Ordynacja podatkowa 2026: Nawrocki podpisał koniec krajowego MDR i bazę EUREKA dla interpretacji lokalnych

Prezydent Karol Nawrocki podpisał 19 czerwca 2026 r. sześć ustaw, z czego dwie nowelizują Ordynację podatkową (uchwalone przez Sejm 15 maja 2026 r.). Pierwsza przenosi interpretacje podatków lokalnych wydawane przez 2 479 gmin do centralnej bazy EUREKA, druga znosi obowiązek raportowania krajowych schematów podatkowych (MDR). Większość przepisów wejdzie w życie 1 października 2026 r.

Co dokładnie podpisał prezydent 19 czerwca 2026 r.?

Karol Nawrocki podpisał 19 czerwca 2026 r. dwie odrębne nowelizacje Ordynacji podatkowej spośród sześciu ustaw tego dnia. Pierwsza dotyczy publikacji interpretacji podatków lokalnych w systemie EUREKA (eureka.mf.gov.pl) prowadzonym przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej. Druga kasuje krajowy MDR (Mandatory Disclosure Rules - obowiązek zgłaszania uzgodnień podatkowych do Szefa KAS). Obie ustawy Sejm uchwalił 15 maja 2026 r.

Do bazy EUREKA trafią interpretacje wydawane przez wójtów, burmistrzów i prezydentów miast - łącznie 2 479 samorządowych organów podatkowych (dane prawo.pl, 2026). Dotyczą one podatku od nieruchomości, podatku rolnego, leśnego oraz opłat lokalnych. Dziś przedsiębiorca, który chce sprawdzić, jak gmina interpretuje opodatkowanie np. garażu czy lokalu usługowego, musi przeszukiwać Biuletyny Informacji Publicznej setek urzędów osobno. Po zmianie wszystko ma być w jednym miejscu, razem z ok. 25 000 interpretacji indywidualnych wydawanych rocznie przez Dyrektora KIS (głównie PIT, CIT i VAT).

"Centralna baza to istotny krok w stronę ujednolicenia interpretacji. Dziś identyczne stany faktyczne bywają oceniane różnie przez poszczególne lokalne organy podatkowe." - Piotr Kalemba, doradca podatkowy, dyrektor w Thedy & Partners (cytat za prawo.pl, czerwiec 2026 r.)

Na czym polega zniesienie krajowego MDR?

Krajowy MDR (raportowanie schematów podatkowych do Szefa KAS) zostaje całkowicie zniesiony, a obowiązek pozostaje wyłącznie dla schematów transgranicznych, których wymaga prawo Unii Europejskiej. Kancelaria Prezesa Rady Ministrów potwierdziła kierunek zmiany jednoznacznie.

"Obowiązek ten pozostanie tylko dla schematów transgranicznych." - komunikat Kancelarii Prezesa Rady Ministrów ws. nowelizacji Ordynacji podatkowej (za prawo.pl, 2026 r.)

MDR krajowy był jednym z najbardziej oprotestowanych obowiązków ostatnich lat - obejmował nie tylko agresywne optymalizacje, ale też zupełnie rutynowe decyzje, jak wybór formy opodatkowania czy skorzystanie z ulgi. Każde takie uzgodnienie, jeśli spełniało tzw. cechę rozpoznawczą, trzeba było zgłosić i otrzymać numer schematu podatkowego (NSP). Zniesienie krajowego MDR likwiduje cały ten formularz dla rozliczeń wewnątrz Polski. Polski ustawodawca nie miał obowiązku unijnego, by utrzymywać krajową odnogę raportowania - i z niej rezygnuje. Powiem wprost: to najsensowniejsza zmiana w całej nowelizacji, bo usuwa przepis, który generował ryzyko sankcji bez realnej wartości dla budżetu.

Doradcy podatkowi, adwokaci i rzecznicy patentowi zostają zwolnieni z samego raportowania krajowego, ale mają obowiązek poinformować klienta o ewentualnych pozostałych obowiązkach. Nowelizacja przewiduje też wzrost limitu zapłaty podatku przez osobę trzecią z 1 000 do 5 000 zł oraz uproszczenie naliczania odsetek (bez zaokrągleń).

Kiedy zmiany wejdą w życie?

1 października 2026 r. zacznie obowiązywać większość przepisów obu nowelizacji - to 3 miesiące od planowanej publikacji w Dzienniku Ustaw. Część zmian dotyczących przedawnienia zobowiązań i postępowań karnych skarbowych wejdzie w życie później, bo dopiero w 2031 r. Baza EUREKA ma objąć interpretacje samorządowe wydane od stycznia 2025 r.

Kalendarium pokazuje, że to nie jest jednorazowy ruch, lecz element szerszej deregulacji podatkowej, o której pisaliśmy przy okazji projektu UD196. Warto też zestawić te podpisy z wcześniejszym wetem prezydenta do reformy przedawnienia z 11 czerwca 2026 r. - tym razem prezydent uznał, że ustawy stanowią dobre prawo.

Co to zmienia dla przedsiębiorcy na B2B?

Przedsiębiorca rozliczający się liniowo (19%) i fakturujący ok. 22 000 zł miesięcznie traci jeden realny obowiązek zgodności z przepisami - krajowy MDR, który przy korzystaniu z ulg czy zmianie formy opodatkowania potrafił wymusić raportowanie pod groźbą kary do kilkudziesięciu tysięcy złotych. To oszczędność czasu i kosztu obsługi księgowej, a nie zmiana wysokości samego podatku.

Gdybyś prowadził jednoosobową działalność i rozważał np. przejście na ryczałt albo skorzystanie z IKZE dla JDG, pod starymi przepisami część takich uzgodnień mogła teoretycznie zostać uznana za schemat podatkowy do zgłoszenia. Od 1 października 2026 r. ten problem dla rozliczeń krajowych znika. Realnie zmniejsza się też ryzyko sporu z fiskusem o to, czy coś było schematem - bo nie ma już czego zgłaszać. Jeśli porównujesz formy działalności, policz własną sytuację w kalkulatorze formy opodatkowania, a obciążenia ZUS sprawdzisz w kalkulatorze składek.

Dla właścicieli nieruchomości komercyjnych istotniejsza jest baza EUREKA. Jeśli wynajmujesz lokal albo masz biuro w budynku mieszanym, podatek od nieruchomości potrafi się różnić w zależności od gminy. Możliwość porównania interpretacji z różnych miast to konkretne narzędzie do obrony własnej kwalifikacji powierzchni.

Koniec MDR nie znaczy, że optymalizacja jest bezpieczna

Zniesienie krajowego MDR nie likwiduje klauzuli ogólnej przeciwko unikaniu opodatkowania (GAAR, art. 119a Ordynacji podatkowej), ani nie ogranicza uprawnień kontrolnych KAS. To jest punkt, który w komunikatach prasowych ginie, a moim zdaniem jest najważniejszy. Brak obowiązku raportowania oznacza tylko tyle, że nie wypełniasz formularza - nie oznacza, że ryzykowna optymalizacja stała się legalna.

Część analityków wprost ostrzega, że mniej raportowania to większa odpowiedzialność po stronie firm, bo fiskus i tak ma dostęp do danych z JPK, KSeF i rejestrów. Innymi słowy: znika sygnał ostrzegawczy, który przy raportowaniu pojawiał się "na wejściu", a zostaje pełne ryzyko zakwestionowania skutków podatkowych po fakcie. Dla uczciwego przedsiębiorcy to ulga administracyjna. Dla kogoś, kto liczył na to, że brak MDR przykryje agresywną strukturę - to pułapka, bo GAAR pozwala fiskusowi pominąć skutki czynności dokonanych "sztucznie" dla korzyści podatkowej. Tę samą logikę widać przy problemach z aplikacją KSeF: mniej formalności na wejściu, więcej automatycznego dostępu administracji do twoich danych.

Decyzja o tym, czy nadwyżkę z działalności przeznaczyć na nadpłatę kredytu, czy na konto emerytalne, to osobna kalkulacja - sprawdź swój werdykt w Decyzjomacie Nadpłata. A jeśli planujesz hipotekę w perspektywie roku lub dwóch, zacznij od Decyzjomatu Hipotecznego, bo dokumentowanie dochodu z B2B to dziś główna bariera w banku.

Więcej analiz finwire.pl na temat podatków znajdziesz w hubie kategorii. Kontekst do całej reformy przedawnienia opisaliśmy w analizie głosowania w Sejmie nad art. 70 par. 8.

Co dalej

Najbliższe tygodnie pokażą realny termin publikacji ustaw w Dzienniku Ustaw - od tej daty liczy się 3-miesięczne vacatio legis. Jeśli publikacja nastąpi do końca czerwca 2026 r., krajowy MDR zniknie 1 października. Otwarte pozostaje pytanie, czy baza EUREKA faktycznie zmusi 2 479 gmin do regularnego publikowania interpretacji - bo to one, nie ustawa, zdecydują, czy reforma przejrzystości będzie miała pokrycie w praktyce.

Narzędzia do Twojej decyzji

• Kalkulator wynagrodzenia netto
• Kalkulator UoP vs B2B
• Kalkulator składek ZUS
• Kalkulator PIT-37
• Kalkulator ulgi na dzieci