Rating Polski Morningstar DBRS: obniżka do A- i deficyt 7% PKB, S&P zmienia perspektywę na negatywną

Morningstar DBRS obniżyła w piątek 6 listopada 2026 r. rating Polski z A do A- z perspektywą stabilną, a tego samego dnia S&P Global Ratings zmieniła perspektywę oceny A- na negatywną. Obie decyzje opierają się na tej samej diagnozie: deficyt sektora finansów publicznych utrzymuje się wokół 7% PKB, a dług rośnie szybciej, niż zakładał rząd.

Na 7 listopada 2026 r. złych wiadomości dla rynku jest więcej niż dobrych, ale różnica między tymi dwiema decyzjami jest istotna i warto ją rozdzielić.

Co dokładnie zdecydowały Morningstar DBRS i S&P?

Morningstar DBRS obniżyła długoterminowy rating Polski w walucie obcej z A do A- ze stabilną perspektywą, a poprzednio perspektywa była negatywna. S&P utrzymała A- w walucie obcej, ale zmieniła perspektywę ze stabilnej na negatywną. W walucie krajowej S&P obniżyła ocenę z A do A- (polsatnews.pl, 6 listopada 2026 r.).

Ta rozbieżność była widoczna w komunikacji obu stron. Rządowy przekaz o „utrzymaniu ratingu” pomijał obniżkę w walucie lokalnej, na co zwróciły uwagę natemat.pl i wPolityce.pl. Moim zdaniem to rozmywanie sedna: dla polskiego długu, który w większości jest wyceniany w złotych, ocena w walucie krajowej ma większe znaczenie praktyczne niż ta w walucie obcej.

DBRS uzasadniła obniżkę pogarszającymi się finansami publicznymi. Wydatki na konsumpcję, transfery socjalne, obronność i obsługę długu nie są w pełni równoważone przez wzrost dochodów, co pogłębia deficyt strukturalny. Agencja szacuje deficyt na ok. 7% PKB w 2026 i 2027 r., a dług może sięgnąć 74% PKB w 2028 r. (doniesienia PAP Biznes i mediów z 6 listopada 2026 r.). Wcześniej, w listopadzie 2025 r., DBRS potwierdziła rating A, ale zmieniła trend na negatywny.

S&P wskazała, że prezydenckie weta utrudniają rządowi Donalda Tuska porządkowanie finansów publicznych. W uzasadnieniu padło zdanie, które cytowały media:

"Zadłużenie publiczne Polski gwałtownie rośnie" - uzasadnienie S&P Global Ratings, cytowane przez money.pl (6 listopada 2026 r.)

Minister finansów Andrzej Domański skomentował decyzję na platformie X, przytaczając fragment uzasadnienia: „Pomimo prezydenckich wet będziemy kontynuować działania wzmacniające finanse państwa” (wg Dorzeczy.pl, 6 listopada 2026 r.). Portal zarzucił mu wybiórcze cytowanie komunikatu.

Dlaczego agencje obniżają ocenę Polski właśnie teraz?

Główną przyczyną jest deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych, który według GUS wyniósł 7,3% PKB w 2025 r., przy długu 59,7% PKB wobec 54,8% PKB w 2024 r. (dane GUS). Według Instytutu Finansów Publicznych Polska miała w 2025 r. drugi najwyższy deficyt w UE, po Rumunii.

Prognozy na 2026 r. są niewiele lepsze. Komisja Europejska szacuje deficyt na 6,5% PKB, a według notyfikacji Eurostatu opisanej przez PAP Biznes spadnie on do 7,06% PKB. Ministerstwo Finansów przyznaje, że dług w szerokiej definicji może sięgnąć 66,2% PKB na koniec 2026 r. (MF). Rada Polityki Pieniężnej zwracała uwagę, że deficyt może okazać się wyższy od założonego w projekcie budżetu.

Skala jest widoczna także w bieżących danych. Deficyt budżetu państwa po wrześniu 2026 r. sięgnął 172,2 mld zł, czyli 63,4% rocznego planu, o czym pisaliśmy w analizie deficytu budżetu po wrześniu 2026. Do tego dochodzi kontekst europejski: rekordowy dług regionu opisany w raporcie IIF, gdzie Polska znalazła się w czołówce.

Drugim czynnikiem jest polityka. S&P wprost łączy ocenę z polaryzacją sceny politycznej i wyborami parlamentarnymi w 2027 r., które utrudnią skuteczną konsolidację. Konflikt rządu z prezydentem o ustawy i skład zarządu NBP, który opisywaliśmy przy okazji nominacji do zarządu NBP, nie poprawia obrazu instytucjonalnego, który agencje oceniają obok samych liczb.

Czy obniżka ratingu podniesie rentowności obligacji i oprocentowanie kredytów?

Obniżka ratingu zwykle podnosi premię za ryzyko, ale reakcja rynku bywa mniejsza niż nagłówki. Rentowność polskich 10-latek wynosiła 6,4% według zestawienia z naszej analizy obligacji w Europie, czyli rynek wycenia już dziś znaczną część ryzyka fiskalnego.

Agencje robią zwykle krok, który rynek częściowo zdyskontował wcześniej. Moody's obniżyła rating 18 września 2026 r., Fitch 21 sierpnia 2026 r. potwierdził A- z negatywną perspektywą, a kurs EUR/PLN wynosi 4,3925 zł (NBP, 6 listopada 2026 r., kurs EUR), więc złoty nie zachowuje się jak waluta w panice. Moim zdaniem dzisiejsze decyzje są raczej potwierdzeniem trendu niż szokiem, ale ryzyko ma charakter kumulacyjny: każda kolejna obniżka zawęża pole manewru.

Przełożenie na kredyty idzie pośrednio. Stopa referencyjna NBP wynosi 3,75% (stopa referencyjna, stan z 5 marca 2026 r.), a WIBOR 3M 3,89% (notowania WIBOR 3M, 6 listopada 2026 r.). Rating nie zmienia ich bezpośrednio, ale wyższa premia za ryzyko wspiera oczekiwania na twardszą politykę RPP. Listopadowa projekcja NBP podnosi przedział inflacji na 2027 r. do 3,1-5,3%, jak opisaliśmy w tekście o projekcji NBP. Inflacja CPI wyniosła 3,5% r/r w październiku 2026 r. (szybki szacunek GUS, inflacja), przy -0,4% m/m. Decyzję RPP z 4 listopada 2026 r. o pozostawieniu stóp bez zmian opisaliśmy w analizie posiedzenia.

Liczby dla kredytu 750 tys. zł: o ile może wzrosnąć rata?

Rata kredytu 750 tys. zł na 25 lat przy oprocentowaniu 5,89% (WIBOR 3M 3,89% plus założona marża 2,0 pp) wynosi około 4 780 zł miesięcznie. Gdyby oprocentowanie wzrosło o 0,5 pp do 6,39%, rata sięgnęłaby około 5 010 zł, czyli o 230 zł więcej miesięcznie i o 2 760 zł w skali roku.

To kalkulacja ilustracyjna, a nie prognoza. Marża jest założeniem, a WIBOR zależy od decyzji RPP, nie od agencji. Sprawdź własne parametry w kalkulatorze raty i porównaj marże w rankingu kredytów hipotecznych.

Dla osoby planującej podpis umowy w ciągu 6-12 miesięcy wniosek jest praktyczny. Banki liczą zdolność kredytową z buforem na wzrost stóp, więc negatywne oczekiwania co do oprocentowania skracają Twoją maksymalną kwotę. Przy dochodzie 14 tys. zł netto i wkładzie 200 tys. zł różnica 0,5 pp w buforze to zwykle kilkadziesiąt tysięcy złotych mniejszego kredytu. Sprawdź swój werdykt w Decyzjomacie Hipotecznym i oszacuj limit w kalkulatorze zdolności kredytowej.

Czy to oznacza, że lokaty i obligacje skarbowe są mniej bezpieczne?

Obligacje skarbowe nadal są zobowiązaniem państwa z ratingiem A- lub A3, czyli w środkowej strefie klasy inwestycyjnej. Oferta Ministerstwa Finansów na listopad 2026 r. wynosi: ROR (roczne) 4,00%, TOS (trzyletnie) 4,40%, COI (czteroletnie) 4,75% i EDO (dziesięcioletnie) 5,35% (kalkulator obligacji).

Obniżka o jeden stopień nie zmienia zdolności państwa do obsługi długu wyrażonego w złotych, a Narodowy Bank Polski jest jego pożyczkodawcą ostatniej instancji. Prawdziwym ryzykiem dla oszczędzającego jest inflacja: przy CPI 3,5% oprocentowanie ROR 4,00% daje realnie około 0,5 pp. Depozyty w bankach chroni Bankowy Fundusz Gwarancyjny (BFG) do 100 tys. EUR na klienta w jednym banku, niezależnie od ratingu państwa. Bieżące stawki lokat porównasz w rankingu lokat.

W komunikatach agencji z 2026 r. widzę rosnącą rolę argumentu politycznego. Gdy zadłużenie rośnie, a rząd nie ma większości do cięcia wydatków, rynek zaczyna premiować stabilność instytucjonalną. Więcej analiz z tej kategorii znajdziesz w hubie makroekonomii.

Co dalej: kiedy kolejne decyzje i na co zwrócić uwagę?

Najbliższym testem będzie projekt budżetu na 2027 r. i jego realizacja przed wyborami parlamentarnymi w 2027 r. S&P wskazała, że wyższy rating wymagałby kontynuacji reform instytucjonalnych i utrzymania napływu funduszy UE, a obniżka byłaby możliwa przy eskalacji wojny w Ukrainie. Perspektywa negatywna oznacza, że kolejna zmiana jest bardziej prawdopodobna w dół niż w górę.

Pierwszy sygnał rynkowy to rentowność 10-latek względem niemieckich Bundów, drugi to decyzja RPP po grudniowej projekcji. Wcześniejszy kontekst oceny S&P, w tym spór o Trybunał Konstytucyjny, opisaliśmy w zapowiedzi decyzji S&P. Jeśli konsolidacja nie ruszy w 2027 r., ryzyko kolejnej obniżki, tym razem u Fitcha, jest realne. Dla Twojego budżetu najrozsądniejszy ruch to przeliczyć ratę z buforem +1 pp, zanim bank zrobi to za Ciebie, i porównać stopy w artykule o stopach procentowych.

Narzędzia do Twojej decyzji

• Decyzjomat Hipoteczny - rata 750k przy obecnym WIBOR
• Kalkulator inflacji
• Ranking kredytów hipotecznych
• Ranking lokat
• Kalkulator raty kredytu