Glapiński przed Trybunałem Stanu: komisja sejmowa za postawieniem prezesa NBP - co to znaczy dla WIBOR i rat kredytów

Sejmowa Komisja Odpowiedzialności Konstytucyjnej 9 października 2026 r. przyjęła stosunkiem głosów 11 do 8 (przy 2 wstrzymujących się) sprawozdanie rekomendujące postawienie prezesa Narodowego Banku Polskiego (NBP) Adama Glapińskiego przed Trybunałem Stanu. Komisja utrzymała 8 zarzutów, m.in. nieuprawnione interwencje walutowe i finansowanie deficytu budżetowego. Wniosek wstępny złożyli posłowie koalicji rządzącej w marcu 2024 r., a prace z udziałem ponad 60 świadków trwały od maja 2024 r.

Tadeusz Białek, prezes Związku Banków Polskich (ZBP), w wywiadzie z 9 października 2026 r. (PAP Biznes) nie owijał w bawełnę: niepokoi go perspektywa braku zapewnienia ciągłości działania banku centralnego. To nie jest komentarz o polityce - to ostrzeżenie o instytucji, która ustala koszt pieniądza dla każdego kredytobiorcy w Polsce. Dane aktualne na październik 2026 r.

Co dokładnie przegłosowała komisja i co dalej?

Komisja Odpowiedzialności Konstytucyjnej (sejmowy organ badający odpowiedzialność konstytucyjną osób zajmujących najwyższe stanowiska państwowe) 9 października 2026 r. przyjęła sprawozdanie wnioskujące o pociągnięcie prezesa NBP do odpowiedzialności przed Trybunałem Stanu. Za głosowało 11 członków, przeciw 8, a 2 wstrzymało się - wynika z komunikatu z posiedzenia. To zamyka etap dowodowy, który ciągnął się od maja 2024 r.

Następnym krokiem jest głosowanie na posiedzeniu plenarnym Sejmu. Dopiero większość w izbie mogłaby formalnie skierować sprawę do Trybunału Stanu i zawiesić prezesa NBP w czynnościach. Tu zaczyna się problem: w 2024 r. Trybunał Konstytucyjny zakwestionował przepisy ustawy o Trybunale Stanu dotyczące zawieszania prezesa banku centralnego. Prawny gąszcz jest więc realny, a nie teoretyczny - i moim zdaniem to właśnie ta niepewność proceduralna, a nie sam wynik głosowania w komisji, jest najgroźniejsza dla rynku.

Glapiński konsekwentnie odrzuca zarzuty. Według stanowiska NBP (komunikat banku, październik 2026 r.), samo wszczęcie postępowania przed komisją jest niedopuszczalne i stanowi złamanie zasady niezależności banku centralnego, a całą procedurę bank traktuje jako próbę sparaliżowania swojej pracy. Druga i ostatnia kadencja prezesa kończy się w czerwcu 2028 r., co oznacza, że spór może towarzyszyć rynkowi jeszcze przez wiele kwartałów.

Dlaczego bankowcy biją na alarm?

Tadeusz Białek, prezes ZBP, wskazuje konkretny mechanizm ryzyka: prezes NBP jest jednocześnie przewodniczącym Komitetu Stabilności Finansowej (KSF) w zakresie nadzoru makroostrożnościowego, który odpowiada za stabilność całego systemu finansowego kraju. Każde zakłócenie na szczycie tej struktury - argumentuje Białek - uderza nie tylko w wizerunek Polski, ale w ciągłość nadzoru nad bankami.

"Zakłócenia w funkcjonowaniu banku centralnego w sposób oczywisty negatywnie wpłynęłyby nie tylko na wizerunek i perspektywy Polski, ale i na ciągłość działania nadzoru makroostrożnościowego oraz innych funkcji NBP." - Tadeusz Białek, prezes Związku Banków Polskich (wywiad PAP Biznes, 9 października 2026 r.)

Niezależność banku centralnego to nie jest ozdobnik z podręcznika. Europejski Bank Centralny (EBC) traktuje ją jako fundament zaufania do waluty i wiarygodności polityki pieniężnej. Gdy inwestorzy zaczynają wyceniać polityczne ryzyko wokół banku centralnego, żądają wyższej premii za polski dług - a to przekłada się na rentowności obligacji i pośrednio na stawki, po których banki pożyczają sobie pieniądze. Powiem wprost: rynek nie karze za jedno głosowanie, karze za sygnał, że reguły gry wokół NBP przestają być przewidywalne.

Według Piotra Araka, głównego ekonomisty VeloBanku (money.pl, 9 października 2026 r.), wniosek o Trybunał Stanu grozi chaosem prawnym i ryzykiem ograniczenia zdolności NBP do reagowania na przyszłe kryzysy gospodarcze. To ten sam kanał, o którym mówi ZBP: nie chodzi o jedno nazwisko, lecz o ciągłość instytucji ustalającej koszt pieniądza dla całej gospodarki.

Do tego dochodzi kwestia skali. NBP prowadzi politykę pieniężną dla gospodarki, w której sama akcja kredytowa rozpędziła się - w I kwartale 2026 r. banki udzieliły 33,4 mld zł nowych hipotek, jak opisywaliśmy w analizie akcji kredytowej. Bankowy Fundusz Gwarancyjny (BFG) gwarantuje depozyty do 100 tys. EUR na klienta w banku, a stabilność tego całego ekosystemu zależy od sprawnie działającego nadzoru, którego KSF jest częścią.

Kalendarium sporu o NBP

Co to zmienia dla WIBOR i rat kredytów?

Bezpośrednio - na dziś nic. Stopa referencyjna NBP wynosi 3,75% i stoi bez zmian od marca 2026 r., gdy RPP (Rada Polityki Pieniężnej) obcięła ją ostatni raz o 25 punktów bazowych (pb, czyli 0,25 pp). Stopa lombardowa to 4,25%, a depozytowa 3,25%.

WIBOR 3M (trzymiesięczna stopa, po jakiej banki pożyczają sobie pieniądze) wynosił na początku października 2026 r. 3,85%, a WIBOR 6M 3,91% (dane NBP). Decyzje o stopach podejmuje kolegialnie cała 10-osobowa RPP, a nie sam prezes - więc jedno głosowanie w komisji nie przestawia WIBOR.

Pośrednio ryzyko jest jednak realne. Jeśli spór wokół NBP przerodzi się w kryzys instytucjonalny, inwestorzy mogą zażądać wyższej premii za polskie obligacje. W tle mamy już napięcia wokół wiarygodności kredytowej - Moody's ściął we wrześniu 2026 r. rating Polski do A3, o czym pisaliśmy w analizie decyzji agencji. Nałożenie na to politycznej awantury o bank centralny to nie jest kombinacja, którą rynek lubi.

Liczby dla kredytu 750 tys. zł

Kredyt 750 tys. zł na 25 lat przy WIBOR 3M 3,85% i marży 2,0% (oprocentowanie 5,85%) to rata ok. 4 760 zł miesięcznie. Gdyby ryzyko wokół NBP przełożyło się na wzrost rynkowych stóp o 0,3-0,5 pp, Twoja rata podskoczyłaby o 140-230 zł miesięcznie, czyli nawet 2 760 zł rocznie - a kredytu jeszcze nawet nie podpisałeś.

To jest realna stawka tej politycznej gry dla kogoś, kto ma 200 tys. zł wkładu i planuje podpis w ciągu kilku miesięcy. Nie chodzi o to, że RPP nagle podniesie stopy - chodzi o to, że destabilizacja banku centralnego potrafi windować koszt długu kanałem, na który żaden kredytobiorca nie ma wpływu. Jeśli rozważasz kredyt, policz swój scenariusz w kalkulatorze raty i sprawdź werdykt w Decyzjomacie Hipotecznym, zanim stawki się ruszą. Aktualne marże i oferty porównasz w rankingu kredytów hipotecznych.

Osobny wątek to podatkowo-budżetowa strona NBP. Bank zamknął 2025 r. rekordową stratą 35,7 mld zł, co analizowaliśmy w osobnym tekście o finansach NBP - a to kolejny front, na którym spór polityczny miesza się z realną polityką pieniężną. Dla porządku: inflacja CPI wróciła we wrześniu 2026 r. do 4,0%, co i tak trzyma RPP z dala od obniżek, niezależnie od losów prezesa, jak pisaliśmy w analizie jastrzębiego NBP.

Komentarz redakcji - instytucja ważniejsza niż osoba

Głosowanie 11 do 8 w komisji (9 października 2026 r.) to dopiero rekomendacja, a nie wyrok - do Trybunału Stanu droga wiedzie przez Sejm i przez niewyjaśnione przepisy o zawieszeniu prezesa NBP. Ocena merytoryczna 8 zarzutów to rzecz prawników i Trybunału. Mnie interesuje coś innego: koszt niepewności dla gospodarki.

To budzi mój sceptycyzm wobec sposobu, w jaki ten spór jest rozgrywany. Niezależność banku centralnego to dobro, które buduje się latami, a traci w kilka nerwowych sesji na rynku długu. Można mieć uzasadnione zastrzeżenia do polityki Glapińskiego - i część ekonomistów je ma - a jednocześnie uważać, że przeciąganie procedury bez jasnych skutków prawnych jest najgorszym z możliwych scenariuszy. Najpierw usuńmy wątpliwość konstytucyjną co do zawieszenia prezesa, potem głosujmy. Rynek wyceni każdą dwuznaczność, a rachunek przyjdzie do kredytobiorców, nie do posłów.

Co obserwować dalej? Termin skierowania sprawozdania pod głosowanie Sejmu, reakcję rentowności polskich obligacji 10-letnich oraz to, czy KNF i BFG wydadzą własne komunikaty uspokajające co do ciągłości nadzoru. Jeśli pojawi się choćby cień sygnału, że KSF traci sterowność - wtedy, a nie dziś, zrobi się naprawdę gorąco. Więcej analiz finwire.pl na ten temat znajdziesz w hubie kategorii makroekonomia, a jeśli zamiast kredytu rozważasz nadpłatę istniejącego, policz ją w Decyzjomacie Nadpłata.

Narzędzia do Twojej decyzji

• Stopy procentowe NBP - decyzja RPP i następne posiedzenie
• Ranking kredytów hipotecznych
• Prognoza stóp procentowych NBP
• Kiedy spadnie WIBOR? Prognoza 2026-2027
• Decyzjomat Refinansowanie