Nieautoryzowana transakcja: 13 miesięcy na zgłoszenie i zwrot od banku w D+1

Stan na 4 listopada 2026 r.: zgodnie z art. 44 ust. 2 ustawy z 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych masz 13 miesięcy na zgłoszenie nieautoryzowanej transakcji, a bank ma ją zwrócić najpóźniej do końca następnego dnia roboczego (art. 46 ust. 1). W tym odcinku cyklu poradnik bankowość i płatności na co dzień dostajesz terminy, kwoty i gotowy plan działania na wypadek, gdy z Twojego konta znikną pieniądze.

Ile masz czasu na zgłoszenie nieautoryzowanej transakcji?

Treść art. 44 ustawy o usługach płatniczych jest prosta: użytkownik powiadamia dostawcę niezwłocznie (ust. 1), a roszczenia wygasają, jeśli zrobi to później niż 13 miesięcy od dnia obciążenia rachunku (ust. 2). Termin 13 miesięcy to więc bezwzględna granica, a nie zachęta do zwlekania.

Ta różnica ma znaczenie praktyczne. Przepis mówi o 13 miesiącach, ale każdy dzień zwłoki daje bankowi argument, że zareagowałeś zbyt późno, a przy kartach i BLIK-u utrudnia też zablokowanie dalszych obciążeń. Moim zdaniem to najczęstszy błąd: ludzie widzą dziwną pozycję w historii, uznają, że to pewnie opóźniony zakup, i sprawdzają ją po tygodniu. Dzwonisz w dniu, w którym ją zauważysz.

Nie każda sporna operacja jest nieautoryzowana. Przelew, który sam zatwierdziłeś na zły numer, to inna sprawa, opisana w odcinku o błędnym przelewie na cudzy numer konta. Podobnie z ratami: jeśli zakup w sklepie sam zatwierdziłeś, a spór dotyczy kosztów, wracasz do wiedzy z odcinka o PayPo i ratach 0%. Nieautoryzowana to taka transakcja, na którą nie wyraziłeś zgody w sposób przewidziany w umowie z bankiem.

Dla przedsiębiorców jest wyjątek: według art. 33 ustawy strony niebędące konsumentami mogą uzgodnić inny termin zgłoszenia, a także wyłączyć część przepisów, w tym art. 45 i art. 46 ust. 2-5. Jeśli prowadzisz firmę, sprawdź swoją umowę rachunku, bo konsument takiej umowy nie obejdzie.

Kiedy bank musi zwrócić pieniądze i czy może odmówić?

Zgodnie z art. 46 ust. 1 ustawy bank zwraca kwotę nieautoryzowanej transakcji niezwłocznie, najpóźniej do końca dnia roboczego następującego po dniu stwierdzenia transakcji lub po otrzymaniu zgłoszenia. Ten termin nazywa się D+1. Wyjątkiem jest tylko uzasadnione, udokumentowane podejrzenie oszustwa i zawiadomienie organów ścigania.

"niezwłocznie, nie później jednak niż do końca dnia roboczego następującego po dniu stwierdzenia" - art. 46 ust. 1 ustawy z 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych

Zgłaszasz w czwartek o 15:00, więc pieniądze powinny wrócić na rachunek najpóźniej w piątek do północy. Zgłaszasz w piątek wieczorem, a termin mija w poniedziałek. Bank przywraca rachunek do stanu sprzed transakcji, czyli także oddaje odsetki lub opłaty naliczone przez to obciążenie.

Według Rzecznika Finansowego (materiał "Transakcje nieautoryzowane w pytaniach i odpowiedziach", stan na 10 lipca 2023 r.) bank może odmówić zwrotu w dwóch sytuacjach: gdy ma podstawy do podejrzenia oszustwa i zawiadomi organy ścigania albo gdy zgłosiłeś sprawę po 13 miesiącach. Rażące niedbalstwo klienta bank może wykazywać dopiero po zwrocie i wtedy żądać pieniędzy z powrotem.

Rzecznik Finansowy opisał też wyrok TSUE w sprawie C-70/25: według jego komunikatu zarzut rażącego niedbalstwa nie uzasadnia wstrzymania zwrotu, a ciężar wykazania takich okoliczności spoczywa na banku. Szczegóły wyroku rozbieramy w artykule o wyroku TSUE C-70/25 (Tukowiecka), a praktykę banków w tekście o tym, jak UOKiK zobowiązał cztery banki do ponownego rozpatrzenia reklamacji. Banki często odmawiają zwrotu, powołując się właśnie na rażące niedbalstwo, więc musisz znać swoje prawa, zanim usłyszysz taką odpowiedź.

Ile możesz stracić: limit 50 euro i rażące niedbalstwo

Płatnik odpowiada do równowartości 50 euro, gdy nieautoryzowana transakcja wynika z użycia zgubionego lub skradzionego instrumentu płatniczego albo jego przywłaszczenia (art. 46 ust. 2). Przelicza się ją po średnim kursie NBP z dnia transakcji. Przy EUR/PLN 4,4233 zł (kurs z 3 listopada 2026 r.) to około 221 zł.

Pełną kwotę ponosisz według art. 46 ust. 3, jeśli doprowadziłeś do transakcji umyślnie albo przez umyślne lub rażąco niedbałe naruszenie obowiązków z art. 42, czyli m.in. dbałości o dane uwierzytelniające i niezwłocznego zgłoszenia utraty karty. Po prawidłowym zgłoszeniu utraty nie odpowiadasz już za kolejne transakcje, chyba że działałeś umyślnie (ust. 4).

Granica między zwykłą nieostrożnością a rażącym niedbalstwem jest sporna i to tam toczą się prawdziwe boje. Ustawa nie wymienia przykładów, a banki często traktują jako rażące niedbalstwo podanie kodu BLIK lub zatwierdzenie operacji w aplikacji pod wpływem oszusta. Według Rzecznika Finansowego sądy w sprawach, do których dołączył, uznawały, że działanie pod wpływem manipulacji nie oznacza automatycznie rażącego niedbalstwa. Moim zdaniem to rozsądna linia, bo oszustwa socjotechniczne są dziś profesjonalnie przygotowane.

Przykład: z Twojego konta znika 28 000 zł, czyli równowartość około 3 m2 mieszkania przy medianie 9403 zł/m2 na rynku wtórnym 17 miast (NBP BaRN, II kwartał 2026). Jeśli transakcja jest nieautoryzowana i nie ma rażącego niedbalstwa, bank oddaje całość w D+1. Jeśli wykaże rażące niedbalstwo, odpowiadasz za 28 000 zł. To różnica, która potrafi opóźnić wkład własny o rok oszczędzania, dlatego jeśli planujesz zakup, sprawdź swoją sytuację w Decyzjomacie Kupno czy Wynajem i policz, ile rezerwy musisz trzymać poza kontem na co dzień.

W sporze o autoryzację znaczenie ma też art. 45, który reguluje ciężar dowodu: to bank musi wykazać, że transakcja była autoryzowana i prawidłowo zarejestrowana. Sam wydruk z systemu nie zawsze wystarcza, o czym pisaliśmy w odcinku o reklamacji transakcji BLIK.

Jak napisać reklamację krok po kroku?

Bank ma 15 dni roboczych na odpowiedź na reklamację dotyczącą usług płatniczych, a w sprawach szczególnie skomplikowanych do 35 dni roboczych, o czym musi Cię poinformować przed upływem pierwszego terminu. Pełne zasady terminów opisaliśmy w artykule o terminie odpowiedzi na reklamację w banku.

Ta kolejność działań chroni Twoje pieniądze i dowody:

1. Zablokuj kartę, dostęp do bankowości lub BLIK-a w aplikacji albo przez infolinię. Zapisz godzinę i numer zgłoszenia.
2. Zgłoś nieautoryzowaną transakcję w banku i wprost zażądaj zwrotu w trybie art. 46 ust. 1 (D+1). Zrób to tego samego dnia.
3. Zgłoś sprawę na policji. Zaświadczenie lub numer zgłoszenia dołączysz do reklamacji, a Rzecznik Finansowy zaleca to w swoich materiałach.
4. Złóż pisemną reklamację w formie, która zostawia ślad: w bankowości elektronicznej, listem poleconym albo w placówce za potwierdzeniem.
5. Zrób zrzuty ekranu historii rachunku i powiadomień SMS oraz zachowaj korespondencję z infolinią.
6. Zapisz datę złożenia i policz 15 dni roboczych. Brak odpowiedzi w terminie oznacza, zgodnie z ustawą o rozpatrywaniu reklamacji, że bank uznał Twoje stanowisko, ale nie czekaj biernie na ten skutek.

W reklamacji podaj: swoje dane i numer rachunku, datę, kwotę i opis spornych transakcji, informację, że ich nie autoryzowałeś, datę wykrycia i zgłoszenia, żądanie zwrotu na podstawie art. 46 ust. 1 ustawy o usługach płatniczych oraz odsetki ustawowe za opóźnienie. Dołącz kopię zgłoszenia na policję. Jeśli płaciłeś kartą u sprzedawcy, który nie dostarczył towaru, to inna ścieżka, opisana w artykule o chargeback.

Co dalej po odmowie: Rzecznik Finansowy i sąd?

Po odrzuceniu reklamacji możesz złożyć wniosek do Rzecznika Finansowego, który według własnych materiałów (stan na 10 lipca 2023 r.) pomaga także wtedy, gdy spór jest już na etapie postępowania sądowego. Sąd cywilny rozstrzyga ostatecznie, a opłatę od pozwu policzysz w kalkulatorze opłaty od pozwu.

Rzecznik Finansowy w komunikacie o wyroku TSUE przypomina, że zwrot jest podstawą, a badanie ewentualnego niedbalstwa następuje później. To dla Ciebie argument w korespondencji z bankiem. Z lektury takich spraw wynika, że banki częściej ustępują, gdy w piśmie cytujesz konkretny przepis i terminy, niż gdy opisujesz sprawę ogólnie.

Poniższa tabela porządkuje całą ścieżkę:

Zanim pójdziesz do sądu, policz wartość sporu i koszt przegranej, bo to wpływa na opłacalność przy kwotach rzędu kilku tysięcy złotych. Przy większych kwotach, takich jak 28 000 zł z przykładu, warto rozważyć pomoc radcy prawnego lub adwokata, a kwestie sporne wokół kredytów darmowych i terminów sądowych śledź w tekście o sankcji kredytu darmowego i miejscu pozwu.

Jak ograniczyć ryzyko, zanim coś się stanie?

Limity na koncie, powiadomienia push i osobne konto na codzienne wydatki zmniejszają kwotę, którą oszust może wyprowadzić w pierwszej godzinie. Banki różnią się funkcjami blokady karty i limitami, a porównasz je w rankingu kont osobistych. Dobra aplikacja pozwala zastrzec kartę w kilka sekund, bez rozmowy z konsultantem.

Przed zaciągnięciem pożyczki online albo wpłatą na platformę sprawdź firmę w narzędziu Sprawdź pożyczkodawcę, bo część oszustw zaczyna się od fałszywej oferty szybkiej gotówki. Ustaw w aplikacji niski limit dzienny dla przelewów i BLIK-a, a oszczędności trzymaj na osobnym rachunku bez karty. Jeśli planujesz kredyt, przy okazji sprawdź swoją sytuację w Decyzjomacie Hipotecznym, bo wyczyszczone konto potrafi zniszczyć zdolność kredytową i wkład własny.

Więcej analiz z tej kategorii znajdziesz w hubie prawo.

Co dalej

Następny krok jest konkretny: dziś wejdź do aplikacji banku, sprawdź limity i znajdź numer infolinii do blokady, a numer zapisz w telefonie. W kolejnym odcinku omawiamy temat "Phishing i wyłudzenia: pierwsza godzina po utracie pieniędzy i zastrzeżenie PESEL". Wszystkie odcinki znajdziesz na stronie serii o bankowości i płatnościach.

Tekst jednolity ustawy o usługach płatniczych sprawdzisz w ISAP, a materiały o nieautoryzowanych transakcjach publikuje Rzecznik Finansowy. Pytania o praktyki banków kieruj też do UOKiK.

Narzędzia do Twojej decyzji

• Decyzjomat Hipoteczny
• Kalkulator zdolności kredytowej
• Ranking kredytów hipotecznych
• Kalkulator PCC i notariusza
• Kalkulator wynagrodzeń brutto netto