Darowizna w kilku przelewach 2026: termin SD-Z2 liczy się od każdej wpłaty, nie od ostatniej raty

Darowizna od bliskiej osoby przekazana w kilku przelewach nie jest dla fiskusa jednym zdarzeniem - sześciomiesięczny termin na złożenie formularza SD-Z2 biegnie osobno od dnia wpływu każdej raty, potwierdził Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji z 2 kwietnia 2026 r. (sygn. 0111-KDIB2-1.4015.3.2026.1.AS). Przy darowiźnie powyżej 36 120 zł od jednej osoby w ciągu 5 lat spóźnienie choćby z jedną transzą oznacza utratę pełnego zwolnienia dla najbliższej rodziny i podatek liczony od nadwyżki. Stan na kwiecień 2026 r.

Jak fiskus liczy termin przy darowiźnie w kilku przelewach?

Sześciomiesięczny termin na złożenie formularza SD-Z2 (zgłoszenie o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych) biegnie osobno od dnia wpływu każdej części darowizny na rachunek obdarowanego - tak Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (KIS) rozstrzygnął w interpretacji indywidualnej z 2 kwietnia 2026 r. (sygn. 0111-KDIB2-1.4015.3.2026.1.AS). Fiskus nie czeka na „zamknięcie" darowizny ostatnim przelewem: każdą ratę traktuje jako odrębne zdarzenie podatkowe z własnym zegarem.

W praktyce oznacza to, że jeśli rodzic przelewa pieniądze w marcu, maju i lipcu, obdarowany ma trzy różne daty graniczne na zgłoszenie. Najczęstszy błąd to przekonanie, że wystarczy policzyć pół roku od ostatniej wpłaty i dopiero wtedy wysłać jedno zgłoszenie obejmujące całość. Jeżeli zrobisz to po upływie 6 miesięcy od pierwszego przelewu, zwolnienie może objąć tylko te transze, które zgłosiłeś w terminie liczonym od dnia ich wpływu. Pozostałe wejdą do podstawy opodatkowania. Podobny mechanizm opisaliśmy już przy gotówce wpłacanej samodzielnie na konto, gdzie problemem był nie termin, lecz sposób udokumentowania.

Dobra wiadomość płynie z drugiej interpretacji KIS z 2 kwietnia 2026 r. (sygn. 0111-KDIB2-2.4015.26.2026.1.PB): zgłoszenie kilku darowizn na jednym druku SD-Z2, zamiast na osobnych formularzach, organ uznał za uchybienie wyłącznie techniczne. Zwolnienie przysługuje, o ile tylko każda z transz została wykazana w swoim sześciomiesięcznym oknie.

Ile wynosi limit darowizny bez podatku w 2026 roku?

Limit darowizn od jednej osoby wynosi w 2026 r. 36 120 zł w okresie pięciu lat dla I grupy podatkowej, do której należą rodzice, dzieci, małżonek i rodzeństwo. Do tej kwoty darowizna jest wolna od podatku bez żadnych formalności - nie trzeba nawet składać SD-Z2.

Powyżej 36 120 zł najbliższa rodzina (tzw. grupa zero) nadal nie płaci podatku, ale pod dwoma warunkami: złoży zgłoszenie w ciągu 6 miesięcy i udokumentuje przelew na rachunek obdarowanego. Dla porównania, limit dla dalszej rodziny (II grupa, np. ciotki, wujowie, teściowie) to 27 440 zł, a dla osób obcych (III grupa) zaledwie 5 733 zł w ciągu pięciu lat (ustawa o podatku od spadków i darowizn, stan na 2026 r.). To pokazuje skalę przywileju grupy zero: tu limit jest formalny, a nie faktyczny, bo po zgłoszeniu zwolniona jest cała kwota, choćby szła w setki tysięcy złotych. Pięcioletni okres liczy się krocząco - sumujesz wszystkie darowizny od tej samej osoby, także te sprzed lat.

"Osoby zaliczone do tzw. zerowej grupy podatkowej mogą w ogóle uniknąć podatku, niezależnie od kwoty darowizny." - Grzegorz Grochowina, szef zespołu zarządzania wiedzą w departamencie podatkowym, KPMG w Polsce (prawo.pl, 2 stycznia 2026 r.)

Kluczowy warunek przy przekroczeniu limitu to forma przekazania. Gotówka „do ręki" powyżej 36 120 zł wyklucza pełne zwolnienie dla rodziny - potrzebny jest dowód przelewu na konto lub przekaz pocztowy. Zasady udokumentowania przepływów między osobami prywatnymi rozbieraliśmy szerzej w analizie przelewów między znajomymi. Szczegółowe progi kwot wolnych i wzór SD-Z2 znajdziesz na podatki.gov.pl.

Co zmieniła nowelizacja od 7 stycznia 2026 roku?

Nowelizacja ustawy o podatku od spadków i darowizn obowiązująca od 7 stycznia 2026 r. pozwala przywrócić sześciomiesięczny termin na SD-Z2, jeśli obdarowany uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy - podało Ministerstwo Finansów (MF) w komunikacie ze stycznia 2026 r. Wcześniej spóźnienie choćby o jeden dzień automatycznie odbierało zwolnienie i uruchamiało podatek według skali grupy I.

"Przywrócenie terminu będzie możliwe, o ile uchybienie terminowi nie nastąpiło z winy podatnika." - Katarzyna Siwiec, radca prawny i doradca podatkowy (prawo.pl, 2 stycznia 2026 r.)

Zmiana porządkuje też moment powstania obowiązku podatkowego przy spadkach oraz wprowadza jednomiesięczny termin na złożenie zeznania podatkowego od dnia powstania tego obowiązku. Struktury samego podatku nowela nie rusza - nie zmienia stawek ani kwot wolnych, lecz ma chronić podatników przed utratą ulgi z przyczyn czysto formalnych. Pełny tekst zmian opublikowano w Dzienniku Ustaw.

To realna ulga dla osób, które przegapiły termin przez chorobę, pobyt za granicą czy zwykłą nieznajomość przepisów. Powiem wprost - konstrukcja, w której każdy przelew ma osobny zegar, jest moim zdaniem pułapką na ludzi działających w dobrej wierze, więc furtka do przywrócenia terminu była potrzebna od dawna. Problem w tym, że „brak winy" to pojęcie ocenne i to urzędnik, a nie ustawa, zdecyduje, czy Twoje tłumaczenie wystarczy.

Liczby dla darowizny 120 tys. zł na wkład własny

Załóżmy, że dostajesz od matki 120 000 zł z przeznaczeniem na wkład własny do mieszkania, a pieniądze wpływają w trzech przelewach: 50 000 zł w lutym, 50 000 zł w kwietniu i 20 000 zł w czerwcu 2026 r. Cała kwota przekracza limit 36 120 zł, więc warunkiem zwolnienia jest zgłoszenie każdej transzy w jej własnym sześciomiesięcznym oknie oraz dowody przelewów.

Gdybyś przegapił zgłoszenie i stracił zwolnienie na całości, podatek liczy się od nadwyżki ponad kwotę wolną: 120 000 zł - 36 120 zł = 83 880 zł. Według skali I grupy podatkowej (progi 11 833 zł i 23 665 zł, stawki 3%, 5% i 7%) danina od takiej podstawy to ok. 5 160 zł. Jeżeli jednak darowizna wyjdzie dopiero w kontroli i przyznasz się do niej przed organem, grozi stawka sankcyjna 20%, czyli blisko 16 780 zł. Różnica między jednym zgłoszeniem w terminie a milczeniem to w tym scenariuszu nawet kilkanaście tysięcy złotych.

Skoro darowizna najczęściej trafia na wkład własny, policz od razu, ile realnie zostanie Ci na mieszkanie po doliczeniu kosztów zakupu i jak wpłynie to na Twoją zdolność kredytową. Decyzję, czy przeznaczyć 120 tys. zł na większy wkład własny, czy zostawić bufor, sprawdzisz w Decyzjomacie Hipotecznym.

Komentarz redakcji - jedno zgłoszenie w terminie zamyka sprawę

Narracja o „skomplikowanym podatku od darowizn" jest moim zdaniem przesadzona - przy darowiźnie pieniężnej od rodziny cała trudność sprowadza się do dwóch rzeczy: przelewu zamiast gotówki i pilnowania 6 miesięcy od każdej wpłaty. Interpretacje KIS z 2 kwietnia 2026 r. faktycznie łagodzą podejście do formalnych potknięć (jeden druk zamiast kilku), ale nie zdejmują z obdarowanego obowiązku liczenia terminu dla każdej transzy osobno.

Najbezpieczniejsza taktyka jest banalna: zgłaszaj każdy przelew osobno, krótko po jego otrzymaniu, zamiast zbierać wszystko na koniec. Wtedy ryzyko, że któraś rata wypadnie poza oknem, spada do zera. Jeśli planujesz większą darowiznę w transzach, rozważ też rozłożenie jej tak, by zmieścić się w limicie 36 120 zł na kolejne okresy pięcioletnie, choć przy grupie zero to raczej optymalizacja formalności niż realna oszczędność podatku. Jeśli pieniądze mają iść na nadpłatę kredytu zamiast na nowy zakup, porównaj warianty w Decyzjomacie Nadpłata, a dylemat kupować czy wynajmować rozstrzygnij w Decyzjomacie Kupno-Wynajem.

Najbliższe miesiące pokażą, jak urzędy skarbowe będą w praktyce stosować nowy przepis o przywróceniu terminu - jeśli „brak winy" zacznie być interpretowany wąsko, wielu spóźnialskich i tak odbije się od ściany. Warto śledzić kolejne interpretacje KIS, bo to one, a nie sam tekst ustawy, wyznaczają realne granice tej ulgi.

Więcej analiz finwire.pl o podatkach znajdziesz w hubie kategorii podatki, a temat zwolnień dla partnerów rozwijamy w tekście o umowie o wspólnym pożyciu. Jak fiskus reaguje, gdy wydatki nie mają pokrycia w dochodach, opisaliśmy w analizie nieujawnionych źródeł przychodów.

Narzędzia do Twojej decyzji

• Kalkulator podatku od darowizny i spadku
• Kalkulator PCC i notariusza
• Kalkulator PIT-37
• Kalkulator wynagrodzenia netto
• Kalkulator UoP vs B2B