IKZE 2026: limit 11 304 zł, dla firm 16 956 zł, zwrot podatku Indywidualne konto zabezpieczenia emerytalnego - ulga, wypłata, przedsiębiorcy

770 tys. osób miało IKZE na koniec 2025 r., z aktywami 18,18 mld zł (KNF za Analizy.pl). Liczba kont wzrosła w tym roku o 29%, a przeciętna wpłata z 6 700 zł do 8 000 zł. Wpłaty na IKZE wyniosły łącznie 4,5 mld zł.

Wyższy limit 16 956 zł obejmuje osoby prowadzące pozarolniczą działalność z art. 8 ust. 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, w tym jednoosobową działalność gospodarczą i wspólników spółek jawnych, partnerskich i komandytowych. Wyższego limitu nie ma pracownik na etacie ani zleceniobiorca, nawet przy wysokich zarobkach.

1 356 zł zwrotu daje pełny limit 11 304 zł przy stawce 12%, 3 617 zł przy 32%, a 3 222 zł przy wyższym limicie przedsiębiorcy i podatku liniowym 19%. Różnica między limitami 5 652 zł rocznie to główna przewaga IKZE dla prowadzących działalność.

Limit dotyczy wpłat w roku kalendarzowym; przeniesienia z innego IKZE się nie wliczają. Kwota ponad limit wraca na rachunek oszczędzającego i nie daje ulgi. Limit nie może być niższy niż w poprzednim roku (art. 13a ust. 2).

Odliczenie przysługuje od dochodu na skali podatkowej i podatku liniowym oraz od przychodu na ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych. Wpłata nie może być wcześniej zaliczona do kosztów ani odliczona w inny sposób. Kalkulator pokazuje zwrot w roku wpłaty i wynik po latach w porównaniu z IKE i zwykłym rachunkiem.

3 222 zł rocznie to zwrot na podatku liniowym przy pełnym limicie 16 956 zł. Ulga dotyczy tylko podatku dochodowego: wpłata na IKZE nie obniża składki zdrowotnej ani składek ZUS. Przedsiębiorca na ryczałcie odlicza wpłatę od przychodu w zeznaniu rocznym, a nie w miesięcznych zaliczkach.

10% ryczałtu przy wypłacie liczy się od całej kwoty, łącznie z wpłatami, które wcześniej obniżyły podatek. Przy stawce ryczałtu 8,5% ulga przy wpłacie jest niższa niż podatek przy wypłacie, ale 20 lat zysku bez 19-procentowego podatku Belki zwykle odwraca ten bilans. Kalkulator powyżej liczy to dla wybranej stawki.

10% ryczałtu od wypłaty to mniej niż każda stawka skali podatkowej (12% i 32%) i niż podatek liniowy. Dla osoby, która przez całe życie zawodowe płaciła 32%, IKZE przesuwa opodatkowanie części dochodu na okres emerytury, kiedy podatek jest niższy. Wypłata w ratach rozkłada ryczałt w czasie, ale nie zmienia jego stawki.

5 lat kalendarzowych z wpłatami to warunek inny niż w IKE: samo posiadanie konta przez 5 lat bez wpłat go nie spełnia. Wnioskowane raty można w każdej chwili zamienić na wypłatę jednorazową reszty (art. 34a ust. 2a). Po wypłacie pierwszej raty nie można już wpłacać na IKZE ani założyć nowego.

Po śmierci oszczędzającego środki z IKZE trafiają do osób wskazanych w umowie albo do spadkobierców (art. 34a ust. 1 pkt 2). Osoba uprawniona może je wypłacić albo przenieść na własne IKZE w ramach wypłaty transferowej (art. 35 ust. 1 pkt 5).

Częściowy zwrot ustawa przewiduje wyłącznie dla IKE (art. 37 ust. 1a). Z IKZE można jedynie wypowiedzieć umowę i wycofać całość. Przeniesienie IKZE do innej instytucji nie jest zwrotem i nie powoduje podatku.

3 617 zł rocznego zwrotu przy stawce 32% to korzyść, której nie daje żadne inne konto. Zwrot podatku z IKZE można co roku wpłacić na OKI albo IKE, dzięki czemu ulga też pracuje bez podatku Belki.