OKI 2027: Sejm uchwalił ustawę - 100 tys. zł inwestycji bez podatku Belki, ale powyżej limitu nowy podatek od aktywów 0,9%

Sejm uchwalił 3 lipca 2026 r. ustawę o Osobistych Kontach Inwestycyjnych (OKI) - 427 głosami za, przy 5 przeciw i 1 wstrzymującym się. Jeśli trzymasz 85 tys. zł w funduszu ETF (funduszu notowanym na giełdzie, tanio odwzorowującym indeks) i co miesiąc dokładasz 2,5 tys. zł nadwyżki, od 2027 r. cały zysk do limitu 100 tys. zł zainwestowanych aktywów będzie zwolniony z podatku Belki, czyli 19-procentowego podatku od zysków kapitałowych.

Co dokładnie uchwalił Sejm w ustawie o OKI?

Ustawa o OKI, przyjęta przez Sejm 3 lipca 2026 r. (427 za, 5 przeciw, 1 wstrzymujący się), wprowadza dobrowolne konto, na którym zyski z inwestycji są zwolnione z podatku Belki do 100 tys. zł dla aktywów inwestycyjnych oraz do 25 tys. zł dla aktywów oszczędnościowych. Dokument trafił teraz do Senatu, a przepisy mają wejść w życie 1 stycznia 2027 r. - o pół roku później niż zakładał pierwotny projekt Ministerstwa Finansów, który wskazywał 1 lipca 2026 r.

Aktywa inwestycyjne w rozumieniu ustawy to instrumenty denominowane w złotych - akcje, jednostki funduszy inwestycyjnych i papiery dopuszczone do obrotu na krajowym rynku regulowanym. Aktywa oszczędnościowe to lokaty, konta oszczędnościowe i obligacje oszczędnościowe Skarbu Państwa. Ten podział ma znaczenie praktyczne: te same 40 tys. zł korzysta z pełnej ochrony, jeśli kupisz za nie fundusz akcyjny, ale przekroczy limit, jeśli zostawisz je na lokacie w ramach OKI.

Minister finansów i gospodarki Andrzej Domański przedstawił nowy instrument jako przełom dla drobnych inwestorów.

"To największa od lat zmiana dla inwestorów indywidualnych" - Andrzej Domański, Minister Finansów i Gospodarki, po głosowaniu w Sejmie 3 lipca 2026 r.

OKI wzorowane jest na szwedzkim ISK (Investeringssparkonto), gdzie inwestor nie rozlicza pojedynczych transakcji, lecz płaci niewielki, zryczałtowany podatek od wartości portfela. Konstrukcję i szczegóły potwierdza komunikat Ministerstwa Finansów. Rynek, na którym ma zadziałać ta zachęta, jest już spory - liczba rachunków maklerskich w Polsce zmierza ku 3 mln (dane KDPW, czyli Krajowego Depozytu Papierów Wartościowych, z 9 czerwca 2026 r.).

Ile realnie zaoszczędzisz na podatku Belki?

Przy 85 tys. zł ulokowanych w funduszu ETF i rocznej stopie zwrotu rzędu 7% zysk wynosi ok. 5 950 zł, a podatek Belki od niego to 1 130 zł rocznie - i tyle właśnie zostaje w Twojej kieszeni na OKI, bo do 100 tys. zł aktywów inwestycyjnych fiskus nie pobiera nic. To realna liczba dla kogoś, kto ma nadwyżkę i zastanawia się, czy wystawiać cały portfel na 19-procentową daninę.

Twoja nadwyżka 2,5 tys. zł miesięcznie to 30 tys. zł rocznie, więc z poziomu 85 tys. zł przekroczysz limit 100 tys. zł już po ok. sześciu miesiącach oszczędzania. Dobra wiadomość: limit 100 tys. zł ma być co roku waloryzowany o inflację - tę poprawkę zgłosiło Stowarzyszenie Inwestorów Indywidualnych (SII) i została częściowo uwzględniona. Zła: nadwyżka ponad limit wpada pod nowy podatek od wartości aktywów.

Dla portfela 150 tys. zł na OKI rachunek wygląda tak: pierwsze 100 tys. zł jest zwolnione, a od 50 tys. zł ponad limit zapłacisz ok. 0,9% rocznie, czyli około 450 zł. Poza OKI te same 50 tys. zł, generując 7% zysku (3 500 zł), oddałoby fiskusowi 665 zł podatku Belki. OKI wciąż wygrywa - ale różnica topnieje i, co ważniejsze, zmienia się jej charakter. Chcesz przeliczyć własny scenariusz przy różnych stopach zwrotu? Zajrzyj do Decyzjomatu Nadpłata i policz efekt kuli śnieżnej w kalkulatorze procentu składanego.

Gdzie jest haczyk? Podatek od aktywów naliczany nawet przy stracie

Podatek od wartości aktywów powyżej limitu to konstrukcja od procentu majątku, a nie od zysku - wyniesie 19% stopy referencyjnej NBP (Narodowego Banku Polskiego) z 31 października roku poprzedzającego rok podatkowy, co dziś daje ok. 0,9% rocznie. Kluczowa różnica wobec podatku Belki: danina jest należna niezależnie od tego, czy w danym roku zarobiłeś, czy straciłeś. Gdy Twój portfel spadnie o 15%, i tak zapłacisz procent od jego wartości.

To właśnie ten mechanizm budzi największe wątpliwości ekspertów rynkowych. Jarosław Dominiak, prezes Stowarzyszenia Inwestorów Indywidualnych, zwraca uwagę, że sens płacenia 0,8-0,9% od aktywów słabnie, gdy stopy procentowe wrócą do 3-4% - a to możliwe już w drugiej połowie 2026 r. Wtedy dla funduszy dłużnych i obligacji taki podatek potrafi zjeść znaczną część i tak niewielkiej rentowności, a dla ostrożnego inwestora oznacza pewny koszt przy niepewnym zysku.

SII postulowało wpisanie do ustawy górnego ograniczenia stawki na poziomie 1%, ale ministerstwo tego nie przyjęło. W odpowiedzi na uwagi resort napisał, że "ze względu na charakter proponowanego rozwiązania nie przewiduje się wprowadzenia górnego limitu dla stawki opodatkowania" (Ministerstwo Finansów, konsultacje projektu ustawy o OKI). W praktyce przy dzisiejszym poziomie stóp NBP stawka i tak nie przekracza 1%, ale brak twardego sufitu w ustawie zostawia furtkę na przyszłość. Szczegóły konstrukcji śledzi na bieżąco SII, a wysokość stopy referencyjnej znajdziesz na stronie NBP.

OKI, IKE czy IKZE - co wybrać przy nadwyżce 2,5 tys. zł miesięcznie?

OKI, IKE (Indywidualne Konto Emerytalne, zwolnienie z podatku Belki przy wypłacie po 60. roku życia) i IKZE (Indywidualne Konto Zabezpieczenia Emerytalnego, z odpisem od podstawy PIT) to trzy różne opakowania na te same akcje czy fundusze - i wcale się nie wykluczają. Przy nadwyżce 30 tys. zł rocznie realnie zmieścisz się w kilku z nich naraz, a każde daje inną korzyść podatkową.

IKE i IKZE mają roczne limity wpłat (w 2026 r. to odpowiednio ok. 26 tys. zł i ok. 11 tys. zł) i twardy warunek - pieniądze są "zamrożone" do wieku emerytalnego, inaczej tracisz preferencję. OKI nie ma limitu wpłat ani wieku wypłaty; ograniczeniem jest limit aktywów zwolnionych z podatku (100 tys. zł), a powyżej niego płynie podatek od wartości. Dla kogoś, kto chce mieć dostęp do kapitału przed sześćdziesiątką, OKI jest elastyczniejsze; dla czysto emerytalnego celu IKE nadal wygrywa pełnym zwolnieniem bez podatku od aktywów.

Moja sugestia porządku jest prosta: najpierw wykorzystaj limit IKZE (natychmiastowy zwrot PIT), potem IKE (pełne zwolnienie na emeryturze), a OKI potraktuj jako trzecią warstwę na nadwyżkę, która i tak wylądowałaby na zwykłym rachunku z pełną Belką. Jak rozłożyć nadpłatę kredytu i inwestycje w ramach jednego budżetu, opisywaliśmy w analizie o nadpłacie kontra ETF, a limity i zwrot podatku policzysz w kalkulatorze IKE/IKZE.

Moja ocena: dobry kierunek, ale limit 100 tys. zł jest za niski

Sam pomysł uproszczenia rozliczeń i zdjęcia podatku Belki z pierwszych 100 tys. zł oceniam pozytywnie - to realna zachęta, której polski rynek kapitałowy potrzebował od lat, a szacunki MF o możliwych 100 mld zł na OKI w trzy lata (ok. 2,5% PKB) pokazują skalę ambicji. Problem w tym, że moim zdaniem limit 100 tys. zł jest za niski jak na produkt, który resort reklamuje jako narzędzie do budowania majątku, w tym emerytalnego.

Policzmy prosto: przy nadwyżce 30 tys. zł rocznie przeciętny oszczędzający wypełni limit w niecałe cztery lata, a potem każda kolejna złotówka wpada pod podatek od aktywów. Owszem, waloryzacja limitu o inflację łagodzi ten problem, ale nie rozwiązuje go dla nikogo, kto oszczędza szybciej niż rośnie CPI (wskaźnik cen konsumpcyjnych). Powiem wprost - to raczej konto dla początkującego niż dla osoby z realnym kapitałem.

Koszt budżetowy jest przy tym umiarkowany: MF szacuje spadek wpływów z podatku Belki o 250-300 mln zł w pierwszym pełnym roku, czyli 2027. To niewiele jak na potencjalny efekt aktywizacji oszczędzających. Gdyby pytać mnie o prognozę: jeśli Senat nie ruszy limitów, OKI stanie się popularnym "pierwszym kontem" dla nowych inwestorów, ale zamożniejsi i tak zostaną przy IKE, IKZE i klasycznym rachunku maklerskim. Więcej analiz finwire.pl na temat zmian w daninach znajdziesz w hubie kategorii podatki.

Zanim zdecydujesz, gdzie ulokować nadwyżkę, porównaj scenariusze w Decyzjomacie Nadpłata lub - jeśli równolegle spłacasz kredyt - w Decyzjomacie Hipotecznym. Warto też zestawić OKI z bezpieczną alternatywą; oprocentowanie porównasz w rankingu lokat, a rentowność papierów skarbowych w kalkulatorze obligacji. Tło samego mechanizmu opisaliśmy szerzej w artykule o OKI i podatku od aktywów oraz w analizie zmian w podatkach 2026.