W skrócie
- Prezydent odmówił podpisania nowelizacji, która odebrałaby obniżoną stawkę VAT napojom z sokiem, piwu bezalkoholowemu i energetykom, więc dotychczasowe przepisy obowiązują dalej (komunikat Kancelarii Prezydenta, 18 listopada 2026 r.).
- Ustawa wraca do Sejmu, który może ją uchwalić ponownie, ale potrzebuje do tego większości kwalifikowanej, wyraźnie wyższej niż przy pierwszym głosowaniu.
- Producenci, sklepy i lokale gastronomiczne dostali odroczenie, nie rozstrzygnięcie: spór o to, czy napoje z sokiem mają być traktowane jak zwykłe napoje słodzone, trwa.
Prezydent odmówił podpisania ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług, czyli druku sejmowego nr 3135, a komunikat Kancelarii Prezydenta o wecie pojawił się 18 listopada 2026 r. o 16:28. Nowelizacja miała odebrać obniżoną stawkę VAT napojom z sokiem, piwu bezalkoholowemu, napojom dealkoholizowanym i energetykom, a decyzja oznacza, że ceny w sklepach i lokalach nie zmienią się z tego powodu od nowego roku.
Co dokładnie zablokowało weto prezydenta?
Weto zatrzymało rządowy projekt, który podnosił VAT na wybrane napoje do stawki podstawowej 23%. Według druku nr 3135 dotyczyło to napojów bezalkoholowych z sokiem, piwa bezalkoholowego i napojów dealkoholizowanych oraz napojów z kofeiną lub tauryną. Do tej pory obowiązuje niższa stawka: 5% w handlu i 8% w gastronomii.
Projekt obejmował dwie zmiany, obie z terminem stosowania od 1 stycznia 2027 r. Pierwsza podnosiła stawkę na napoje bezalkoholowe z co najmniej 20% soku oraz na bezalkoholowe odpowiedniki alkoholi. Druga wyłączała z preferencji energetyki, nawet jeśli zawierają sok w tej ilości. Nowelizacja zmienia wyłącznie ustawę o VAT i nie wprowadza przepisów w innych aktach.
Zgodnie z art. 122 ust. 2 Konstytucji RP prezydent miał na decyzję 21 dni od przedstawienia ustawy. Senat zajął stanowisko 27 października 2026 r. bez poprawek, ustawa trafiła na biurko prezydenta 28 października, a odmowa podpisu nastąpiła 18 listopada. Liczymy: to dokładnie ostatni dzień terminu. Prezydent skorzystał więc z całego czasu, który dawała mu Konstytucja, i nie rozstrzygał sprawy pochopnie.
| Rodzaj napoju | Obecnie i po wecie | Według odrzuconej ustawy |
|---|---|---|
| Napoje z sokiem | Obniżona stawka: 5% w handlu, 8% w gastronomii | Stawka 23% od 1 stycznia 2027 r. |
| Piwo bezalkoholowe i napoje dealkoholizowane | Obniżona stawka | Stawka 23% |
| Energetyki z kofeiną lub tauryną, także z sokiem | Obniżona stawka, jeśli napój spełnia warunek zawartości soku | Wyłączone z preferencji, stawka 23% |
| Status ustawy | Wraca do Sejmu, przepisy bez zmian | Wejście w życie wymagałoby podpisu albo ponownego uchwalenia |

Skąd pomysł na stawkę 23% dla napojów z sokiem?
Mechanizm, o który toczy się spór, jest prosty. Napój z co najmniej 20% soku jest dziś objęty obniżoną stawką, a projekt chciał tę preferencję odebrać.
Jak głosował Sejm i dlaczego to ważne po wecie?
Sejm przyjął ustawę 22 października 2026 r. w głosowaniu nr 60 podczas 67. posiedzenia: 233 posłów było za, 74 przeciw, a 133 wstrzymało się od głosu. Zwykła większość wystarczała, bo liczy się przewaga głosów za nad przeciw. Po wecie próg jest jednak zupełnie inny, a pierwotny wynik nie daje pewności, że zostanie osiągnięty.
Zgodnie z art. 122 ust. 5 Konstytucji RP odrzucenie weta wymaga większości 3/5 głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów. Gdyby głosowało tyle samo posłów co 22 października, czyli 440, próg wyniósłby 264 głosy, a ustawę poparły wtedy 233. Brakowałoby około trzydziestu głosów. Rachunek zakłada, że do głosów wlicza się także wstrzymujących się, jak przyjmuje praktyka sejmowa, i że rozkład byłby identyczny. To arytmetyka, nie prognoza.
Największą niewiadomą są właśnie ci, którzy się wstrzymali. Tak liczna grupa wstrzymujących się to sygnał, że część posłów nie chciała ani blokować podwyżki, ani brać za nią odpowiedzialności. Z ich perspektywy weto jest wygodne: sprawa wraca, ale bez wymogu zajęcia jednoznacznego stanowiska od razu.

Kogo dotyczy spór: sklepy, gastronomia i producenci
Najbardziej dotknięci byliby producenci napojów z sokiem, piwa bezalkoholowego i energetyków, a zaraz po nich sprzedawcy: sklepy spożywcze i lokale gastronomiczne. Konsument zapłaciłby wyższą cenę dopiero na końcu łańcucha, o ile zostałaby ona przeniesiona z hurtu na półkę. Weto odsuwa ten scenariusz, ale go nie przekreśla.
Dla właściciela sklepu lub baru prowadzonego jako jednoosobowa działalność sprawa ma wymiar praktyczny. Jeśli kasa, cennik i menu były już przygotowywane na styczeń 2027 r., weto oznacza, że przeprogramowanie stawek VAT można odłożyć. Zalecamy jednak nie wyrzucać przygotowań: gdy Sejm wróci do ustawy, czasu na zmiany może być znacznie mniej niż przy pierwszym podejściu. Skutki stawek w złotówkach pokazuje Kalkulator VAT, a aktualne progi i stawki zestawia strona Stawki i limity.
Do czasu zmiany przepisów stawki w kasach i fakturach pozostają bez zmian. Gdy ustawa zostanie ogłoszona, zmiany będziemy odnotowywać na stronie Zmiany w przepisach. Dla firm obsługujących klientów w KSeF liczy się też harmonogram kar: o jego odroczeniu piszemy w tekście o KSeF.
Czy Sejm może odrzucić weto i co się stanie dalej?
Sejm może ponownie uchwalić ustawę większością 3/5 głosów, a wtedy prezydent musi ją podpisać w ciągu 7 dni (art. 122 ust. 5 Konstytucji). Jeśli większości nie będzie, ustawa nie wchodzi w życie i obowiązują dotychczasowe przepisy. Rząd może też zacząć od nowa, przygotowując nowy projekt, na przykład z innym terminem.
Historia sporów prezydenta z Sejmem w sprawach podatkowych daje pewien punkt odniesienia. Prezydent Karol Nawrocki 27 listopada 2025 r. zablokował dwie zmiany w opodatkowaniu fundacji rodzinnych, o czym pisaliśmy w tekście o wetach w sprawie fundacji rodzinnej. W tamtej sprawie przepisy też zostały bez zmian. To nie dowodzi, że i tutaj sprawa zakończy się tak samo, ale pokazuje, że weto w sprawach podatkowych nie jest rzadkością.
Tego samego dnia prezydent zdecydował też w innych sprawach podatkowych i gospodarczych. Podpisał między innymi ustawę zmieniającą PIT, o której piszemy w tekście o podpisanych zmianach w PIT.
Nasza ocena: weto kupuje czas, ale nie rozwiązuje problemu
Naszym zdaniem sam wynik 233 do 74 przy 133 wstrzymujących się pokazuje, że projekt nie miał pewnego zaplecza w Sejmie.
Uważamy, że właśnie ta liczba wstrzymujących się jest najciekawszym odczytem całej sprawy. Przy tak szerokiej grupie niezdecydowanych ustawa, która przeszła zwykłą większością, miałaby trudności z wymaganą większością po wecie. Jeśli rząd chce ją przeforsować, potrzebuje albo zmian w treści, albo realnego poparcia części opozycji.
Perspektywa przedsiębiorcy jest tu prosta: niepewność jest dla firmy kosztem. Prowadzący sklep lub punkt gastronomiczny nie wie dziś, czy od 1 stycznia 2027 r. będzie rozliczał te napoje po 5%, 8% czy 23%. Wpływ zmiany kosztów na decyzję o wykorzystaniu nadwyżki można policzyć w Decyzjomacie Nadpłata, a rachunki firmy zestawia dział Finanse firmy. To kalkulacje pomocnicze, nie rekomendacje.
Czego komunikat Kancelarii Prezydenta nie rozstrzyga
Komunikat podaje wyłącznie fakt odmowy podpisu. Z materiałów, do których dotarliśmy, nie wynika, jakie argumenty prezydent przedstawił, czy ustawa trafi do Trybunału Konstytucyjnego w trybie kontroli następczej, ani kiedy Sejm miałby się nią zająć. Tych informacji nie będziemy zgadywać.
Niepewne pozostaje też, co stanie się z terminem 1 stycznia 2027 r. Skoro ustawa nie weszła w życie, data 1 stycznia 2027 r. jest dziś bez znaczenia, ale ewentualny ponowny projekt może ją zmienić.
Wreszcie, wpis na liście prac legislacyjnych czy samo weto nie przesądzają o losach pomysłu. Zawiadomienie o decyzji nie ocenia, czy projekt był dobry, tylko zamyka jeden z etapów. Pełną ścieżkę procesu pokazuje karta procesu legislacyjnego, a bieżące decyzje podatkowe zbieramy w dziale prawo. Podobną ścieżkę Senat-Sejm-prezydent opisywaliśmy przy nowelizacji o najmie krótkoterminowym, a stanowisko urzędów w sprawach VAT pokazuje tygodniowe zestawienie interpretacji podatkowych.
Najbliższy sprawdzalny moment to porządek obrad Sejmu: jeśli ustawa trafi na posiedzenie, będzie to sygnał, że rząd liczy na wymaganą większość. Jeśli nie, najpewniej wróci w nowej wersji.
Narzędzia do Twojej decyzji
Najczęstsze pytania
- Czy napoje z sokiem zdrożeją od 1 stycznia 2027 r. przez VAT?
- Przez tę ustawę nie, bo prezydent odmówił jej podpisania 18 listopada 2026 r. Obowiązuje obecna stawka 5% w handlu i 8% w gastronomii, dopóki Sejm nie uchwali ustawy ponownie i nie wejdzie ona w życie.
- Jaka większość jest potrzebna, żeby Sejm odrzucił weto?
- Potrzebne jest 3/5 głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów (art. 122 ust. 5 Konstytucji). Przy 440 głosujących byłoby to 264 głosy, wobec 233 oddanych za ustawą 22 października 2026 r.
- Czy weto kończy sprawę podwyżki VAT na energetyki?
- Nie kończy jej, bo rząd może przygotować nowy projekt albo Sejm może spróbować odrzucić weto. Źródła nie podają, czy i kiedy sprawa wróci pod obrady, więc terminu nie znamy.
- Jak długo prezydent miał na decyzję w sprawie ustawy?
- Prezydent miał 21 dni od przedstawienia ustawy. Trafiła do niego 28 października 2026 r., a decyzja zapadła 18 listopada, czyli w ostatnim dniu terminu wynikającego z Konstytucji.
- Czy sklep musi już zmieniać stawki VAT w kasie?
- Nie musi, bo przepisy się nie zmieniły i stawki na kasach oraz fakturach pozostają takie jak dotąd. Zmiana byłaby konieczna dopiero po wejściu w życie nowelizacji.
- Czy piwo bezalkoholowe też zostaje z niższą stawką VAT?
- Piwo bezalkoholowe zostaje przy dotychczasowych zasadach, bo odrzucona ustawa miała odebrać preferencję także jemu i napojom dealkoholizowanym. O ostatecznym kształcie zdecyduje ewentualna ponowna decyzja Sejmu.
Najważniejsze dla kredytobiorców - raz w tygodniu
Co poniedziałek sześć liczb tygodnia: rata kredytu, WIBOR, decyzje RPP, inflacja, rekordy cen mieszkań i najlepsze lokaty.
Jak wygląda Szóstka?Najpierw policz, potem podpisz. Finwire ma do tego narzędzia.
- Decyzjomat Hipoteczny - czy brać kredyt, w którym banku, jak poprawić warunki
- Decyzjomat Nadpłata - nadpłacać kredyt czy inwestować w ETF, IKE, IKZE
- Rankingi kont oszczędnościowych i lokat z aktualnymi stopami i promocjami


