Po ilu dniach można skorzystać z ulgi na złe długi?

90 dni od upływu terminu płatności z faktury lub umowy to minimum, po którym wierzytelność uznaje się za nieściągalną (EY, 10 grudnia 2024 r.). W VAT korekta jest możliwa przez 3 lata od końca roku wystawienia faktury, w PIT i CIT wykazujesz ją w zeznaniu za rok, w którym minęło 90 dni.

Czy ulga na złe długi przysługuje na ryczałcie i podatku liniowym?

Tak: ulga w PIT obejmuje podatników na skali, na podatku liniowym 19% oraz na ryczałcie, gdzie można ją stosować także przy zaliczkach (MF, 15 marca 2023 r.). Wyłączone są transakcje między podmiotami powiązanymi i wierzytelności spoza transakcji handlowych, więc fakturowanie własnej spółki zwykle nie daje prawa do ulgi.

Czy dłużnik musi być czynnym podatnikiem VAT i nie być w likwidacji?

Wymóg czynnego statusu dłużnika i braku likwidacji lub upadłości opisywał jeszcze Infor 26 lutego 2021 r., ale EY w analizie z 10 grudnia 2024 r. nie wymienia go już w obecnych przepisach po wyroku TSUE C-335/19. Gdy nabywca nie jest czynnym podatnikiem, potrzebny jest wpis do rejestru długów, prawomocny wyrok z egzekucją albo upadłość konsumencka.

Jak ująć ulgę na złe długi w JPK_V7?

Korektę ujmujesz w pliku JPK_V7 za okres, w którym minęło 90 dni: w ewidencji sprzedaży oraz w deklaracji, w polach P_68 i P_69 (Infor, opis z 2022 r.). Dokumenty to faktura, umowa z terminem płatności, wezwania do zapłaty i wyciąg bankowy. Numery pól potwierdź w aktualnej strukturze na podatki.gov.pl.

Co jeśli kontrahent zapłaci po tym, jak skorygowałem VAT?

Wierzyciel zwiększa wtedy podstawę i VAT należny w rozliczeniu za okres zapłaty, a dłużnik odzyskuje prawo do odliczenia i kosztu od zapłaconej kwoty (MF, 15 marca 2023 r.). Przy fakturze 22 000 zł netto oznacza to ponowne 5 060 zł VAT do zapłaty w miesiącu wpływu pieniędzy.

Czy sprzedaż wierzytelności windykatorowi pozwala na ulgę?

Zbycie wierzytelności w jakiejkolwiek formie oznacza, że nie jest ona nieuregulowana, więc ulga nie przysługuje (EY, 10 grudnia 2024 r.). Wybierając między cesją a ulgą, porównaj cenę sprzedaży długu z kwotą 9 240 zł podatku, którą odzyskasz przy fakturze 22 000 zł netto.

Czy w 2027 r. zasady ulgi na złe długi w VAT się zmienią?

Projekt VAT 2026/2027, opisany przez iFirma 29 września 2026 r., zakłada, że mali podatnicy na metodzie kasowej sprzedający podmiotom bez statusu czynnego podatnika skorygują podatek najwcześniej po 180 dniach. To na razie projekt, więc obowiązują dotychczasowe 90 dni, a zmianę potwierdź w Dzienniku Ustaw.

podatki

Ulga na złe długi 2026: 90 dni od terminu płatności i 3 lata na korektę VAT - jak ją rozliczyć

Redakcja finwire.pl·23 października 2026 08:00·8 min czytania

W skrócie

90 dni od terminu płatności musi minąć, zanim wierzyciel skoryguje VAT, PIT lub CIT (EY, 10 grudnia 2024 r.; MF, 15 marca 2023 r.).
3 lata od końca roku wystawienia faktury to limit czasu na korektę podatku należnego w VAT (art. 89a ustawy o VAT).
Wierzyciel musi być czynnym podatnikiem VAT w dniu poprzedzającym korektę, a dłużnik, który odliczył VAT, sam koryguje odliczenie.
9 240 zł wynosi łączny efekt ulgi przy fakturze 22 000 zł netto: 5 060 zł VAT plus 4 180 zł PIT liniowego 19% (obliczenia redakcji).
Zapłata po korekcie wymusza korektę powrotną po obu stronach, więc ulga nie jest umorzeniem podatku (MF, 15 marca 2023 r.).

Ulga na złe długi pozwala skorygować VAT oraz obniżyć podstawę PIT lub CIT, gdy kontrahent nie zapłacił faktury w ciągu 90 dni od terminu płatności (art. 89a ustawy o VAT, art. 26i ustawy o PIT i art. 18f ustawy o CIT, wg analizy EY z 10 grudnia 2024 r.). Przy fakturze na 22 000 zł netto, której klient nie opłacił, chodzi o 5 060 zł VAT i 4 180 zł podatku dochodowego liniowego 19%, czyli łącznie 9 240 zł.

Czym jest ulga na złe długi i komu przysługuje w VAT, PIT i CIT?

Ulga na złe długi to mechanizm, który pozwala sprzedawcy cofnąć podatek rozliczony od faktury, za którą nie dostał pieniędzy. Według Ministerstwa Finansów (zestawienie z 15 marca 2023 r.) w PIT i CIT działa od 1 stycznia 2020 r., a w VAT od wielu lat, z kilkukrotnie zmienianymi warunkami.

W VAT wierzyciel obniża podstawę opodatkowania i podatek należny. W PIT i CIT pomniejsza podstawę opodatkowania o wartość nieuregulowanej wierzytelności, którą wcześniej wykazał jako przychód. Ulgę można stosować także przy zaliczkach na ryczałt od przychodów ewidencjonowanych. Skorzystają z niej więc spółki płacące CIT (stawka 19%, mały podatnik 9%), osoby na skali, na podatku liniowym 19% i na ryczałcie. Tekst ustawy o VAT znajdziesz w publikatorze eli.gov.pl (Dz.U. 2020 poz. 106), ale to wersja z 2020 r., więc przed korektą porównaj ją z aktualnym tekstem jednolitym na isap.sejm.gov.pl.

Ulga dotyczy transakcji handlowych. W PIT i CIT nie obejmuje transakcji między podmiotami powiązanymi (wg przeglądu na poradnikprzedsiebiorcy.pl). To ważne dla właścicieli firm, którzy fakturują własne spółki - tam ulgi zwykle nie będzie.

Po ilu dniach od terminu płatności można skorygować podatek (90 dni, 3 lata, 2 lata)?

Wierzytelność uznaje się za nieściągalną, gdy w ciągu 90 dni od upływu terminu płatności z umowy lub faktury nie została uregulowana ani zbyta (EY, 10 grudnia 2024 r.). Na korektę VAT masz 3 lata liczone od końca roku wystawienia faktury, co wynika z art. 89a ustawy o VAT.

Weź fakturę wystawioną 15 stycznia 2026 r. z terminem płatności 30 stycznia 2026 r. Dziewięćdziesiąty dzień mija 30 kwietnia 2026 r., więc korektę możesz ująć w rozliczeniu za okres, w którym ten termin upłynął, czyli za kwiecień 2026 r. (plik JPK_V7M składasz do 25 maja). Limit trzech lat liczy się od 31 grudnia 2026 r., więc ostatnim dniem na korektę jest 31 grudnia 2029 r.

A dwa lata? Dwuletni limit obowiązywał w VAT, zanim TSUE w wyroku C-335/19 z 15 października 2020 r. uznał część polskich ograniczeń za sprzeczną z prawem Unii Europejskiej; EY wskazuje go dziś już tylko jako warunek historyczny. W źródłach, które przeanalizowaliśmy dla PIT i CIT, nie znaleźliśmy odrębnego limitu lat, więc przed korektą starszej wierzytelności sprawdź to w art. 26i ustawy o PIT i art. 18f ustawy o CIT lub zapytaj doradcę podatkowego.

Ulga na złe długi: kluczowe terminy i reguły (stan na październik 2026)
Podatek	Kiedy ulga	Limit czasu	Gdzie korekta
VAT (wierzyciel)	po 90 dniach od terminu płatności	3 lata od końca roku wystawienia faktury	JPK_V7 (ewidencja i deklaracja)
VAT (dłużnik)	korekta odliczenia najpóźniej w okresie, w którym minęło 90 dni	brak osobnego limitu w źródłach	JPK_V7 (ewidencja zakupów)
PIT	w zeznaniu za rok, w którym minęło 90 dni	do sprawdzenia w art. 26i	zeznanie roczne (PIT-36, PIT-36L, PIT-28)
CIT	w zeznaniu za rok, w którym minęło 90 dni	do sprawdzenia w art. 18f	CIT-8 (część E.5), CIT/WZ

Jakie warunki musi spełnić wierzyciel, a jakie dłużnik?

Wierzyciel musi być czynnym podatnikiem VAT w dniu poprzedzającym złożenie deklaracji z korektą, a od końca roku wystawienia faktury nie mogą minąć 3 lata (EY, 10 grudnia 2024 r.). To dwa warunki, których pilnuje się najczęściej - i które najłatwiej przeoczyć, gdy firma zawiesza działalność lub wyrejestrowuje się z VAT.

Po stronie dłużnika sprawa wygląda inaczej niż w starszych poradnikach. Piotr Juszczyk, doradca podatkowy, w tekście dla Infor z 26 lutego 2021 r. wskazywał jeszcze, że kontrahent musi nadal być czynnym podatnikiem VAT i nie może być w likwidacji ani upadłości. Po wyroku TSUE C-335/19 i nowelizacjach EY w grudniu 2024 r. nie wymienia już tych warunków wobec dłużnika; dłużnik będący podatnikiem ma po prostu obowiązek skorygować odliczony VAT. Wymóg niewszczęcia likwidacji lub upadłości traktuj więc jako historyczny, ale przed korektą sprawdź kontrahenta w Krajowym Rejestrze Zadłużonych.

Gdy nabywca nie jest czynnym podatnikiem VAT, w tym gdy jest konsumentem, wierzytelność musi spełniać jeden z trzech warunków: prawomocne orzeczenie sądu i skierowanie do egzekucji, wpis do rejestru długów (np. Krajowego Rejestru Długów) albo ogłoszenie upadłości konsumenckiej (MF, 15 marca 2023 r.). Zmiana w drodze: projekt VAT 2026/2027 opisany przez iFirma 29 września 2026 r. zakłada, że mali podatnicy na metodzie kasowej sprzedający podmiotom niebędącym czynnymi podatnikami VAT skorygują podatek dopiero po powstaniu obowiązku podatkowego, najwcześniej po 180 dniach. To na razie projekt, nie obowiązujące prawo.

Jak krok po kroku rozliczyć ulgę na złe długi w JPK_V7?

Korektę VAT wykazujesz w JPK_V7 (jednolity plik kontrolny z deklaracją, składany co miesiąc lub kwartał): w ewidencji sprzedaży oraz w deklaracji w polach P_68 i P_69, jak opisał portal Infor w tekście sprzed zmian. Dokumenty pod kontrolę to faktura, umowa lub zamówienie z terminem płatności, dowody wezwań do zapłaty i wyciąg bankowy pokazujący brak wpłaty.

Procedura w praktyce:

Sprawdź, że minęło 90 dni od terminu płatności i że faktura nie została zbyta (np. w factoringu pełnym).
Sprawdź swój status czynnego podatnika VAT w dniu poprzedzającym korektę.
Wykaż korektę podstawy i podatku należnego w JPK_V7 za właściwy okres. Według EY wierzyciel używa w ewidencji pól dla stawek (15-20), a dłużnik pól odliczenia (46-47); Comarch Optima opisuje oznaczenie korekty w polu KorektaPodstawyOpodt. Numery pól potwierdź w aktualnej strukturze JPK_V7 na podatki.gov.pl.
W PIT lub CIT pomniejsz podstawę w zeznaniu za rok, w którym minęło 90 dni. Od rozliczeń za 2023 r. nie dołącza się już PIT/WZ (wg przeglądu poradnikprzedsiebiorcy.pl), a w CIT nadal wykazujesz ulgę w CIT-8 (część E.5) i CIT/WZ.

Jeśli korekta wychodzi na plus, możesz wnioskować o zwrot na rachunek bankowy. Na kontrolę pamiętaj o spójności z KSeF: jeśli faktura została skorygowana, opisaliśmy w artykule o błędzie wizualizacji PDF, jak łatwo o rozbieżności. Skarbówka sprawdza takie korekty coraz sprawniej, o czym piszemy w tekście o cyfrowych śladach w kontroli podatkowej, a pułapkę fałszywych wiadomości o korekcie opisaliśmy w materiale o oszustwach podszywających się pod KAS.

Liczby dla JDG na liniowym: ile realnie daje ulga na złe długi?

Przy fakturowaniu 22 000 zł netto miesięcznie na podatku liniowym 19% jedna niezapłacona faktura za cały miesiąc oznacza 5 060 zł VAT (23% stawki podstawowej) i 4 180 zł PIT (19% z 22 000 zł), czyli razem 9 240 zł (obliczenia redakcji). Do tego składka zdrowotna: 4,9% dochodu liniowego to 1 078 zł zapłacone od przychodu, którego nie dostałeś.

Faktura 27 060 zł brutto bez wpłaty to nadal brak 27 060 zł na koncie, a ulga oddaje Ci co najwyżej 9 240 zł podatków (obliczenia redakcji). Moim zdaniem w większości poradników brakuje wniosku, który idzie pod prąd: ulga nie jest ratunkiem, tylko zwrotem zaliczki, którą sam pożyczyłeś fiskusowi. Realna strata, jeśli klient nie zapłaci wcale, to 17 820 zł (22 000 zł netto minus 4 180 zł PIT, po odzyskaniu VAT). Ulga skraca zatem lukę, ale jej nie zamyka.

Drugi wniosek dotyczy czasu. Czekanie z korektą niewiele kosztuje w VAT (masz do 31 grudnia 2029 r. dla faktury z 2026 r.), ale zostawianie jej do końca limitu oznacza kilka lat zamrożonych 5 060 zł. Jeśli planujesz kredyt, rozważ też wpływ nieopłaconych faktur na dochód widziany przez bank; policzysz to w Decyzjomacie Hipotecznym. Porównaj również, czy po stracie przychodu inna forma opodatkowania nie byłaby tańsza, w kalkulatorze formy opodatkowania, a koszt ZUS sprawdzisz w kalkulatorze składek ZUS.

Skala problemu:

Według Coface (dane za trzy kwartały 2023 r.) sądy orzekły 767 upadłości i restrukturyzacji, o 22,5% więcej niż rok wcześniej. Nowszych danych nie znaleźliśmy, ale kierunek pokazuje, dlaczego warto znać ulgę, zanim będzie potrzebna.

Jeśli rozważasz też poduszkę na nieopłacone faktury, sprawdź w Decyzjomacie Nadpłata, czy nadwyżkę lepiej zamrozić w rezerwie, czy przeznaczyć na kredyt.

Co z ulgą, gdy dłużnik zapłaci po korekcie lub wierzytelność zostanie zbyta?

Gdy dłużnik zapłaci po korekcie, wierzyciel i dłużnik wykonują korektę powrotną: otrzymane kwoty ponownie zwiększają przychód i obrót wierzyciela, a dłużnik odzyskuje prawo do kosztu i odliczenia VAT od zapłaconej kwoty (MF, 15 marca 2023 r.; EY, 10 grudnia 2024 r.). Ulga jest więc tymczasowa, dopóki faktura pozostaje nieopłacona.

Przykład: klient płaci 22 000 zł netto plus 5 060 zł VAT w sierpniu 2026 r., choć korektę zrobiłeś w maju. W rozliczeniu za sierpień ponownie zwiększasz podstawę i VAT należny o te kwoty, a w PIT ujmujesz przychód za rok, w którym wpłynęła zapłata. Zapłata po latach nie unieważnia wcześniejszej ulgi, ale wymusza rozliczenie, więc prowadź ewidencję skorygowanych faktur.

Zbycie wierzytelności w jakiejkolwiek formie oznacza, że nie spełnia ona warunku nieuregulowania, więc ulgi do niej nie zastosujesz (EY, 10 grudnia 2024 r.). Sprzedaż długu firmie windykacyjnej lub cesja to wyprzedaż roszczenia, nie nieściągalność. Z drugiej strony, gdy zbywasz wierzytelność po wcześniejszej korekcie, rozlicz skutki z doradcą, bo reguły powrotu nie są oczywiste.

Od 1 października 2026 r. korekta z nadpłatą rusza automatycznie, o czym szerzej w artykule o zmianach w Ordynacji. Moim zdaniem największe ryzyko to nie sam wniosek o ulgę, lecz brak dokumentacji, gdy kontrola zapyta o termin płatności i brak wpłaty. Więcej analiz o podatkach znajdziesz w hubie kategorii podatki, a przy okazji zmian w fakturowaniu zobacz też paragon z NIP od 2027 r..

Ostatnie pytanie jest otwarte: jeśli projekt VAT 2026/2027 wejdzie w życie i wydłuży czekanie do 180 dni dla małych podatników na metodzie kasowej, firmy z klientami detalicznymi stracą kwartał płynności. Już dziś warto oznaczać w księgowości każdą fakturę po terminie datą 91. dnia.

Narzędzia do Twojej decyzji

Rekordy rynku mieszkań · akty do 14 października 2026 29,7 mln zł Najdroższe mieszkanie w Polsce w aktach notarialnych: 480,3 m², Warszawa. Zobacz wszystkie rekordy Rekord ceny za metr 76 572 zł/m² Warszawa

Najczęstsze pytania

Po ilu dniach można skorzystać z ulgi na złe długi?: 90 dni od upływu terminu płatności z faktury lub umowy to minimum, po którym wierzytelność uznaje się za nieściągalną (EY, 10 grudnia 2024 r.). W VAT korekta jest możliwa przez 3 lata od końca roku wystawienia faktury, w PIT i CIT wykazujesz ją w zeznaniu za rok, w którym minęło 90 dni.
Czy ulga na złe długi przysługuje na ryczałcie i podatku liniowym?: Tak: ulga w PIT obejmuje podatników na skali, na podatku liniowym 19% oraz na ryczałcie, gdzie można ją stosować także przy zaliczkach (MF, 15 marca 2023 r.). Wyłączone są transakcje między podmiotami powiązanymi i wierzytelności spoza transakcji handlowych, więc fakturowanie własnej spółki zwykle nie daje prawa do ulgi.
Czy dłużnik musi być czynnym podatnikiem VAT i nie być w likwidacji?: Wymóg czynnego statusu dłużnika i braku likwidacji lub upadłości opisywał jeszcze Infor 26 lutego 2021 r., ale EY w analizie z 10 grudnia 2024 r. nie wymienia go już w obecnych przepisach po wyroku TSUE C-335/19. Gdy nabywca nie jest czynnym podatnikiem, potrzebny jest wpis do rejestru długów, prawomocny wyrok z egzekucją albo upadłość konsumencka.
Jak ująć ulgę na złe długi w JPK_V7?: Korektę ujmujesz w pliku JPK_V7 za okres, w którym minęło 90 dni: w ewidencji sprzedaży oraz w deklaracji, w polach P_68 i P_69 (Infor, opis z 2022 r.). Dokumenty to faktura, umowa z terminem płatności, wezwania do zapłaty i wyciąg bankowy. Numery pól potwierdź w aktualnej strukturze na podatki.gov.pl.
Co jeśli kontrahent zapłaci po tym, jak skorygowałem VAT?: Wierzyciel zwiększa wtedy podstawę i VAT należny w rozliczeniu za okres zapłaty, a dłużnik odzyskuje prawo do odliczenia i kosztu od zapłaconej kwoty (MF, 15 marca 2023 r.). Przy fakturze 22 000 zł netto oznacza to ponowne 5 060 zł VAT do zapłaty w miesiącu wpływu pieniędzy.
Czy sprzedaż wierzytelności windykatorowi pozwala na ulgę?: Zbycie wierzytelności w jakiejkolwiek formie oznacza, że nie jest ona nieuregulowana, więc ulga nie przysługuje (EY, 10 grudnia 2024 r.). Wybierając między cesją a ulgą, porównaj cenę sprzedaży długu z kwotą 9 240 zł podatku, którą odzyskasz przy fakturze 22 000 zł netto.
Czy w 2027 r. zasady ulgi na złe długi w VAT się zmienią?: Projekt VAT 2026/2027, opisany przez iFirma 29 września 2026 r., zakłada, że mali podatnicy na metodzie kasowej sprzedający podmiotom bez statusu czynnego podatnika skorygują podatek najwcześniej po 180 dniach. To na razie projekt, więc obowiązują dotychczasowe 90 dni, a zmianę potwierdź w Dzienniku Ustaw.

AutorRedakcja finwire.pl

Zespół redakcyjny finwire.pl analizuje stopy procentowe, kredyty, oszczędności, podatki i makroekonomię. Każdą liczbę opieramy na danych ze źródeł pierwotnych - NBP, GUS, KNF, GPW Benchmark i Ministerstwa Finansów - i linkujemy do oryginału.