Drugi próg podatkowy 180 tys. zł 2028: Plan Czarnka i oszczędność do 12 tys. zł w PIT

Drugi próg PIT (Podatek dochodowy od osób fizycznych) w wysokości 32% obejmuje dziś dochody powyżej 120 tys. zł rocznie i dotyka 2,411 mln Polaków wg danych Ministerstwa Finansów opublikowanych w marcu 2026 r. Prawo i Sprawiedliwość zaprezentowało 14 czerwca 2026 r. w Kaliszu trzy z 21 punktów "Planu Czarnka", w tym podniesienie drugiego progu z 120 do 180 tys. zł od 1 stycznia 2028 r. Realna oszczędność dla pracownika z dochodem 168 tys. zł brutto rocznie wyniesie 9 600 zł.

Ile realnie zaoszczędzisz przy nowym progu 180 tys. zł?

Pracownik z dochodem 168 tys. zł brutto rocznie (ok. 14 tys. zł brutto miesięcznie) płaci dziś 26 160 zł PIT - 10 800 zł od kwoty 30-120 tys. wg stawki 12% oraz 15 360 zł od nadwyżki 48 tys. wg stawki 32%. Po podniesieniu progu do 180 tys. cały dochód mieści się w pierwszym przedziale - PIT spada do 16 560 zł, a oszczędność wynosi 9 600 zł rocznie (kalkulacja własna na skali PIT 2026).

Przy dochodzie 240 tys. zł brutto (ok. 20 tys. zł brutto miesięcznie) oszczędność rośnie do 12 000 zł rocznie - bo 60 tys. zł nadwyżki przechodzi ze stawki 32% na 12%. To największa wartość zmiany dla pojedynczego podatnika. Powyżej dochodu 240 tys. zł oszczędność jest płaska, zawsze 12 000 zł niezależnie od dochodu.

Małżeństwo z łącznym dochodem 300 tys. zł brutto rocznie (po 12,5 tys. brutto miesięcznie na osobę) dziś przekracza wspólny próg 240 tys. zł. Po reformie limit dla małżeństw wzrośnie do 360 tys. - cały dochód zmieści się w stawce 12%. Oszczędność na rodzinie: ok. 12 000 zł rocznie. Sprawdź wynik dla swojej pensji w kalkulatorze wynagrodzeń netto.

Kto przekracza drugi próg PIT? 2,4 mln Polaków i rośnie

Drugi próg PIT przekroczyło w rozliczeniu za 2024 r. 2,411 mln podatników wg Ministerstwa Finansów (stan na marzec 2026 r.). To wzrost o 24% rok do roku i o ponad milion osób więcej niż dwa lata wcześniej. Udział "drugoprogowców" wśród rozliczających się skalą PIT (skala podatkowa - tryb 12%/32% z kwotą wolną 30 tys. zł) wzrósł z 5,18% w 2023 r. przez 7,6% w 2024 r. do prognozowanych 9-10% w 2025 r.

Próg 120 tys. zł obowiązuje od 2022 r. i przez 4 lata nie został zindeksowany ani o inflację, ani o wzrost wynagrodzeń. W tym czasie mediana wynagrodzeń wg GUS sięgnęła 7 907 zł brutto (komunikat za grudzień 2025 r.), a CPI (Consumer Price Index, indeks cen konsumpcyjnych) skumulowanie poszedł w górę o ponad 24%. Realnie próg zjada inflacja - w cenach z 2022 r. wynosi dziś ok. 91 tys. zł, czyli o 24% mniej niż w momencie wprowadzenia.

Tę cichą podwyżkę szczegółowo opisaliśmy w analizie drugi próg PIT 120 tys. zł i 2,5 mln podatników 32%.

Dlaczego propozycja PiS to nie pierwszy projekt podwyżki progu?

Polska 2050 złożyła w marcu 2026 r. własny projekt ustawy zakładający podniesienie progu do 140 tys. zł od 2027 r. - mniej ambitny niż 180 tys. PiS, ale wcześniejszy i znajdujący się już w Sejmie. Według Ministra Finansów Andrzeja Domańskiego (odpowiedź na interpelację, marzec 2026 r.), ubytek wpływów budżetowych z PIT wyniósłby kilka mld zł rocznie i nie ma na to przestrzeni przy deficycie 6,1% PKB, na który zwróciła uwagę Komisja Europejska w semestrze 2026 r.

Szczegóły konkurencyjnego projektu omówiliśmy w analizie drugi próg podatkowy 140 tys. zł od 2027 - blokada Domańskiego.

"Polski specjalista nie może być karany za wyższe kwalifikacje. To gamechanger w podatkach." - Przemysław Czarnek, autor planu i poseł PiS, wystąpienie na konwencji w Kaliszu 14 czerwca 2026 r. (relacja Polsat News).

PiS zapowiada wdrożenie reformy w pierwszych 100 dniach po objęciu władzy - jeśli wygra wybory parlamentarne planowane na 2027 r. Termin wejścia w życie podany przez Czarnka to 1 stycznia 2028 r. Oznacza to, że dziś plan ma status obietnicy wyborczej, a nie procedowanej ustawy.

Plan Czarnka - co poza progiem PIT? Trzy z 21 propozycji

Konwencja w Kaliszu odsłoniła trzy punkty z 21-punktowego "Planu Czarnka". Pozostałe 18 PiS zapowiada odsłonić w kolejnych miesiącach. Plan ma być mapą drogową na pierwsze 100 dni "Rządu Nadziei" po wyborach 2027 r.

• Zwolnienie pracujących emerytów z PIT i składki zdrowotnej do limitu 2 500 zł miesięcznie. Czarnek ocenił, że to zachęta dla pracodawców do zatrudniania osób po 60. (kobiety) i 65. (mężczyźni) roku życia oraz odpowiedź na deficyt rąk do pracy bez sprowadzania pracowników z zagranicy.
• Wyjście Polski z unijnego systemu handlu emisjami (ETS) - to najbardziej kontrowersyjny element. ETS zobowiązuje emitentów (głównie elektrownie i huty) do kupowania uprawnień do CO2 - wymagałby renegocjacji traktatów z UE lub jednostronnego naruszenia prawa wspólnotowego.
• Podniesienie progu PIT do 180 tys. zł od 1 stycznia 2028 r. - opisane szczegółowo w niniejszej analizie.

Komentarz redakcji - realna korzyść vs koszt budżetowy

Podniesienie drugiego progu z 120 do 180 tys. zł jest matematycznie uzasadnione - moim zdaniem to obiektywna korekta cichej podwyżki z lat 2022-2026. Próg nie był aktualizowany od 4 lat, a w tym samym czasie realnie spadł o 24% wg danych GUS o inflacji CPI. Z tej perspektywy PiS proponuje powrót do realnego poziomu progu z 2022 r., a nawet odrobinę więcej w buforze na inflację 2027-2028.

Ubytek dla budżetu jest jednak twardy. Przy 2,411 mln podatników w drugim progu i średniej oszczędności 5-7 tys. zł na osobę rocznie, koszt budżetowy może sięgnąć 12-17 mld zł rocznie. To więcej niż kosztowała "trzynasta emerytura" w pierwszym roku wdrożenia (ok. 11 mld zł wg danych ZUS). Przy deficycie 6,1% PKB i zaleceniach Komisji Europejskiej o konsolidacji fiskalnej projekt prawdopodobnie wymagałby kompensaty po stronie wydatków lub innych podatków.

Brakujące w projekcie 12-17 mld zł rocznie to twarda przeszkoda. Powiem wprost: jako obietnica wyborcza plan brzmi atrakcyjnie, ale jako konkretna polityka fiskalna wymaga drugiej kolumny w arkuszu - odpowiedzi na pytanie "skąd brakujące miliardy?". Bez tej kolumny to PR przed wyborami 2027 r., a nie przygotowana reforma. Pamiętajmy też, że PiS w latach 2015-2023 sam nie zindeksował progu z 85 528 zł (poziom z 2009 r.) przez 8 lat - dopiero koalicja PO-PSL-Polska 2050-Lewica podniosła go do 120 tys. zł w 2022 r.

Liczby dla podatnika w drugim progu

Dochód 14-20 tys. zł brutto miesięcznie i rozliczenie skalą PIT oznacza, że reforma daje Ci realną korzyść 9 600 - 12 000 zł rocznie. To 800 - 1 000 zł miesięcznie więcej na rękę. Ta kwota pokrywa np. dodatkową ratę nadpłaty kredytu hipotecznego 580 tys. zł na 6,3% (saldo po 4 latach spłaty) - co skraca okres spłaty z 21 do ok. 17 lat. Sprawdź scenariusz nadpłaty dla swojego salda w Decyzjomacie Nadpłata.

Alternatywą jest IKZE (Indywidualne Konto Zabezpieczenia Emerytalnego - odpis od podstawy PIT). Pełna oszczędność 9 600 zł rocznie wpłacana na IKZE przez 20 lat przy 7% rocznym zwrocie daje ok. 420 tys. zł kapitału na emeryturze. Limit IKZE 2026 to 11 304 zł - cała roczna oszczędność z reformy się w nim zmieści. Realny zwrot z IKZE dla podatnika w drugim progu (32%) to dodatkowe 3 617 zł zwrotu PIT od pełnego limitu - sprawdź w kalkulatorze IKE/IKZE.

Krótkoterminową opcją jest depozyt. Aktualne oprocentowanie zobaczysz w rankingu lokat terminowych, a porównanie nadpłata kredytu vs inwestycja przeliczysz w Decyzjomacie Hipoteka.

Tematy pokrewne dla planujących PIT 2027-2028: kwota wolna 60 tys. zł i deklaracja MF oraz mediana wynagrodzeń 7 907 zł i klin podatkowy 35%. Więcej analiz w hubie kategorii podatki.

Co dalej z Planem Czarnka i progiem PIT 180 tys. zł?

Najbliższe daty do obserwacji: kolejne odcinki "Planu Czarnka" - PiS zapowiedział prezentację następnych punktów w sierpniu i wrześniu 2026 r. Projekt Polski 2050 o progu 140 tys. zł czeka na rozpatrzenie w Sejmie. Decyzja Ministerstwa Finansów o ewentualnej indeksacji progu o inflację może zapaść przy projekcie ustawy budżetowej na 2027 r. (składanym do 30 września 2026 r.). Jeśli CPI utrzyma się powyżej 3% przez kolejne 12 miesięcy, presja polityczna na choćby symboliczną indeksację progu będzie rosnąć - i to jest dziś scenariusz bazowy, niezależnie od wyników wyborów 2027 r.

Narzędzia do Twojej decyzji

• Kalkulator wynagrodzenia netto
• Kalkulator UoP vs B2B
• Kalkulator składek ZUS
• Kalkulator PIT-37
• Kalkulator ulgi na dzieci