W skrócie
- 3 000 zł odmówił zwrotu polski bank ofierze phishingu - to ta sprawa trafiła do TSUE jako C-70/25 (opinia rzecznika generalnego z 5 marca 2026 r.).
- 245,9 mln zł wyniosła wartość oszustw na przelewach w I kw. 2026 r., przy 39,2 tys. takich fraudów (dane NBP).
- Rzecznik generalny TSUE uznał, że sam zarzut rażącego niedbalstwa nie pozwala bankowi wstrzymać wypłaty - najpierw zwrot D+1, dopiero potem spór o winę.
- 11 proc. strat z oszustw na przelewach pokrywają banki, resztę ponoszą posiadacze rachunków (NBP, I kw. 2026 r.).
- Cztery banki (Alior, mBank, BNP Paribas, Millennium) już we wrześniu 2026 r. zobowiązały się ponownie rozpatrzyć odrzucone reklamacje po decyzjach UOKiK.
Polski bank odmówił klientce zwrotu 3 000 zł skradzionych po kliknięciu w fałszywy link, zasłaniając się jej rażącym niedbalstwem - i to właśnie ta sprawa czeka na wyrok TSUE (Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej) o sygnaturze C-70/25 (Tukowiecka), spodziewany 15 października 2026 r. Jeśli trzymasz na kontach i lokatach oszczędności rzędu 480 tys. zł, rozstrzygnięcie przesądzi, czy po oszustwie bank odda Ci pieniądze w jeden dzień roboczy, czy każe najpierw miesiącami udowadniać swoją niewinność.
Co rozstrzygnie TSUE w sprawie C-70/25?
TSUE odpowie na pytanie, czy bank może odmówić natychmiastowego zwrotu środków utraconych w nieautoryzowanej transakcji tylko dlatego, że sam uznał zachowanie klienta za rażąco niedbałe. Sprawę zainicjował polski sąd, a tłem jest phishing (podszycie się pod bank fałszywą stroną lub linkiem): oszust udający kupującego na platformie sprzedażowej przesłał ofierze link imitujący stronę jej banku, ta wpisała dane logowania, a przestępca wykonał przelew. Bank odmówił oddania 3 000 zł.
5 marca 2026 r. rzecznik generalny TSUE Athanasios Rantos przedstawił opinię, w której art. 73 ust. 1 dyrektywy PSD2 (unijne przepisy o usługach płatniczych) odczytał jako ustanawiający zasadę bezzwłocznego zwrotu kwoty nieautoryzowanej transakcji. Jego zdaniem dostawca usług płatniczych ma oddać pieniądze najpóźniej do końca następnego dnia roboczego - to tak zwana zasada D+1 (zwrot w ciągu jednego dnia od zgłoszenia). Dopiero potem, jeśli dysponuje dowodami, może dochodzić od klienta pokrycia straty.
| Data | Wydarzenie | Skutek |
|---|---|---|
| 2025 | Pytanie prejudycjalne polskiego sądu do TSUE | Rejestracja sprawy C-70/25 (Tukowiecka) |
| 2026-03-05 | Opinia rzecznika generalnego Athanasiosa Rantosa | Zasada zwrotu D+1, zarzut niedbalstwa nie wstrzymuje wypłaty |
| 2026-09-04 | Cztery decyzje zobowiązujące Prezesa UOKiK | Alior, mBank, BNP Paribas, Millennium poprawiają procedury; mBank rozpatrzy ponownie ponad 20 tys. reklamacji |
| 2026-10-15 | Spodziewany wyrok TSUE | Rozstrzygnięcie wiążące sądy w całej UE |
| po wyroku | Dostosowanie polityk reklamacyjnych banków | Odpowiedzialność klienta co do zasady ograniczona do 50 euro |
Ile Polacy tracą na oszustwach? Twarde dane NBP
Wartość oszustw przeprowadzonych przy użyciu poleceń przelewu sięgnęła w I kw. 2026 r. 245,9 mln zł, przy 39,2 tys. takich fraudów - wynika z danych NBP (Narodowy Bank Polski). Kwartał do kwartału liczba fraudowych przelewów wzrosła o 18 proc., a ich wartość aż o 56 proc. To nie jest margines statystyczny, to lawina.
Skala pozostałych kategorii dopełnia obrazu. Oszustw wynikających z manipulacji (gdy ofiara sama wykonuje przelew pod wpływem fałszywego konsultanta lub „pracownika banku") NBP naliczył w I kw. 2026 r. blisko 34 tys., na kwotę ponad 152 mln zł. Oszustw kartami płatniczymi było 84,7 tys., o wartości nieco ponad 21 mln zł. Średnia pojedyncza transakcja oszukańcza wyniosła 2 154,4 zł - czyli statystycznie mniej niż sporne 3 000 zł z procesu przed Trybunałem.
Kluczowa dla zrozumienia sporu jest jedna liczba: straty banków z tytułu oszustw na przelewach wyniosły w tym okresie nieco ponad 27 mln zł, co stanowiło zaledwie 11 proc. całości. Pozostałe blisko 90 proc. ciężaru spada dziś na posiadaczy rachunków. To właśnie ten rozkład ryzyka wyrok TSUE może odwrócić.
Czym jest „rażące niedbalstwo" i dlaczego banki je nadużywały?
Rażące niedbalstwo to kwalifikowana postać winy klienta - zachowanie ewidentnie lekkomyślne, na przykład przekazanie komuś pełnych danych do logowania lub kodu autoryzacyjnego. W polskiej ustawie o usługach płatniczych i w dyrektywie PSD2 taki stan może wpływać na zakres odpowiedzialności klienta, ale, co podkreślił rzecznik generalny, nie jest tożsamy z autoryzacją transakcji.
Banki latami traktowały zarzut rażącego niedbalstwa jak wytrych do odmowy zwrotu już na etapie reklamacji. Mechanizm był prosty: instytucja z góry uznawała, że klient zawinił, i odsyłała go z niczym, przerzucając na niego ciężar dochodzenia roszczeń w sądzie. Opinia w sprawie C-70/25 odwraca tę kolejność - najpierw bank zwraca środki, a jeśli uważa, że klient dopuścił się rażącego niedbalstwa, sam idzie po pieniądze do sądu.
Polski regulator już wcześniej uderzył w tę praktykę. 4 września 2026 r. Prezes UOKiK (Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów) wydał cztery decyzje zobowiązujące wobec Alior Banku, mBanku, BNP Paribas i Banku Millennium, kończąc blisko czteroletnie postępowania. mBank zobowiązał się ponownie rozpatrzyć ponad 20 tys. wcześniej odrzuconych zgłoszeń. Ten sam kierunek potwierdza Rzecznik Finansowy, który opiniował stanowisko Polski w sprawie przed Trybunałem.
„Zwrot kwoty nieautoryzowanej transakcji w terminie D+1 powinien być regułą, a nie wyjątkiem" - stanowisko Biura Rzecznika Finansowego, komunikat z marca 2026 r. potwierdzający tezy opinii rzecznika generalnego TSUE.
Decyzje finansowe?
Najpierw liczby.
6 raportów: kredyty, mieszkania, lokaty, inflacja, waluty i najem. Wszystko w jednym miejscu.
Co wyrok oznacza dla Twoich 480 tys. zł oszczędności?
Przy kapitale rzędu 480 tys. zł rozłożonym na konto osobiste, lokaty i obligacje skarbowe, realne ryzyko nie dotyczy całej sumy naraz, lecz środków dostępnych na rachunku bieżącym - i to je najszybciej czyści phishing. Jeśli oszust wyprowadzi z Twojego konta choćby średnie 2 154,4 zł (NBP, I kw. 2026 r.) albo sporne 3 000 zł jak w sprawie Tukowieckiej, po korzystnym wyroku bank oddaje tę kwotę do końca następnego dnia roboczego, a dopiero potem ewentualnie kwestionuje Twoją staranność.
To zmienia pozycję negocjacyjną o 180 stopni. Dotąd po odmowie reklamacji zostawała Ci droga sądowa, często na kilkanaście miesięcy, z własnym kapitałem zamrożonym po stronie banku. Po wyroku to bank musi wpłacić, a potem udowodnić Twoje rażące niedbalstwo przed sądem - z całym ryzykiem przegranej i kosztów po swojej stronie. Dla osoby dwa lata przed emeryturą, dla której płynność bieżąca jest ważniejsza niż u trzydziestolatka, ta różnica w tempie odzyskania pieniędzy jest realnie odczuwalna.
Twoja odpowiedzialność, nawet przy drobnym zaniedbaniu, co do zasady kończy się na 50 euro (ok. 215 zł według kursu z października 2026 r.) - resztę ryzyka ustawodawca unijny świadomie przerzuca na profesjonalistę, czyli bank. Zanim jednak zdecydujesz, gdzie trzymać poduszkę płynnościową i ile zostawić na łatwo dostępnym koncie, a ile zamknąć w mniej podatnych na wyłudzenie produktach, policz swój scenariusz w Decyzjomacie Lokata-Konto. Jeśli rozważasz, czy nadwyżkę kierować na nadpłatę zobowiązań, czy na bezpieczniejsze instrumenty, sprawdź też Decyzjomat Nadpłata. Aktualne oprocentowanie bezpiecznych produktów porównasz w rankingu lokat oraz w rankingu kont oszczędnościowych.
Moja ocena - czy ten wyrok naprawdę „zmieni wszystko"?
Wyrok potwierdzający opinię rzecznika generalnego byłby najmocniejszym od lat ciosem w praktykę banków, ale nagłówki o rewolucji są moim zdaniem przedwczesne. Statystycznie sędziowie TSUE podzielają stanowisko rzecznika generalnego w zdecydowanej większości spraw, więc kierunek 15 października 2026 r. jest wysoce prawdopodobny - jednak sam zwrot D+1 nie oznacza, że zatrzymasz pieniądze na zawsze.
Powiem wprost: prawdziwa walka przeniesie się z etapu reklamacji na salę sądową. Banki, mając 27 mln zł własnych strat kwartalnie (11 proc. całości, NBP I kw. 2026 r.) i presję na ich obniżenie, będą po zwrocie częściej pozywać klientów o rażące niedbalstwo. To dla konsumenta i tak lepsza pozycja, bo to instytucja ponosi ciężar dowodu i koszt procesu, a Twoje środki w międzyczasie pracują u Ciebie, nie u banku. Ale narracja „koniec problemu ofiar oszustów" jest zbyt gładka.
Kontrast z mainstreamowym przekazem widać też w danych: skoro liczba fraudów na przelewach rośnie o 18 proc. kwartał do kwartału, a wartość o 56 proc., to zmiana zasad zwrotu leczy skutek, a nie przyczynę. Banki, które poczują na sobie pełne ryzyko finansowe, mają wreszcie twardy bodziec, by inwestować w wykrywanie oszustw zanim przelew wyjdzie - i to, nie sam zwrot, może realnie zdusić tę krzywą. To wątek, który śledzimy od pierwszych decyzji UOKiK wobec czterech banków.
Więcej analiz finwire.pl o prawie konsumenckim i orzecznictwie znajdziesz w hubie kategorii prawo. Jeśli padłeś już ofiarą wyłudzenia, zacznij od procedury opisanej w tekście o zwrocie D+1 za nieautoryzowaną transakcję, a przy pomyłce w numerze rachunku - od poradnika jak odzyskać błędny przelew. Osobny wątek odpowiedzialności za nadużycia w bankowości pokazuje sprawa dyrektora z zarzutami na 8,8 mln zł, a nadchodzące ograniczenia płatności gotówkowych opisuje tekst o limicie 10 000 euro i rozporządzeniu AMLR.
FAQ
Czy po wyroku TSUE bank zawsze odda pieniądze za oszustwo?
Zwrot do końca następnego dnia roboczego (zasada D+1) ma być regułą po zgłoszeniu nieautoryzowanej transakcji - tak wynika z opinii rzecznika generalnego TSUE z 5 marca 2026 r. w sprawie C-70/25. Bank może później dochodzić od Ciebie pokrycia straty, jeśli udowodni rażące niedbalstwo, ale ciężar dowodu i droga sądowa są po jego stronie, nie Twojej.
Ile wynosi moja odpowiedzialność, jeśli zawiniłem drobnym zaniedbaniem?
50 euro (ok. 215 zł według kursu z października 2026 r.) to co do zasady górna granica odpowiedzialności posiadacza rachunku za nieautoryzowaną transakcję przy zwykłym zaniedbaniu, zgodnie z dyrektywą PSD2 i decyzjami UOKiK z 4 września 2026 r. Pełną kwotę możesz ponieść tylko przy działaniu umyślnym lub rażącym niedbalstwie, które bank musi wykazać.
Co to jest rażące niedbalstwo przy transakcji płatniczej?
Rażące niedbalstwo to kwalifikowana, ewidentna lekkomyślność, na przykład przekazanie komuś pełnych danych logowania lub kodu autoryzacyjnego. Rzecznik generalny TSUE podkreślił w sprawie C-70/25, że taki stan nie jest tożsamy z autoryzacją transakcji - może wpływać na zakres Twojej odpowiedzialności, ale nie uprawnia banku do wstrzymania samego zwrotu.
Kiedy zapadnie wyrok TSUE w sprawie C-70/25 (Tukowiecka)?
15 października 2026 r. to spodziewany termin wyroku TSUE. Dotąd, 5 marca 2026 r., wydano jedynie opinię rzecznika generalnego Athanasiosa Rantosa, która nie jest wiążąca, lecz historycznie pokrywa się z finalnym orzeczeniem w większości spraw. Dopiero wyrok będzie wiązał sądy w całej Unii Europejskiej.
Co zrobić, gdy bank odrzucił już moją reklamację?
30 dni to standardowy termin na odpowiedź banku na reklamację. Po decyzjach UOKiK z 4 września 2026 r. cztery banki (Alior, mBank, BNP Paribas, Millennium) ponownie rozpatrzą wcześniej odrzucone zgłoszenia - mBank ponad 20 tys. Jeśli Twój bank nie reaguje, złóż wniosek do Rzecznika Finansowego, który prowadzi postępowania interwencyjne i przedstawia istotne poglądy w sądach.
Jak duża jest skala oszustw na przelewach w Polsce?
245,9 mln zł wyniosła wartość oszustw na poleceniach przelewu w I kw. 2026 r. przy 39,2 tys. przypadków, według NBP. Kwartał do kwartału liczba wzrosła o 18 proc., a wartość o 56 proc. Średnia pojedyncza transakcja oszukańcza to 2 154,4 zł, a banki pokrywają dziś tylko 11 proc. strat na przelewach.
Narzędzia do Twojej decyzji
Najczęstsze pytania
- Czy po wyroku TSUE bank zawsze odda pieniądze za oszustwo?
- Zwrot do końca następnego dnia roboczego (zasada D+1) ma być regułą po zgłoszeniu nieautoryzowanej transakcji - tak wynika z opinii rzecznika generalnego TSUE z 5 marca 2026 r. w sprawie C-70/25. Bank może później dochodzić od Ciebie pokrycia straty, jeśli udowodni rażące niedbalstwo, ale ciężar dowodu i droga sądowa są po jego stronie.
- Ile wynosi moja odpowiedzialność, jeśli zawiniłem drobnym zaniedbaniem?
- 50 euro (ok. 215 zł według kursu z października 2026 r.) to co do zasady górna granica odpowiedzialności posiadacza rachunku za nieautoryzowaną transakcję przy zwykłym zaniedbaniu, zgodnie z dyrektywą PSD2 i decyzjami UOKiK z 4 września 2026 r. Pełną kwotę możesz ponieść tylko przy działaniu umyślnym lub rażącym niedbalstwie, które bank musi wykazać.
- Co to jest rażące niedbalstwo przy transakcji płatniczej?
- Rażące niedbalstwo to kwalifikowana, ewidentna lekkomyślność, na przykład przekazanie komuś pełnych danych logowania lub kodu autoryzacyjnego. Rzecznik generalny TSUE podkreślił w sprawie C-70/25, że taki stan nie jest tożsamy z autoryzacją transakcji - może wpływać na zakres Twojej odpowiedzialności, ale nie uprawnia banku do wstrzymania samego zwrotu.
- Kiedy zapadnie wyrok TSUE w sprawie C-70/25 (Tukowiecka)?
- 15 października 2026 r. to spodziewany termin wyroku TSUE. Dotąd, 5 marca 2026 r., wydano jedynie opinię rzecznika generalnego Athanasiosa Rantosa, która nie jest wiążąca, lecz historycznie pokrywa się z finalnym orzeczeniem w większości spraw. Dopiero wyrok będzie wiązał sądy w całej Unii Europejskiej.
- Co zrobić, gdy bank odrzucił już moją reklamację?
- 30 dni to standardowy termin na odpowiedź banku na reklamację. Po decyzjach UOKiK z 4 września 2026 r. cztery banki (Alior, mBank, BNP Paribas, Millennium) ponownie rozpatrzą wcześniej odrzucone zgłoszenia - mBank ponad 20 tys. Jeśli Twój bank nie reaguje, złóż wniosek do Rzecznika Finansowego, który prowadzi postępowania interwencyjne i przedstawia istotne poglądy w sądach.
- Jak duża jest skala oszustw na przelewach w Polsce?
- 245,9 mln zł wyniosła wartość oszustw na poleceniach przelewu w I kw. 2026 r. przy 39,2 tys. przypadków, według NBP. Kwartał do kwartału liczba wzrosła o 18 proc., a wartość o 56 proc. Średnia pojedyncza transakcja oszukańcza to 2 154,4 zł, a banki pokrywają dziś tylko 11 proc. strat na przelewach.
Najpierw policz, potem podpisz. Finwire ma do tego narzędzia.
- Decyzjomat Hipoteczny - czy brać kredyt, w którym banku, jak poprawić warunki
- Decyzjomat Nadpłata - nadpłacać kredyt czy inwestować w ETF, IKE, IKZE
- Rankingi kont oszczędnościowych i lokat z aktualnymi stopami i promocjami
