OKI 2027: osobiste konto inwestycyjne bez podatku Belki Limity, podatek od wartości aktywów i zasady z ustawy

427 posłów głosowało 3 lipca 2026 r. za ustawą o osobistych kontach inwestycyjnych, 5 było przeciw, 1 wstrzymał się od głosu (PAP Biznes). Ustawa została ogłoszona w Dzienniku Ustaw 18 sierpnia 2026 jako poz. 1098 i zaczyna obowiązywać 1 stycznia 2027. Projekt rządowy zakładał wcześniej start w połowie 2026 r.

18 lat to jedyny warunek wieku: umowę o OKI może zawrzeć każda osoba fizyczna, która ukończyła 18 lat (art. 3 ust. 2). Jedna osoba może mieć kilka OKI w różnych instytucjach (art. 3 ust. 3), ale limit zwolnienia jest jeden, wspólny dla wszystkich kont. Konto jest zawsze indywidualne, nie ma OKI wspólnego dla małżonków.

Pięć form OKI wymienia ustawa: rachunek bankowy (konto oszczędnościowe lub lokata), rachunek maklerski z rachunkiem pieniężnym, zapis w rejestrze funduszu inwestycyjnego, rachunek w ubezpieczeniowym funduszu kapitałowym oraz rachunek w dobrowolnym funduszu emerytalnym (art. 2 ust. 1 pkt 12). Bank albo dom maklerski może prowadzić kilka form naraz w ramach jednej umowy parasolowej.

Ustawa nie przewiduje limitu wpłat ani warunków wypłaty: pieniądze można wpłacać i wypłacać w dowolnym momencie, bez utraty zwolnienia. Tym OKI różni się od IKE i IKZE, gdzie ulga zależy od wieku przy wypłacie. Nazwa "OKI" jest chroniona: instytucja bez uprawnień, która jej używa w reklamie, ryzykuje grzywnę do 1 mln zł (art. 31).

25 000 zł to górna granica zwolnienia dla aktywów oszczędnościowych (art. 26 ust. 1 pkt 1). Należą do nich środki na rachunku bankowym w złotych (bez lokat strukturyzowanych), obligacje skarbowe detaliczne, bony skarbowe w złotych, gotówka w złotych na rachunku maklerskim z obligacjami detalicznymi oraz fundusze o najniższym wskaźniku ryzyka (SRI 1), które co najmniej 70% portfela trzymają w aktywach kwalifikowanych.

100 000 zł to granica dla aktywów inwestycyjnych (art. 26 ust. 1 pkt 2): akcji, praw do akcji i praw poboru spółek, których kapitał zakładowy jest w złotych, obligacji i listów zastawnych w złotych (bez strukturyzowanych), a także funduszy inwestycyjnych, ETF-ów, ubezpieczeniowych funduszy kapitałowych i funduszy emerytalnych, które co najmniej 70% aktywów lokują w aktywach kwalifikowanych, czyli w polskich akcjach, obligacjach w złotych, bonach i gotówce w złotych.

100 000 zł to suma obu pul razem (art. 26 ust. 2). Gdy łączna średnia wartość ją przekracza, zwolnienie najpierw obejmuje aktywa oszczędnościowe do 25 000 zł, a dopiero potem inwestycyjne. Przykład: 25 000 zł w obligacjach detalicznych i 100 000 zł w akcjach z GPW to 125 000 zł na OKI, z czego zwolnione jest 100 000 zł, a podatek obejmuje 25 000 zł akcji.

Kwoty zwolnienia są stałe do końca 2029 r. Od 2030 r. rosną co roku o inflację z pierwszych trzech kwartałów poprzedniego roku, zaokrągloną w dół do pełnych 100 zł (art. 26 ust. 5 i art. 44). Minister finansów ogłasza nowe kwoty w Monitorze Polskim do 30 listopada.

Podstawą podatku jest suma średnich wartości aktywów ze wszystkich OKI w roku (art. 23). Instytucja wycenia konto każdego dnia, sumuje dzienne wyceny powiększone o wpłaty z roku i dzieli przez liczbę dni, w których konto istniało. Liczy się więc przeciętny stan konta w ciągu roku, a nie zysk: podatek trzeba zapłacić także w roku, w którym portfel stracił.

Strata na OKI nie jest stratą podatkową w PIT i nie obniża innych podatków. Każdy inwestujący podpisuje przy zawarciu umowy oświadczenie, że to akceptuje (art. 5 ust. 1 pkt 3). W zamian dywidendy, odsetki i zyski ze sprzedaży akcji czy jednostek funduszy na OKI w ogóle nie trafiają do PIT (art. 32 ustawy, nowy art. 2 ust. 1 pkt 10 ustawy o PIT).

0,85% od nadwyżki to mniej niż 19% od zysku, gdy aktywa ponad limit zarabiają więcej niż 4,47% rocznie. Przykład: 100 000 zł w akcjach z GPW przy założonym zysku 6% to 6 000 zł zysku. Na zwykłym rachunku podatek Belki wyniósłby 1 140 zł, na OKI wynosi 0 zł, bo cała kwota mieści się w zwolnieniu.

Minister finansów ogłasza stawkę na kolejny rok w Monitorze Polskim do 30 listopada (art. 25 ust. 2). Stawkę zaokrągla się w dół do dwóch miejsc po przecinku. Gdy RPP tnie stopy, podatek od OKI na następny rok spada; gdy podnosi, rośnie.

Kalkulator przyjmuje, że zysk z rachunku maklerskiego jest realizowany co roku. Podatek Belki płaci się dopiero przy sprzedaży, więc inwestor, który latami nie sprzedaje akcji, odracza go w czasie, a podatek od wartości OKI płaci co roku. Przy portfelu w całości w limicie ta różnica nie ma znaczenia.

70% portfela w aktywach kwalifikowanych to warunek dla funduszy i ETF-ów. Globalny ETF na MSCI World albo S&P 500 trzyma akcje zagraniczne, więc tego warunku nie spełnia. ETF na WIG20 czy mWIG40 notowany na GPW spełnia go i korzysta z puli 100 000 zł.

0,85% od wartości zagranicznego ETF-u to odpowiednik podatku Belki od zysku 4,47% rocznie. Przy dłuższych okresach słabszych wyników rynku podatek od wartości płaci się mimo braku zysku. Inwestor, który chce trzymać zagraniczne ETF-y bez podatku, ma do dyspozycji IKE i OIPE, gdzie zwolnienie nie zależy od waluty, ale wymaga wypłaty po 60. roku życia.

14 dni to najdłuższy czas na przeniesienie akcji i obligacji z OKI w jednym domu maklerskim do OKI w innym, bez sprzedaży papierów (art. 15). Opłaty za prowadzenie konta, wpłaty, wypłaty, przeniesienie i brak aktywności mogą wynikać wyłącznie z umowy i regulaminu (art. 18). Instytucja nie może dopisać innych.

28 260 zł rocznie przez 20 lat daje na IKE 565 200 zł wpłat bez podatku od zysku, bez względu na to, czy pieniądze pracują w Polsce, czy za granicą. OKI z limitem 100 000 zł średniej wartości szybciej się zapełnia, ale nie blokuje pieniędzy do emerytury. Dla oszczędności na cel za 5-10 lat, na przykład wkład własny, OKI jest jedynym z tych kont bez blokady.

IKZE pozostaje jedynym kontem z ulgą przy wpłacie: wpłaty obniżają podatek dochodowy już w roku wpłaty. OKI ani IKE takiej ulgi nie dają. Pełne porównanie czterech kont, z kreatorem wyboru, jest na stronie głównej działu.