przy tym samym terminie spłaty albo skrócenie okresu przy tej samej racie. W wielu bankach domyślnym wariantem w bankowości elektronicznej jest obniżenie raty - skrócenie okresu trzeba zaznaczyć w dyspozycji nadpłaty albo zgłosić w oddziale (niektóre banki wymagają aneksu). Przy nadpłacie 1 000 zł miesięcznie różnica w odsetkach między wariantami wynosi 76 045 zł.
- Nadpłacać kredyt czy inwestować przy WIBOR 3M 3,89% (fixing GPW Benchmark z 13.11.2026)?
- 4,45% rocznie po podatku Belki dają dziś obligacje skarbowe EDO (5,35% w 1. roku, emisja listopad 2026, potem CPI + +2,00 pp), a kredyt kosztuje 5,82% (WIBOR 3M 3,89% (fixing GPW Benchmark z 13.11.2026) plus marża). Spread -1,37 pp oznacza, że nadpłata daje więcej niż bezpieczna inwestycja - w złotych to 59 407 zł różnicy na koniec okresu kredytu. Porównanie dotyczy stóp, nie jest rekomendacją inwestycyjną.
- Ile zaoszczędzę nadpłacając 1000 zł miesięcznie?
- 201 911 zł odsetek i 9 lat 9 mies. krócej - tyle daje nadpłata 1000 zł miesięcznie ze skróceniem okresu przy saldzie 517 192 zł, oprocentowaniu 5,82% i 300 pozostałych ratach. Ta sama nadpłata 1000 zł z obniżaniem raty oszczędza 125 866 zł, a rata spada z 3 276 zł do 3 269 zł po pierwszej nadpłacie i dalej z każdą kolejną.
- Czy prowizja za wcześniejszą spłatę obowiązuje przy stałej stopie?
- 36 miesięcy od podpisania umowy - tylko tyle trwa ustawowe okno rekompensaty dla kredytów ze zmienną stopą (art. 40 ustawy o kredycie hipotecznym). Przy okresowo stałej stopie ustawa pozwala bankowi zastrzec rekompensatę w okresie obowiązywania stałej stopy, a jej wysokość i zasady określa umowa - dlatego kalkulator w tym wariancie pyta o koniec okresu stałej stopy i liczy prowizję do tej daty, a nie przez 36 miesięcy. Rekompensata nie może wtedy przekroczyć kosztów banku bezpośrednio związanych ze spłatą (art. 40 ust. 7).
Wyniki kalkulatora mają charakter informacyjny i edukacyjny. Nie stanowią porady finansowej ani kredytowej w rozumieniu ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o doradztwie kredytowym. Ostateczne warunki kredytu, zdolność kredytową i ofertę ustala bank indywidualnie na podstawie złożonego wniosku.