W skrócie
- 61 i pół roku to średni wiek odejścia Polek z pracy, podał prezes ZUS Liwiusz Laska w rozmowie z Rzeczpospolitą (lipiec 2026).
- 9,9% wynosił wskaźnik zatrudnienia osób w wieku 60/65-89 lat w II kwartale 2026 r., o 0,6 pp więcej r/r (GUS, BAEL).
- Ustawowy wiek z art. 24 ustawy o emeryturach i rentach z FUS to 60 lat dla kobiet i 65 dla mężczyzn.
- 463 zł miesięcznie więcej daje podstawa 600 tys. zł przy odejściu w wieku 65 lat zamiast 60 (tablica GUS z 25 marca 2026 r.).
Aktywność zawodowa Polaków tuż przed emeryturą wyraźnie rośnie, ale moment złożenia pierwszego wniosku o świadczenie prawie się nie przesuwa - tak raport rządowej rady opisuje Business Insider Polska. Według GUS wskaźnik zatrudnienia osób w wieku 60/65-89 lat wyniósł 9,9% w II kwartale 2026 r., a Polki odchodzą z pracy średnio w wieku 61 i pół roku.
Pełnej wersji raportu nie mieliśmy, więc jego wnioski podajemy za opisem Business Insider Polska. Dane GUS, ZUS i przepisy sprawdziliśmy w źródłach pierwotnych.
Ile Polaków pracuje przed emeryturą i po jej osiągnięciu?
Według GUS (BAEL, czyli Badanie Aktywności Ekonomicznej Ludności) w II kwartale 2026 r. współczynnik aktywności zawodowej osób w wieku 15-89 lat wyniósł 58,7%, o 0,4 pp (punktu procentowego) więcej niż rok wcześniej. Wskaźnik zatrudnienia w grupie 60/65-89 lat sięgnął 9,9%, czyli o 0,6 pp więcej r/r.
Wzrost jest realny, ale dotyczy bardzo niskiej bazy. Pracuje niespełna co dziesiąty Polak powyżej wieku emerytalnego.
O zasadach dorabiania piszemy w tekście o umowie zlecenie a emeryturze oraz w analizie PIT-2 dla pracujących emerytów.

Dlaczego Polacy nie odkładają wniosku o emeryturę?
Raport rządowej rady, opisany przez Business Insider Polska, wskazuje, że wyższa aktywność zawodowa seniorów nie przełożyła się na istotne opóźnienie momentu składania pierwszego wniosku o świadczenie. Prezes ZUS Liwiusz Laska podał w lipcu 2026 r., że Polki kończą pracę w wieku około 61 i pół roku, a mężczyźni w okolicach 65 lat.
Zgodnie z art. 24 ustawy o emeryturach i rentach z FUS (Funduszu Ubezpieczeń Społecznych), isap.sejm.gov.pl, ubezpieczonym urodzonym po 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku co najmniej 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn. Ten próg działa jak punkt odniesienia: statystycznie kończymy pracę niemal dokładnie tam, gdzie ustawa otwiera drogę do świadczenia.
Dlaczego tak się dzieje? Według opisu raportu w Business Insider Polska jedną z głównych przyczyn są zmęczenie i wypalenie zawodowe. Prezes Laska stwierdził przy tym w lipcu 2026 r., że społeczeństwo nie jest gotowe na dyskusję o podwyższeniu wieku emerytalnego.
Naszym zdaniem wybór niższej emerytury nie zawsze oznacza ignorowanie rachunku. Często jest to decyzja podjęta pod presją zdrowia, opieki nad rodzicem albo likwidacji stanowiska. Ten wątek porusza także nasz tekst o wcześniejszych emeryturach dla roczników 1949-1968.
Ile daje późniejsza emerytura przy podstawie 600 tys. zł?
Komunikat GUS z 25 marca 2026 r. podaje średnie dalsze trwanie życia: 268,9 miesiąca dla 60-latka i 222,7 miesiąca dla 65-latka. Emeryturę liczy się jako podstawę podzieloną przez te miesiące, więc przy podstawie 600 tys. zł wychodzi 2 231 zł w wieku 60 lat i 2 694 zł w wieku 65 lat.
Tablica obowiązuje od 1 kwietnia 2026 r. do 31 marca 2027 r. Poniżej zestawienie dla czterech wysokości podstawy (obliczenia redakcji, bez uwzględnienia dalszych składek i waloryzacji).
| Podstawa obliczenia | Wiek 60 lat (268,9 mies.) | Wiek 65 lat (222,7 mies.) | Różnica |
|---|---|---|---|
| 400 tys. zł | 1 488 zł | 1 796 zł | +309 zł |
| 500 tys. zł | 1 859 zł | 2 245 zł | +386 zł |
| 600 tys. zł | 2 231 zł | 2 694 zł | +463 zł |
| 800 tys. zł | 2 975 zł | 3 592 zł | +617 zł |
Dla porównania: przeciętna emerytura z ZUS wyniosła we wrześniu 2026 r. 4 525 zł brutto, jak opisaliśmy w notce o wrześniowych świadczeniach. Podstawa 600 tys. zł daje więc wyraźnie mniej niż przeciętne świadczenie. Dlatego pytanie o rok lub dwa dłuższej pracy ma dla takiej osoby realną wagę. Kiedy wniosek złożyć w praktyce, pokazuje nasza analiza lipca zamiast maja.

Czy wcześniejsza emerytura naprawdę się nie opłaca?
Przy podstawie 600 tys. zł osoba wybierająca odejście w wieku 60 lat zamiast 65 pobiera w ciągu pięciu lat około 133,9 tys. zł (60 miesięcy po 2 231 zł). Różnica 463 zł miesięcznie zwraca tę kwotę dopiero po 289 miesiącach, czyli 24 latach i miesiącu (obliczenia redakcji, tablica GUS z 25 marca 2026 r.).
To stanowisko przeciwne do popularnej tezy, że dłuższa praca zawsze się opłaca. Średnie dalsze trwanie życia 60-latka wynosi 268,9 miesiąca, czyli 22 lata i 5 miesięcy, więc samo odroczenie wniosku zwraca się dopiero po przekroczeniu tej statystycznej granicy. Rachunek jest oczywiście uproszczony: pięć dodatkowych lat składek podnosi podstawę, a waloryzacja zmienia kwoty. Realny punkt wyrównania wypada więc wcześniej i właśnie dlatego każdy kolejny rok pracy działa na korzyść osób odkładających wniosek. Nie zmienia to faktu, że decyzja nie jest oczywista dla osoby ze słabym zdrowiem.
Premia za pięć lat dłuższej pracy to przy podstawie 600 tys. zł 463 zł miesięcznie, ale bez dodatkowych składek zwraca się dopiero po 24 latach.
Liczby dla osoby 2 lata przed emeryturą z kapitałem 480 tys. zł
Roczna premia za późniejsze odejście wynosi przy podstawie 600 tys. zł 5 556 zł (12 razy 463 zł). Tyle odsetek w pierwszym roku przynosi kapitał około 104 tys. zł zainwestowany w obligacje EDO (10-letnie obligacje skarbowe) oprocentowane na 5,35% (oferta MF z listopada 2026, kalkulator obligacji), przed podatkiem Belki.
To kalkulacja, nie rekomendacja. Pokazuje, że przy oszczędnościach wynoszących 480 tys. zł różnica między wariantami jest porównywalna z odsetkami od jednej piątej tej kwoty. Inflacja CPI (indeks cen konsumpcyjnych) wyniosła w październiku 2026 r. 3,5% r/r wg GUS (wskaźnik inflacji), więc realny zysk z EDO w pierwszym roku to około 1,85 pp. Emerytura z ZUS jest waloryzowana inflacją, oszczędności w lokacie już niekoniecznie. Ranking aktualnych ofert zawiera nasze zestawienie lokat.
Swój scenariusz można policzyć w Decyzjomacie Lokata-Konto oraz w Decyzjomacie Nadpłata, a wiek odejścia pokazuje kalkulator Kiedy na emeryturę. Płaca minimalna rośnie od 1 stycznia 2027 r. do 4 950 zł brutto, co wpływa na wynagrodzenia seniorów pracujących na etacie, jak opisujemy w tekście o pracujących emerytach.
Więcej analiz o świadczeniach zebraliśmy w hubie kategorii emerytury. Długość pobierania świadczenia opisujemy w tekście jak długo pobieramy emeryturę.
Co dalej z wiekiem emerytalnym w Polsce?
Progi z art. 24 ustawy o FUS pozostają bez zmian, a prezes ZUS Liwiusz Laska stwierdził w lipcu 2026 r., że społeczeństwo nie jest gotowe na dyskusję o podwyższeniu wieku emerytalnego.
Skoro raport rządowej rady pokazuje, że rosnąca aktywność nie opóźnia wniosków, rząd ma dwie drogi: zachęty finansowe dla pracujących albo twardsze przepisy. Przy deklaracjach z lipca 2026 r. bardziej prawdopodobna jest pierwsza. Dla osoby planującej odejście za dwa lata oznacza to jedno: obowiązujące zasady mają działać także w 2028 r., więc rachunek z tabeli powyżej pozostaje aktualny, a następnym krokiem jest sprawdzenie własnej podstawy na koncie w ZUS.
Narzędzia do Twojej decyzji
Najczęstsze pytania
- Ile wynosi średni wiek przejścia Polek na emeryturę?
- Około 61 i pół roku, według prezesa ZUS Liwiusza Laski w rozmowie z Rzeczpospolitą z lipca 2026 r. Ustawowy próg z art. 24 ustawy o emeryturach i rentach z FUS to 60 lat dla kobiet, więc statystyczna Polka pracuje około półtora roku dłużej od minimum. Mężczyźni odchodzą w okolicach 65 lat.
- O ile wyższa jest emerytura po odejściu w wieku 65 lat zamiast 60?
- O 20,7% przy tej samej podstawie. Z podstawy 600 tys. zł wychodzi 2 694 zł zamiast 2 231 zł, czyli 463 zł więcej miesięcznie (tablica GUS z 25 marca 2026 r.). Wynik nie obejmuje składek odprowadzonych w dodatkowych latach pracy, które podnoszą podstawę.
- Jaki procent osób powyżej wieku emerytalnego pracuje?
- 9,9% w II kwartale 2026 r. według GUS (BAEL) dla grupy 60/65-89 lat, o 0,6 pp więcej niż rok wcześniej.
- Dlaczego seniorzy nie pracują dłużej?
- Raport rządowej rady, opisany przez Business Insider Polska, wskazuje, że zmęczenie i wypalenie zawodowe to jedna z głównych przyczyn, a wzrost aktywności nie przesunął momentu pierwszego wniosku.
- Czy wiek emerytalny w Polsce wzrośnie?
- Obecnie nie. Prezes ZUS Liwiusz Laska stwierdził w lipcu 2026 r., że społeczeństwo nie jest gotowe na taką dyskusję. Art. 24 ustawy o FUS nadal wyznacza progi 60 lat dla kobiet i 65 dla mężczyzn.
- Jak policzyć własną emeryturę?
- 222,7 miesiąca to dzielnik dla 65-latka, a 268,9 miesiąca dla 60-latka (tablica GUS z 25 marca 2026 r., ważna do 31 marca 2027 r.). Wystarczy podstawa obliczenia z konta w ZUS podzielona przez ten dzielnik. Przybliżenie daje też kalkulator Kiedy na emeryturę.
Najważniejsze dla kredytobiorców - raz w tygodniu
Co poniedziałek sześć liczb tygodnia: rata kredytu, WIBOR, decyzje RPP, inflacja, rekordy cen mieszkań i najlepsze lokaty.
Jak wygląda Szóstka?Policz prognozowaną emeryturę i limity IKE/IKZE
- Kalkulator emerytury ZUS - prognoza świadczenia na podstawie zarobków i stażu
- IKE i IKZE - aktualne limity wpłat oraz realna korzyść podatkowa w trzecim filarze
- Decyzjomat Nadpłata - odkładać na emeryturę czy najpierw nadpłacić kredyt


