W skrócie
- 22 września 2026 r. Rada Ministrów przyjęła nowelizację PIT, CIT i ryczałtu (projekt UD116) z wejściem od 1 stycznia 2027 r.
- Dochód z IP Box wejdzie do podstawy daniny solidarnościowej - efektywne obciążenie nadwyżki ponad 1 mln zł rośnie z 5% do nawet 10%.
- Stawka daniny solidarnościowej rośnie z 4 do 5 proc., próg 1 mln zł dochodu pozostaje bez zmian.
- 40 tys. zł dodatkowej daniny zapłaci programista z dochodem 2 mln zł z IP Box (wyliczenie KPMG, wrzesień 2026).
- Ulga 5% IP Box ma przysługiwać tylko firmom zatrudniającym min. 3 osoby na etacie - to uderza w solo devów.
Rada Ministrów przyjęła 22 września 2026 r. nowelizację ustaw o PIT, CIT i ryczałcie (projekt UD116 w wykazie prac legislacyjnych rządu), która od 1 stycznia 2027 r. włącza dochód z ulgi IP Box (preferencyjna 5-proc. stawka PIT dla dochodów z kwalifikowanych praw własności intelektualnej, m.in. autorskiego prawa do programu komputerowego) do podstawy daniny solidarnościowej. Jeśli rozliczasz IP Box na B2B, a Twój roczny dochód przekracza 1 mln zł, efektywne obciążenie części ponad ten próg wzrośnie z 5 proc. do nawet 10 proc. - to zmiana, którą poczujesz dopiero przy rozliczeniu za 2027 r., ale planować trzeba już teraz. Stan na wrzesień 2026 r.
Co dokładnie przyjął rząd 22 września 2026 r.?
Rada Ministrów przyjęła 22 września 2026 r. pakiet ponad 20 zmian w PIT, CIT i ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych (projekt UD116), z datą wejścia w życie 1 stycznia 2027 r. Dla branży IT najważniejsze są trzy elementy: wejście dochodu z IP Box do daniny solidarnościowej, podwyżka stawki tej daniny z 4 do 5 proc. oraz warunek zatrudnienia trzech osób, by w ogóle zachować prawo do 5-proc. IP Box.
Zmiany nie kończą się na informatykach. Nowela przebudowuje całą skalę PIT: zamiast dwóch stawek (12 i 32 proc.) pojawią się trzy - 12 proc. do 130 tys. zł, nowa stawka 24 proc. w przedziale 130-150 tys. zł oraz 32 proc. powyżej 150 tys. zł. Pierwszy próg rośnie więc ze 120 do 130 tys. zł. To odrębny wątek, który rozłożyliśmy na czynniki w analizie drugiego progu podatkowego.
Równolegle rząd mocno przycina ryczałt. Limit przychodów uprawniający do wyboru tej formy spada z 2 mln euro do 250 tys. euro, a od nadwyżki przychodu ponad 300 tys. euro w trakcie roku wejdzie dodatkowa stawka 17 proc. Do tego 17 proc. zamiast 8,5 proc. zapłacą osoby świadczące usługi podmiotowi powiązanemu - ten fragment opisaliśmy osobno w tekście o ryczałcie 2027 dla podmiotów powiązanych. Szczegóły projektu są dostępne w wykazie prac Rady Ministrów oraz na stronie Ministerstwa Finansów.
Dlaczego danina solidarnościowa uderzy właśnie w informatyków?
Danina solidarnościowa to dodatkowe 4 proc. (od 2027 r. - 5 proc.) od nadwyżki rocznych dochodów ponad 1 mln zł, wprowadzone w 2019 r. Do tej pory dochód opodatkowany 5-proc. stawką IP Box był z tej daniny wyłączony, dlatego najlepiej zarabiający programiści na jednoosobowej działalności (JDG) płacili efektywnie 5 proc. nawet od kilku milionów złotych. Nowela UD116 tę furtkę zamyka.
Mechanizm najprościej ujął ekspert KPMG.
"Osoba rozliczająca IP Box (stawka 5 proc. PIT) po przekroczeniu progu miliona złotych dochodów zapłaci od nadwyżki 4 proc. daniny solidarnościowej." - Grzegorz Grochowina, szef Zespołu Zarządzania Wiedzą w Departamencie Podatkowym w KPMG w Polsce (komentarz cytowany przez prawo.pl i wnp.pl, wrzesień 2026)
Efektywne obciążenie części dochodu objętej IP Box rośnie więc z 5 proc. do 9 proc. przy obecnej stawce daniny, a po podwyżce do 5 proc. - do 10 proc. Dla porównania: informatyk na podatku liniowym już dziś płaci 19 proc. plus danina, więc preferencja IP Box wciąż zostaje wyraźnie tańsza. Rząd nie likwiduje ulgi, tylko obcina jej najbardziej skrajną korzyść dla milionerów.
Według Katarzyny Rupp, doradcy podatkowego z PKF Polska (wypowiedź dla wnp.pl, wrzesień 2026), przyjęty projekt został zresztą istotnie złagodzony wobec pierwotnej propozycji Ministerstwa Finansów - resort rozważał wcześniej dużo dalej idące ograniczenie samej ulgi IP Box dla samozatrudnionych.
Ile realnie zapłaci wysokozarabiający programista B2B?
Programista z dochodem 1,5 mln zł rozliczanym w IP Box zapłaci od 2027 r. ok. 20 tys. zł dodatkowej daniny przy stawce 4 proc. (500 tys. zł nadwyżki ponad milion x 4 proc.), a przy docelowej stawce 5 proc. - 25 tys. zł. Przy dochodzie 2 mln zł nadwyżka to już cały milion, więc danina wyniesie 40 tys. zł (stawka 4 proc.) lub 50 tys. zł (stawka 5 proc.) - wyliczenia zbieżne z szacunkami KPMG z września 2026 r.
Liczby dla podatnika na B2B
Jeśli fakturujesz w modelu B2B i mieścisz się poniżej miliona złotych dochodu rocznie - a tak jest u zdecydowanej większości senior devów, gdzie 22 tys. zł netto miesięcznie daje ok. 264 tys. zł rocznie - danina solidarnościowa Cię nie dotknie. Twój realny problem to raczej warunek trzech etatów przy IP Box oraz przycięty ryczałt. Sprawdź, czy przy Twoich przychodach opłaca się jeszcze IP Box, liniowy czy ryczałt, w kalkulatorze formy opodatkowania.
Granica bólu przebiega przy ok. 1 mln zł dochodu (nie przychodu). Kontrakt B2B rzędu 90-120 tys. zł miesięcznie - realny dla team leadów, architektów i konsultantów rozliczających prawa autorskie - wpada w ten przedział. Dla nich dodatkowe 20-50 tys. zł rocznie to koszt, który warto uwzględnić już w negocjacjach stawki na 2027 r. Nadwyżkę, którą do tej pory inwestowałeś, policz w Decyzjomacie Nadpłata, a jeśli planujesz hipotekę - sprawdź zdolność w Decyzjomacie Hipotecznym.
| Element | Do końca 2026 r. | Od 1 stycznia 2027 r. |
|---|---|---|
| Stawka daniny solidarnościowej | 4% od nadwyżki ponad 1 mln zł | 5% od nadwyżki ponad 1 mln zł |
| Dochód z IP Box w podstawie daniny | nie wliczany | wliczany do dochodu ponad 1 mln zł |
| Efektywne obciążenie IP Box ponad 1 mln zł | 5% | do 10% |
| Warunek zachowania stawki 5% IP Box | bez wymogu zatrudnienia | min. 3 osoby na etacie (300 dni w roku) |
| Limit przychodów dla ryczałtu | 2 mln euro | 250 tys. euro |
Decyzje finansowe?
Najpierw liczby.
6 raportów: kredyty, mieszkania, lokaty, inflacja, waluty i najem. Wszystko w jednym miejscu.
Kogo dotknie wymóg zatrudnienia trzech osób do IP Box?
Warunek zatrudnienia co najmniej trzech osób na umowie o pracę (w przeliczeniu na pełne etaty, przez minimum 300 dni w roku podatkowym) uderza w rdzeń beneficjentów IP Box - solo programistów rozliczających samozatrudnienie. To oni, a nie duże software house'y, byli głównymi odbiorcami preferencji od jej wprowadzenia w 2019 r.
Skala zjawiska nie jest marginalna. W 2024 r. z IP Box skorzystało 7 650 podmiotów - 7 494 podatników PIT i 156 podatników CIT - a łączny podatek od dochodów z kwalifikowanych praw własności intelektualnej przekroczył 255 mln zł, co wg raportu Grant Thornton było najlepszym wynikiem od startu ulgi (dane za 2024 r., publikacja prawo.pl). Wzrost liczby korzystających sięgnął blisko 10 proc. rok do roku. Jednoosobowa działalność bez pracowników - najczęstszy model w polskim IT - z tego grona w praktyce wypadnie.
Dla samozatrudnionego, który nie zatrudni trzech osób, oznacza to powrót do zasad ogólnych: podatku liniowego 19 proc. albo skali. Przy dochodzie 400-600 tys. zł rocznie różnica między 5 proc. IP Box a 19 proc. liniowym to kilkadziesiąt tysięcy złotych podatku. Zanim zdecydujesz, jak rozliczać 2027 r., porównaj warianty i optymalizację podstawy w kalkulatorze IKE i IKZE - IKZE dla JDG obniża dochód, a więc i ewentualną daninę.
Moja ocena: uszczelnienie czy koniec eldorado dla IT?
Danina od IP Box to najlepiej wycelowane uszczelnienie w całym pakiecie UD116 - dotyka wyłącznie osób z dochodem ponad milion złotych rocznie, a takich programistów jest w Polsce ułamek promila. Powiem wprost: trudno bronić tezy, że informatyk zarabiający 2 mln zł i płacący od tego 5 proc. podatku to sytuacja, którą państwo powinno chronić. Z perspektywy sprawiedliwości podatkowej ten ruch jest logiczny.
Wymóg trzech etatów przy IP Box budzi za to mój sceptycyzm. To już nie jest uderzenie w milionerów, tylko w mediany branży: solo devów fakturujących 300-600 tys. zł, którzy nie mają jak (ani po co) zatrudniać trzech osób, by dalej korzystać z ulgi na własny kod. Efekt będzie odwrotny do deklarowanego uszczelnienia - część z nich po prostu przeniesie rezydencję podatkową za granicę, o czym pisaliśmy w analizie rezydencji podatkowej przy pracy zdalnej. Fiskus może więc zebrać mniej, nie więcej.
Proporcje też mają znaczenie: podwyżka pierwszego progu PIT ze 120 do 130 tys. zł i nowa stawka 24 proc. dotkną milionów podatników na etacie i to one realnie kształtują klin podatkowy, co policzyliśmy w tekście o tym, ile zostaje z podwyżki netto. Danina od IP Box to medialny nagłówek, ale budżetowo drobny epizod. Więcej analiz z tego obszaru znajdziesz w hubie kategorii podatki.
Co dalej z projektem?
Projekt UD116 po przyjęciu przez Radę Ministrów 22 września 2026 r. trafia do Sejmu, a jego dalszy los zależy od tempa prac parlamentarnych i ewentualnych poprawek. Przebieg legislacji można śledzić w wykazie Rządowego Centrum Legislacji oraz na stronach Ministerstwa Finansów. Jeśli utrzyma się data wejścia 1 stycznia 2027 r., ostatnim rokiem rozliczenia IP Box na starych zasadach - bez daniny i bez wymogu trzech etatów - będzie 2026.
Dla wysokozarabiającego kontraktora na B2B praktyczny wniosek jest jeden: 2026 rok to okno, w którym warto domknąć rozliczenia i przemyśleć strukturę na 2027 r. - stawkę kontraktu, formę opodatkowania i to, czy IP Box nadal ma dla Ciebie sens. Analizy zmian dla programistów i wspólników spółek szczegółowo omawia serwis prawo.pl.
Narzędzia do Twojej decyzji
Najczęstsze pytania
- Od kiedy dochód z IP Box wlicza się do daniny solidarnościowej?
- 1 stycznia 2027 r. to data wejścia w życie zmiany z projektu UD116, przyjętego przez Radę Ministrów 22 września 2026 r. Od tego dnia dochód opodatkowany 5-proc. stawką IP Box wejdzie do podstawy daniny solidarnościowej. Ostatnim rokiem rozliczanym na starych zasadach będzie 2026.
- Ile zapłaci programista z dochodem 1,5 mln zł na IP Box?
- 20 tys. zł dodatkowej daniny przy stawce 4 proc. (500 tys. zł nadwyżki ponad milion x 4 proc.), a przy docelowej stawce 5 proc. - 25 tys. zł. Efektywne obciążenie części dochodu ponad 1 mln zł rośnie wtedy z 5 proc. do 9-10 proc. Wyliczenie zgodne z szacunkami KPMG z września 2026 r.
- Czy danina solidarnościowa obejmie każdego informatyka na B2B?
- 1 mln zł rocznego dochodu to próg, poniżej którego danina nie obowiązuje. Większość senior devów fakturujących ok. 22 tys. zł netto miesięcznie (ok. 264 tys. zł rocznie) go nie przekracza. Realnie danina dotknie team leadów, architektów i konsultantów zarabiających 90-120 tys. zł miesięcznie.
- Jak zmieni się stawka daniny solidarnościowej od 2027 roku?
- 5 proc. - taka stawka zastąpi obecne 4 proc. od nadwyżki dochodów ponad 1 mln zł. Sam próg 1 mln zł pozostaje bez zmian. W połączeniu z wliczeniem IP Box do podstawy oznacza to, że informatyk z ulgą IP Box zapłaci od nadwyżki nawet 10 proc. zamiast dotychczasowych 5 proc.
- Kto straci prawo do 5-proc. stawki IP Box od 2027 r.?
- Samozatrudnieni bez pracowników to główna grupa ryzyka. Projekt wymaga zatrudnienia min. 3 osób na etacie przez co najmniej 300 dni w roku, by zachować stawkę 5 proc. Solo programiści na JDG, którzy nie zatrudnią zespołu, wrócą do podatku liniowego 19 proc. lub skali.
- Co zmienia się w ryczałcie dla usług IT od 2027 r.?
- 250 tys. euro to nowy limit przychodów uprawniający do ryczałtu (spadek z 2 mln euro). Od nadwyżki ponad 300 tys. euro wejdzie stawka 17 proc., a usługi dla podmiotu powiązanego będą opodatkowane 17 proc. zamiast 8,5 proc. Dla części informatyków ryczałt przestanie się opłacać.
Nadpłacać czy inwestować? Decyzjomat Nadpłata da werdykt
- NADPŁAĆ, INWESTUJ, PODZIEL lub PODUSZKA - z policzoną oszczędnością dla Twojej sytuacji
- Efektywny spread nadpłaty vs ETF/IKE/IKZE z uwzględnieniem podatku Belki i ulg
- Poduszka bezpieczeństwa - ile faktycznie trzymać przy Twoim DSTI i dochodzie
Przeczytaj też
Brak komentarzy. Bądź pierwszy!