OFE od 2026: umowy i formalności elektroniczne dla 14,15 mln członków - co realnie się zmienia

Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o zmianie ustawy o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych (druk sejmowy nr 1443 z 2 lipca 2025 r.), a nowe przepisy weszły w życie 1 stycznia 2026 r. Zmiany obejmują 14 155 146 członków otwartych funduszy emerytalnych (OFE, czyli prywatnych funduszy inwestujących część składki emerytalnej) i pozwalają załatwić większość formalności elektronicznie, bez wizyty i papierowej umowy. Stan na lipiec 2026 r. - ustawa jest już podpisana przez Prezydenta RP i obowiązuje.

Co zmienia ustawa o OFE od 1 stycznia 2026 roku?

Ustawa deregulacyjna z druku nr 1443 przenosi obsługę członka OFE do kanału zdalnego. Od 1 stycznia 2026 r. umowę z funduszem można zawrzeć korespondencyjnie w formie pisemnej, elektronicznej lub dokumentowej, a oświadczenia o zapoznaniu się z informacją o funduszu, zgłoszenie rozdzielności majątkowej czy zmianę danych identyfikacyjnych da się złożyć przez internet (komunikat Rady Ministrów, gov.pl, lipiec 2025 r.).

Największa praktyczna zmiana dotyczy dokumentów. Do końca 2025 r. część oświadczeń wymagała formy pisemnej i podpisu na papierze, a obowiązkowe publikacje funduszy ukazywały się w prasie ogólnopolskiej. Po nowelizacji te publikacje trafiają do internetu, a kontakt z funduszem odbywa się na trwałym nośniku, który pozwala odtworzyć treść oświadczenia.

Według komunikatu Rady Ministrów projekt złożyło Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej kierowane przez Agnieszkę Dziemianowicz-Bąk, a celem jest cyfryzacja funduszy i dostosowanie ich do zmian technologicznych, jakie zaszły od lat 90., gdy OFE powstawały. Szczegóły ścieżki legislacyjnej są dostępne w komunikacie na gov.pl.

Kogo obejmą nowe zasady i ile to osób?

Nowe zasady obejmują 14 155 146 osób zapisanych do OFE - to liczba członków funduszy podana w uzasadnieniu projektu (dane MRPiPS, 2025 r.). Dla porównania na koniec 2025 r. w funduszach było 13,94 mln uczestników, a w marcu 2026 r. już 13,88 mln (dane KNF). Różnica pokazuje kierunek: liczba członków spada, o blisko 1,5 mln w ciągu pięciu lat.

Struktura wieku członków OFE jest kluczowa dla oceny tych zmian. Ponad połowa uczestników, czyli ponad 7,1 mln osób, to ludzie w wieku 46 lat i więcej, a osób poniżej 30. roku życia jest zaledwie około 150 tys. (dane z końca września 2025 r., za money.pl). To system domykany dla nowych roczników - do OFE nie wpływają już nowe składki od osób wchodzących na rynek pracy.

"Znaczenie OFE z każdym rokiem będzie coraz mniejsze. W ciągu dekady liczba członków funduszy istotnie spadnie, a rosnąć będzie rola PPK, w których liczba uczestników się zwiększa" - Oskar Sobolewski, ekspert emerytalny i rynku pracy HRK Payroll Consulting, założyciel Debaty Emerytalnej (money.pl, dane z końca września 2025 r.).

PPK (Pracownicze Plany Kapitałowe) przejmują rolę OFE jako filar kapitałowy, ale to dwa różne mechanizmy - do PPK dopłaca pracodawca i państwo, a OFE żyją wyłącznie ze środków zgromadzonych do 2014 r. i wyników inwestycyjnych. Więcej o wynikach obu programów pisaliśmy w analizie stóp zwrotu OFE i PPK za 2025 r..

Cyfryzacja gasnącego systemu? Moja ocena zmian

Aktywa OFE wynosiły 303,7 mld zł w marcu 2026 r., ale spadły o 3,6% miesiąc do miesiąca, a na koniec stycznia 2026 r. przekraczały jeszcze 310 mld zł (dane KNF). Te 300 mld zł brzmi imponująco, dopóki nie spojrzy się na drugą stronę bilansu: przez tzw. suwak bezpieczeństwa (mechanizm stopniowego przenoszenia środków z OFE do ZUS na 10 lat przed emeryturą) fundusze oddadzą w 2026 r. do FUS (Fundusz Ubezpieczeń Społecznych) aż 11,7 mld zł, zgodnie z planem finansowym FUS (za PAP Biznes).

I tu zaczyna się problem - moim zdaniem cyfryzacja OFE to porządkowanie fasady budynku, który i tak jest wyburzany od środka. Elektroniczne oświadczenia niczego nie zmieniają w faktach ekonomicznych: do funduszy nie płyną nowe składki, suwak co roku drenuje kapitał do ZUS, a średni wiek członka rośnie. Powiem wprost: dla przeciętnego uczestnika wygoda złożenia e-oświadczenia jest realna, ale marginalna wobec pytania, ile z jego OFE w ogóle zostanie do wypłaty.

Nie znaczy to, że zmiana jest zła. Przeniesienie publikacji z prasy do internetu i zniesienie przymusu papieru to sensowna deregulacja, która obniża koszty funduszy. Chodzi o proporcje - rząd komunikuje to jako duże udogodnienie dla 14 mln Polaków, podczas gdy realnie jest to techniczne domknięcie systemu, który wg samych ekspertów za dekadę będzie znacząco mniejszy. To dobra decyzja administracyjna sprzedana jako reforma emerytalna.

Co zmiany oznaczają dla Twojego kapitału 2 lata przed emeryturą?

Dwa lata przed emeryturą Twój OFE jest już w większości pusty - suwak bezpieczeństwa przeniósł gros środków na subkonto w ZUS w ciągu ostatnich 8 lat. Przy średnim stanie konta OFE ok. 21 800 zł (303,7 mld zł podzielone na 13,88 mln członków, wyliczenie własne na danych KNF z marca 2026 r.) resztka kapitału funduszowego jest niewielka wobec Twoich 480 tys. zł oszczędności na lokatach, obligacjach i koncie.

Dla osoby 2 lata przed emeryturą realna wartość nowelizacji jest więc głównie porządkowa: przez internet zaktualizujesz dane i zgłosisz osobę uposażoną, co ma znaczenie przy dziedziczeniu. Środki z OFE i z subkonta ZUS podlegają dziedziczeniu, a jak pokazuje skala nieodebranych pieniędzy w ZUS, to nie drobiazg - opisywaliśmy to w tekście o 660 mln zł nieodebranych z subkont po zmarłych.

Jeśli Twoje pytanie brzmi "gdzie chronić 480 tys. zł kapitału przed inflacją", odpowiedź nie leży w OFE, tylko w bezpiecznych instrumentach. Przy limicie BFG (Bankowy Fundusz Gwarancyjny, gwarancja do 100 tys. EUR na bank na klienta) warto rozłożyć kapitał między obligacje skarbowe indeksowane inflacją (np. EDO, 10-letnie z kuponem CPI plus marża) a lokaty w kilku bankach. Policz efektywną stopę w kalkulatorze obligacji skarbowych, a scenariusz podziału sprawdź w Decyzjomacie Lokata-Konto. To kalkulacja matematyczna, nie rekomendacja - decyzja zależy od Twojego horyzontu i profilu ryzyka.

Co dalej z OFE po 2026 roku?

OFE po 2026 r. czeka scenariusz kontrolowanego wygaszania, a nie rozwoju. Suwak co roku przenosi kolejne miliardy do FUS (11,7 mld zł w samym 2026 r. wg planu FUS), roczniki 46+ dominują wśród 13,88 mln członków, a nowe składki nie zasilają funduszy. Nowelizacja z druku nr 1443 nie odwraca tego trendu - jedynie dopasowuje system do cyfrowej obsługi tego, co jeszcze zostało.

Równolegle w rządzie od lat wraca pomysł głębszej reformy: przeniesienia środków z OFE na indywidualne konta emerytalne (IKE). Projekt "o przeniesieniu środków z OFE na IKE" był procedowany w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, ale to odrębna, znacznie poważniejsza operacja niż deregulacja formalności. Gdyby doszła do skutku, zmieniłaby charakter Twoich pieniędzy z OFE - z quasi-publicznych na prywatne na IKE. Śledzimy ten wątek w analizie, jak ZUS przelicza emeryturę z OFE po 65. roku życia.

Dla czytelnika płynie z tego jeden praktyczny wniosek: nie planuj emerytury wokół OFE. Jeśli chcesz realnie dołożyć do świadczenia, skuteczniejsze są dziś IKE i IKZE z ich ulgami podatkowymi, co rozłożyliśmy na liczby w pełnej analizie limitów IKE i IKZE 2026. Wątpliwości co do nadpłaty kredytu kontra odkładania na emeryturę rozstrzygniesz w Decyzjomacie Nadpłata, a aktualne oferty na ochronę kapitału porównasz w rankingu lokat. Więcej analiz o systemie emerytalnym znajdziesz w hubie kategorii emerytury.

Pytanie, które zostaje bez odpowiedzi, brzmi: czy rząd zdecyduje się w tej kadencji na przeniesienie OFE na IKE, czy pozostawi fundusze do cichego wygaśnięcia przez suwak. Od tej decyzji, a nie od e-oświadczeń, zależy przyszłość 300 mld zł z kont 14 mln Polaków.

Narzędzia do Twojej decyzji

• Decyzjomat Nadpłata - emerytura czy spłata kredytu
• Kalkulator IKE i IKZE
• Kalkulator FIRE
• Kalkulator PPK
• Kalkulator procentu składanego