W skrócie
- 24 miejsce zajęła stopa NBP w listopadzie 2026 w danych BIS - najwyżej od października 2021, gdy było to 25 miejsce.
- +4 miejsca wobec października 2026 (20 miejsce) i +7 miejsc wobec listopada 2025 (17 miejsce), wg danych BIS.
- Numer 1 oznacza najwyższą stopę, więc wyższy numer to stopa NBP dalej od czołówki światowego zestawienia.
- 16 miejsce wynosi średnia z 5 lat (listopad 2021 - październik 2026), a ostatni odczyt jest o 8 miejsc dalej od czołówki.
Stopa referencyjna NBP zajęła w listopadzie 2026 roku 24 miejsce wśród stóp banków centralnych w danych BIS (Bank Rozrachunków Międzynarodowych). To numerycznie najwyższy odczyt od października 2021, kiedy było to 25 miejsce, a według naszego indeksu Pozycja stopy NBP finwire ruch w jednym miesiącu wyniósł +4 miejsca.
Dane są aktualne na 20 listopada 2026. Dla Ciebie liczy się jedno pytanie: czy ten ranking zmienia cokolwiek w racie kredytu i oprocentowaniu lokat. Odpowiadamy niżej, zaczynając od tego, jak czytać samą liczbę.
Jaką pozycję zajęła stopa NBP w listopadzie 2026?
Stopa referencyjna NBP (stopa Narodowego Banku Polskiego, punkt odniesienia dla kosztu pieniądza w kraju) zajęła w listopadzie 2026 roku 24 miejsce wśród stóp banków centralnych w danych BIS, gdzie 1 oznacza najwyższą stopę, a strefa euro liczy się jako jeden bank. W październiku 2026 było to 20 miejsce.
Zmiana miesiąc do miesiąca to +4 miejsca. Rok wcześniej, w listopadzie 2025, stopa NBP była na 17 miejscu, więc rok do roku różnica wynosi +7 miejsc. Średnia z ostatnich 12 odczytów (od grudnia 2025 do listopada 2026) to 21 miejsce, czyli listopadowy wynik wyraźnie odstaje w górę od typowego poziomu ostatniego roku.
Ostatnie odczyty pokazuje tabela. Przez większość 2026 roku pozycja trzymała się wąskiego pasma 21-22 miejsca, a skok do 24 nastąpił po 20 miejscu w październiku. Taki zygzak zdarza się rzadko.
| Okres | Wartość |
|---|---|
| listopad 2025 | 17 miejsce |
| grudzień 2025 | 18 miejsce |
| styczeń 2026 | 17 miejsce |
| luty 2026 | 17 miejsce |
| marzec 2026 | 22 miejsce |
| kwiecień 2026 | 22 miejsce |
| maj 2026 | 21 miejsce |
| czerwiec 2026 | 21 miejsce |
| lipiec 2026 | 21 miejsce |
| sierpień 2026 | 21 miejsce |
| wrzesień 2026 | 22 miejsce |
| październik 2026 | 20 miejsce |
| listopad 2026 | 24 miejsce |
Źródło: BIS, stopy banków centralnych (data.bis.org), obliczenia finwire.

Dlaczego wyższy numer oznacza stopę dalej od czołówki?
W rankingu BIS miejsce 1 przypada najwyższej stopie banku centralnego, więc im wyższy numer, tym więcej banków centralnych ma stopę wyższą niż NBP. Odczyt 24 w listopadzie 2026 oznacza, że stopa NBP jest dalej od czołówki niż w październiku 2026, gdy zajmowała 20 miejsce.
Tu trzeba uważać na język. Nagłówek o miejscu „najwyżej od października 2021” opisuje najwyższy numer w tabeli, a nie najwyższe oprocentowanie. Samo miejsce niczego nie mówi o poziomie stopy w punktach procentowych, bo ranking porównuje NBP z innymi bankami, a nie ze stałą miarą. Jeśli inne banki centralne podnoszą stopy albo NBP je obniża, numer rośnie.
Druga miara w naszym indeksie to miejsce stopy realnej, czyli stopy banku centralnego pomniejszonej o roczną inflację CPI (Consumer Price Index, indeks cen konsumpcyjnych) w danym kraju. To ważniejsze dla portfela, bo oszczędzający odczuwa stopę po inflacji, nie nominalną. Opis metody podajemy w sekcji o stopie NBP na tle świata.
Jak zmieniała się pozycja stopy NBP od 2000 roku?
Historia pomiaru sięga stycznia 2000 roku i obejmuje 323 odczyty. Najniższy numer w całej serii to 2 miejsce z kwietnia 2001 roku, a najwyższy to 31 miejsce z maja 2020 roku. Listopadowe 24 miejsce jest wyższym numerem niż w 74% wcześniejszych odczytów, z 322 poprzedzających.
Od października 2021 minęło 60 odczytów i żaden nie przekroczył 24. Wtedy numer wynosił 25. Średnia z 5 lat (od listopada 2021 do października 2026) to 16 miejsce, a ostatni odczyt jest o 8 miejsc dalej od czołówki niż ta średnia. Naszym zdaniem to wyraźniejszy sygnał niż samo +4 miejsca miesiąc do miesiąca, bo jednorazowe wahania zdarzają się i bez zmiany kierunku, a odchylenie od 5-letniej normy trudniej zrzucić na szum.
Maj 2020 roku, rekordowy w serii z 31 miejscem, to okres, gdy banki centralne na świecie masowo obniżały stopy. Nie dopisujemy do tego żadnej przyczyny dla listopada 2026, bo ranking pokazuje wynik, a nie powód zmiany. O poprzednich cyklach stóp w Polsce piszemy w historii WIBOR.

Co to oznacza dla Twojej raty i lokaty?
Pozycja w rankingu BIS nie jest stopą, od której bank liczy Twoją ratę. Rata kredytu hipotecznego z oprocentowaniem zmiennym zależy od WIBOR (stawki, po której banki pożyczają sobie pieniądze) i marży banku, a oprocentowanie lokat od oferty konkretnego banku. Odczyt 24 miejsca sam tych liczb nie zmienia. Aktualne poziomy sprawdzisz na stronach notowania WIBOR 3M i stopa referencyjna NBP.
Co więc daje? Daje informację o kierunku. Jeśli spłacasz hipotekę ze zmiennym oprocentowaniem, wyższy numer w ostatnich odczytach pasuje do świata, w którym stopa NBP jest względnie niżej niż w 2025 roku, gdy zajmowała 17 miejsce. Nie potrafimy z tego wywnioskować, ile spadnie Twoja rata, i nie będziemy udawać, że potrafimy. To zależy od WIBOR, marży i salda, a konkretną kwotę można policzyć w kalkulatorze raty.
Po stronie oszczędności sytuacja jest podobna. Lokaty i konta oszczędnościowe konkurują ofertą między bankami, więc ich oprocentowanie bardziej widać w rankingu lokat niż w pozycji NBP w zestawieniu globalnym. Dla Ciebie praktyczny wniosek brzmi tak: miejsce stopy realnej, czyli po odjęciu inflacji, mówi więcej o wartości oszczędności niż miejsce stopy nominalnej. Można to sprawdzić samodzielnie, porównując własną lokatę z inflacją w kalkulatorze inflacji.
Każdą decyzję o kredycie lub nadpłacie warto przeliczyć na własnych danych. W Decyzjomacie Hipotecznym pokazujemy, jak zmienia się koszt kredytu przy różnych poziomach stóp, a w Decyzjomacie Lokata-Konto zestawiamy oferty oszczędnościowe. To przykładowa kalkulacja, nie rekomendacja.
Marża banku jest stała w całym okresie kredytu, zmienia się tylko WIBOR. Pozycja stopy NBP w rankingu BIS nie przekłada się wprost na Twoją ratę, ale pozwala ocenić, czy kierunki na świecie i w Polsce się rozchodzą.
Jak czytać ten odczyt w kontekście innych wskaźników finwire?
Pozycja stopy NBP to jeden z kilku wskaźników, które prowadzimy w indeksach finwire. Wskaźnik nowych firm finwire wynosi 133,3 na 100 zamknięć (wrzesień 2026), a udział elektryków w nowych autach 7,2% (2025 rok). Są to odrębne pomiary i nie zestawiamy ich liczbowo z rankingiem stóp.
Puls rejestracji aut finwire to 0,1% (wrzesień 2026), a udział marek z Chin 6,2% (październik 2026), co pokazuje strona rejestracji samochodów. Nasycenie ładowarkami wynosi 81,5 na 1000 aut BEV i PHEV (październik 2026), a sprawność ładowarek 86,0% (19 listopada 2026); szczegóły są na stronach samochodów elektrycznych i rankingu sieci ładowania. Dane o nowych firmach zebraliśmy w dziale finanse firm.
Stopę referencyjną NBP warto czytać razem z inflacją CPI (GUS, dane o inflacji) oraz ze wskaźnikami makroekonomicznymi Polski, bo stopa NBP bywa tam zestawiona z inflacją i PKB (produktem krajowym brutto). Naszym zdaniem sama pozycja w rankingu bez inflacji opisuje tylko połowę historii.
Na co patrzeć w kolejnych odczytach?
Najbliższe odczyty pokażą, czy listopadowe 24 miejsce jest jednorazowym skokiem, czy początkiem nowego pasma. Przez większość 2026 roku pozycja mieściła się w przedziale 21-22 miejsca, więc powrót do niego byłby sygnałem zwykłego wahnięcia. Utrzymanie 24 lub wyżej oznaczałoby wyraźne przesunięcie względem średniej z 12 ostatnich odczytów, czyli 21 miejsca.
Przy kolejnych odczytach obserwujemy trzy rzeczy: czy numer przekroczy 25, czyli poziom z października 2021, jak będzie wyglądać miejsce stopy realnej oraz co dzieje się z oprocentowaniem w Polsce. O decyzjach Rady Polityki Pieniężnej (RPP, organu NBP ustalającego stopy) i ścieżce stóp piszemy w analizie prognoz RPP, a oczekiwania rynku zbiera strona Prognoza stóp NBP. Koszt kredytu w tym samym miesiącu opisuje nasz barometr kosztu kredytu za listopad 2026. Gdy kolejny odczyt będzie niższy niż 24, wrócimy do tej analizy.
Kolejne analizy finwire.pl z tego cyklu zebraliśmy w hubie kategorii analizy. Aktualne wskaźniki referencyjne i wykres pozycji prezentujemy na stronie Stopy procentowe NBP i WIBOR. Oferty kredytowe porównujemy w rankingu kredytów hipotecznych.
Narzędzia do Twojej decyzji
Najczęstsze pytania
- Na którym miejscu jest stopa NBP w rankingu banków centralnych?
- 24 miejsce w listopadzie 2026 wśród stóp banków centralnych w danych BIS, gdzie 1 oznacza najwyższą stopę, a strefa euro liczy się jako jeden bank. W październiku 2026 było to 20 miejsce, a w listopadzie 2025 17 miejsce.
- Czy 24 miejsce oznacza, że stopa NBP jest wysoka?
- Numer 24 oznacza, że stopa NBP jest dalej od czołówki zestawienia niż w październiku 2026 (20 miejsce). Miejsce 1 to najwyższa stopa, więc wyższy numer wskazuje niższą pozycję. Nagłówek o najwyższym odczycie opisuje numer, a nie poziom oprocentowania.
- Kiedy ostatnio stopa NBP była na tak odległym miejscu jak teraz?
- W październiku 2021, gdy zajmowała 25 miejsce. Od tamtej pory minęło 60 odczytów i żaden nie sięgnął 24 ani wyżej. Rekord całej serii od stycznia 2000 roku to 31 miejsce z maja 2020 roku, a najniższy numer to 2 miejsce z kwietnia 2001 roku.
- Czy pozycja stopy NBP zmienia ratę kredytu hipotecznego?
- WIBOR 3M i marża banku decydują o racie, a nie ranking BIS, który porównuje NBP z innymi bankami centralnymi i nie jest stopą stosowaną w umowie. Odczyt 24 miejsca pokazuje kierunek na tle świata, a kwotę raty liczy się w kalkulatorze na własnych danych.
- Czym jest miejsce stopy realnej w indeksie finwire?
- To miejsce stopy banku centralnego pomniejszonej o roczną inflację CPI w danym kraju, liczone obok miejsca stopy nominalnej. Pokazuje, ile zostaje po odjęciu wzrostu cen. Metodę opisujemy na stronie indeksu w sekcji o stopie NBP na tle świata.
- Ile odczytów ma indeks pozycji stopy NBP finwire?
- 323 odczyty od stycznia 2000 roku, w tym ostatni z listopada 2026. Odczyt 24 miejsca jest numerycznie wyższy niż w 74% z 322 wcześniejszych odczytów. Średnia z ostatnich 12 odczytów to 21 miejsce, a z ostatnich 5 lat 16 miejsce.
Najważniejsze dla kredytobiorców - raz w tygodniu
Co poniedziałek sześć liczb tygodnia: rata kredytu, WIBOR, decyzje RPP, inflacja, rekordy cen mieszkań i najlepsze lokaty.
Jak wygląda Szóstka?Najpierw policz, potem podpisz. Finwire ma do tego narzędzia.
- Decyzjomat Hipoteczny - czy brać kredyt, w którym banku, jak poprawić warunki
- Decyzjomat Nadpłata - nadpłacać kredyt czy inwestować w ETF, IKE, IKZE
- Rankingi kont oszczędnościowych i lokat z aktualnymi stopami i promocjami


