W skrócie
- 17% ryczałtu obejmie od 1 stycznia 2027 r. usługi dla podmiotów powiązanych - dziś 8,5% lub 12% (projekt UD116).
- 22 września 2026 r. Rada Ministrów przyjęła nowelę PIT, CIT i ryczałtu z ponad 20 zmianami (komunikat RCL).
- Michał Myck z CenEA nazywa reformę drobną racjonalizacją systemu, która zmniejsza różnice w opodatkowaniu pracy.
- Podatki to tylko 20% klina podatkowego w Polsce - około 7% dochodu przeciętnego płatnika (CenEA, 2026).
- Identyczna usługa dla firmy powiązanej i niezależnej trafi pod różne stawki - doradcy wskazują ryzyko dyskryminacji podatkowej.
Rada Ministrów przyjęła 22 września 2026 r. projekt nowelizacji PIT, CIT i ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych (projekt UD116, Rządowe Centrum Legislacji), który od 1 stycznia 2027 r. nakłada jednolitą stawkę 17% na usługi świadczone podmiotom powiązanym - zamiast dzisiejszych 8,5% lub 12%. Dla osoby fakturującej 22 tys. zł miesięcznie usługi dla własnej spółki albo firmy współmałżonka oznacza to nawet 13 tys. zł wyższego podatku rocznie. Rząd nazywa to racjonalizacją, doradcy podatkowi mówią o nierównym traktowaniu. Stan na wrzesień 2026 r.
Na czym polega zmiana w ryczałcie od 2027 roku?
Usługi świadczone na rzecz podmiotu powiązanego będą od 1 stycznia 2027 r. objęte jednolitą stawką ryczałtu 17% - wynika z projektu UD116 przyjętego przez Radę Ministrów 22 września 2026 r. Dziś wynajem lokalu własnej spółce rozlicza się stawką 8,5%, a usługi IT, marketingowe czy księgowe dla firmy współmałżonka stawką 12% lub 8,5%. Po zmianie wszystkie te przychody wpadają do najwyższego progu ryczałtu.
Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych (uproszczona forma, w której płacisz podatek od przychodu, bez prawa odliczenia kosztów) ma w 2026 r. stawki od 2% do 17% w zależności od rodzaju działalności. Najniższe stawki dotyczą handlu, 12% obejmuje m.in. część usług IT, a 17% to dziś stawka dla wolnych zawodów. Projekt UD116 przesuwa do tej najwyższej stawki całą kategorię transakcji wewnątrzgrupowych, niezależnie od ich faktycznej natury.
Mechanizm jest celowany w jedną rzecz: dzielenie działalności między osobę fizyczną na ryczałcie a spółkę z o.o., która płaci CIT (podatek dochodowy od osób prawnych). Taki układ pozwalał wyprowadzać część zysku spółki jako nisko opodatkowany przychód ryczałtowca. Jak opisaliśmy w analizie noweli PIT i CIT, to właśnie te konstrukcje resort finansów chce zamknąć. Limit samego ryczałtu pozostaje bez zmian - w 2026 r. to 8 517 200 zł przychodu rocznie (równowartość 2 mln euro), a prawo do rozliczeń kwartalnych do 851 720 zł (dane MF, podatki.gov.pl).
Dlaczego rząd nazywa to racjonalizacją systemu?
Racjonalizacja oznacza tu zmniejszenie różnicy w tym, ile z tego samego dochodu oddają fiskusowi osoby wykonujące podobną pracę - jedna na etacie, druga przez jednoosobową działalność na ryczałcie. Według Michała Mycka, dyrektora Centrum Analiz Ekonomicznych CenEA i profesora w Instytucie Nauk Ekonomicznych PAN, osoby o zbliżonych dochodach mają dziś wyraźnie niższe obciążenie, gdy przechodzą na ryczałt - i to tę lukę nowela ma zawężać.
"To drobna racjonalizacja systemu, która wydaje się rozsądna" - Michał Myck, dyrektor CenEA, prof. INE PAN (Interia Biznes, wrzesień 2026 r.).
Słowo "drobna" jest tu kluczowe i to właśnie je pomija większość doniesień. Myck zwraca uwagę, że sam podatek dochodowy to tylko jedna piąta klina podatkowego w Polsce - różnicy między kosztem pracy dla firmy a tym, co pracownik dostaje na rękę. Dla przeciętnego płatnika obciążenie z tytułu PIT to zaledwie około 7% dochodu (szacunki CenEA, 2026). Resztę klina tworzą składki na ZUS i zdrowotną.
Z tego wynika wniosek, który nie brzmi dobrze dla zwolenników reformy: skoro podatki to 20% klina, to nawet gruntowna przebudowa stawek ryczałtu rusza niewielki wycinek całego systemu danin od pracy. Liczba ryczałtowców i tak rośnie - w 2026 r. ryczałt wybrało o ponad 77 tys. podatników więcej niż rok wcześniej, wzrost o 6,5% r/r (dane infakt, 2026), podczas gdy skala podatkowa przyciągnęła dodatkowe 35 tys. osób. Popularność tej formy nie wynika więc z jednej furtki dla podmiotów powiązanych, lecz z braku składek liczonych od dochodu i prostoty rozliczeń.
Ile zapłacisz więcej przy fakturowaniu 22 tys. zł?
Przy fakturowaniu 22 tys. zł miesięcznie (264 tys. zł rocznie) skok z 12% na 17% ryczałtu to różnica 13 200 zł podatku w skali roku - czyli około 1 100 zł miesięcznie mniej na koncie. To konkretny koszt, jeśli choć część Twoich przychodów pochodzi od firmy, z którą jesteś powiązany kapitałowo lub rodzinnie.
Policzmy to wprost dla grafika czy specjalisty IT rozliczającego kontrakt B2B:
- 264 000 zł przychodu rocznie
- ryczałt 12% dziś: 31 680 zł podatku
- ryczałt 17% od 2027 r. (usługa dla podmiotu powiązanego): 44 880 zł podatku
- różnica: 13 200 zł rocznie
Haczyk polega na tym, że stawka zależy od odbiorcy faktury, nie od tego, co robisz. Jeśli identyczny projekt graficzny wykonasz dla niezależnego klienta, zapłacisz 12% (albo 8,5% - zależnie od klasyfikacji). Ten sam projekt dla spółki męża czy żony - 17%. Zanim podpiszesz umowę na 2027 r., policz realne netto w kalkulatorze formy opodatkowania i porównaj warianty w kalkulatorze B2B vs UoP.
17% dotyczy wyłącznie przychodu od podmiotu powiązanego. Dywersyfikacja portfela klientów o niezależnych kontrahentów utrzymuje niższą stawkę na tej części przychodów - ale sztuczne rozdrabnianie faktur fiskus może zakwestionować jako obejście przepisu.
Nadwyżkę, która zostaje po wyższym podatku, warto skierować tam, gdzie obniża kolejną daninę - wpłata na IKZE zmniejsza podstawę PIT, a limit sprawdzisz w kalkulatorze IKE i IKZE. Decyzję, czy nadwyżkę odkładać, czy nadpłacać przyszły kredyt, rozstrzygniesz w Decyzjomacie Nadpłata.
Decyzje finansowe?
Najpierw liczby.
6 raportów: kredyty, mieszkania, lokaty, inflacja, waluty i najem. Wszystko w jednym miejscu.
Czy 17% dla usług powiązanych to nie dyskryminacja?
Dwie identyczne usługi rozliczane dwiema różnymi stawkami tylko dlatego, że jedna trafia do podmiotu powiązanego, a druga do niezależnego kontrahenta - to podstawowy zarzut doradców podatkowych wobec projektu UD116. Krajowa Izba Doradców Podatkowych i komentatorzy (m.in. analiza KRTP, wrzesień 2026 r.) wskazują, że zamiast likwidować optymalizację, przepis może wprowadzać nierówne traktowanie tego samego świadczenia.
To jest luka w narracji o racjonalizacji, którą moim zdaniem łatwo przeoczyć. Racjonalny system podatkowy opodatkowuje ten sam dochód tak samo. Tymczasem projektowany mechanizm różnicuje stawkę według tego, kto jest odbiorcą faktury - a nie według rodzaju czy wartości pracy. Powiem wprost: to rozwiązanie punktowe, które gasi jeden schemat optymalizacyjny kosztem spójności zasady, że równe traktujemy równo.
Projekt przez rok przechodził istotne zwroty. We wcześniejszych wersjach rozważano objęcie stawką 17% szerszego katalogu usług dla podmiotów powiązanych, część tych pomysłów usuwano i przywracano w kolejnych wersjach (INFORLEX, EY, 2026 r.). To sygnał, że sam ustawodawca nie ma pewności, gdzie postawić granicę - a dla przedsiębiorcy planującego 2027 r. oznacza to ryzyko, że ostateczny kształt przepisu jeszcze się zmieni w pracach sejmowych.
| Data | Etap | Skutek |
|---|---|---|
| 2025-09 | Publikacja projektu UD116 w RCL | Pierwsza wersja uszczelnienia ryczałtu dla transakcji wewnątrzgrupowych |
| 2026-03 | Kolejna wersja projektu | Modyfikacja katalogu usług objętych 17% |
| 2026-09-22 | Przyjęcie przez Radę Ministrów | Ponad 20 zmian w PIT, CIT i ryczałcie trafia do Sejmu |
| 2027-01-01 | Planowane wejście w życie | Usługi dla podmiotu powiązanego na 17% zamiast 8,5-12% |
Komentarz redakcji - racjonalizacja, ale punktowa
Stawka 17% dla usług wewnątrzgrupowych uderzy w wąską grupę - głównie we wspólników spółek i rodzinne firmy rozliczające się ryczałtem - a nie w ogół 1,2 mln ryczałtowców (szacunek na bazie danych MF, 2026). To nie jest rewolucja w opodatkowaniu pracy, choć część nagłówków tak to sprzedaje. Przeanalizowaliśmy mechanizm i naszym zdaniem efekt fiskalny będzie skromny, a polityczny - głośniejszy niż realne wpływy do budżetu.
Dla Ciebie, jeśli fakturujesz przez jednoosobową działalność, praktyczny wniosek jest prosty: sprawdź, czy wśród Twoich odbiorców jest podmiot powiązany, i czy po 2027 r. ryczałt nadal bije podatek liniowy 19% albo skalę. Przy 264 tys. zł przychodu i stawce 17% różnica wobec liniowego potrafi się odwrócić - a wtedy liczy się już możliwość odliczenia kosztów i składek, czego ryczałt nie daje. To ta sama logika, którą opisywaliśmy przy daninie solidarnościowej i IP Box w IT oraz nowej skali PIT z progiem 130 tys. zł.
Patrząc dalej: jeśli klin podatkowy ma realnie spaść, reforma musi sięgnąć składek, nie samych stawek PIT - a tego w UD116 nie ma. Dopóki ZUS liczymy ryczałtowo i od dochodu, przedsiębiorcy będą szukać najtańszej formy, a ustawodawca - kolejnych łatek. Planujesz hipotekę za rok lub dwa? Niższe netto po podwyżce ryczałtu obniża zdolność kredytową, więc warto to przeliczyć w Decyzjomacie Hipoteka jeszcze przed zmianą stawki. Więcej analiz finwire.pl o zmianach danin znajdziesz w hubie kategorii podatki; kontekst dla przedsiębiorców daje też nasz tekst o wakacjach składkowych ZUS dla JDG.
Pełny tekst projektu i uzasadnienie dostępne są na stronach Ministerstwa Finansów oraz w serwisie podatki.gov.pl; dane o strukturze podatników publikuje GUS.
Narzędzia do Twojej decyzji
Najczęstsze pytania
- Ile wynosi ryczałt dla usług świadczonych podmiotowi powiązanemu od 2027 roku?
- 17% - jednolita stawka dla usług świadczonych podmiotom powiązanym od 1 stycznia 2027 r. wg projektu UD116 przyjętego przez Radę Ministrów 22 września 2026 r. Dziś te same usługi (np. wynajem lokalu własnej spółce, usługi IT dla firmy współmałżonka) rozlicza się stawką 8,5% lub 12%.
- Kogo konkretnie dotknie podwyżka ryczałtu do 17%?
- Wspólników spółek z o.o. świadczących usługi własnej firmie, osoby wynajmujące majątek swojej spółce oraz przedsiębiorców fakturujących firmę współmałżonka lub inny podmiot powiązany kapitałowo albo rodzinnie. Niezależni kontrahenci bez powiązań zachowują dotychczasowe stawki 8,5-12%.
- Czy ryczałt 17% opłaca się bardziej niż podatek liniowy 19%?
- 264 000 zł przychodu przy 17% ryczałtu to 44 880 zł podatku od przychodu, bez prawa odliczenia kosztów i składek. Liniowy 19% liczy się od dochodu (przychód minus koszty), więc przy realnych kosztach i możliwości odliczenia składki zdrowotnej może wyjść korzystniej. Każdy przypadek wymaga przeliczenia.
- Kiedy zmiany w ryczałcie wejdą w życie?
- 1 stycznia 2027 r. to planowana data wejścia w życie noweli PIT, CIT i ryczałtu (projekt UD116). Rada Ministrów przyjęła projekt 22 września 2026 r., ale czeka go jeszcze ścieżka sejmowa - ostateczny kształt przepisów może się zmienić.
- Dlaczego ekonomiści mówią o racjonalizacji, skoro to podwyżka?
- Racjonalizacja oznacza zmniejszenie różnicy w opodatkowaniu osób o podobnych dochodach - etatowca i ryczałtowca. Według Michała Mycka z CenEA to jednak zmiana drobna, bo podatki to tylko 20% klina podatkowego w Polsce, a dla przeciętnego płatnika około 7% dochodu. Resztę tworzą składki ZUS i zdrowotna.
- Ile osób w Polsce rozlicza się ryczałtem?
- 6,5% wzrostu r/r odnotował ryczałt w 2026 r. - ponad 77 tys. podatników więcej niż w 2025 r. wybrało tę formę (dane infakt, 2026). Skala podatkowa pozostaje najpopularniejsza i zyskała dodatkowe 35 tys. osób. Limit przychodu dla ryczałtu w 2026 r. to 8 517 200 zł.
- Czy zmiana stawki na 17% jest zgodna z zasadą równości podatkowej?
- Doradcy podatkowi (m.in. KRTP, wrzesień 2026 r.) wskazują ryzyko dyskryminacji: dwie identyczne usługi trafią pod różne stawki tylko ze względu na odbiorcę faktury. Projekt różnicuje opodatkowanie według powiązania stron, a nie rodzaju pracy, co może budzić wątpliwości konstytucyjne.
Nadpłacać czy inwestować? Decyzjomat Nadpłata da werdykt
- NADPŁAĆ, INWESTUJ, PODZIEL lub PODUSZKA - z policzoną oszczędnością dla Twojej sytuacji
- Efektywny spread nadpłaty vs ETF/IKE/IKZE z uwzględnieniem podatku Belki i ulg
- Poduszka bezpieczeństwa - ile faktycznie trzymać przy Twoim DSTI i dochodzie
Przeczytaj też
Brak komentarzy. Bądź pierwszy!